# Güncel Durum İtibari ile Döviz ile Ödeme Yasağı 2025 ### 1\. Genel Durum ve Güncel Mevzuat * **Önceki Durum:** Daha önce Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılan pek çok sözleşmede (gayrimenkul satışları, kira sözleşmeleri, taşıt satışları, hizmet sözleşmeleri, vb.) sözleşme bedeli ve ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi yasaktı. * **6 Şubat 2025 Değişikliği:** Yeni düzenlemeye göre; **"Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür."** Yani; * **Menkul satış sözleşmeleri (taşıt satışları hariç)** artık döviz veya dövize endeksli olarak yapılabilir. * Bu değişiklik, taşınır mal alım satım işlemlerinde taraflara esneklik sağlarken, gayrimenkul (taşınmaz) işlemler, taşıt satışları, kira, iş ve hizmet sözleşmeleri gibi diğer sözleşme türlerinde hâlâ TL cinsinden işlem yapılmasını zorunlu kılmaktadır. --- ### 2\. Dövizle Yapılabilecek Sözleşmeler Yeni düzenlemenin izin verdiği durumlar: * **Menkul Satış Sözleşmeleri (Taşıt Satışları Hariç):** * Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılan makine, teçhizat, elektronik ürün, mobilya vb. taşınır malların satış sözleşmelerinde, taraflar sözleşme bedelini ve ilgili ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli kararlaştırabilir. * Örneğin, bir işletmenin kullanımına alınacak üretim makinesinin satış sözleşmesinde bedelin dolar veya euro olarak belirlenmesine artık izin verilmektedir. * **Yabancı Taraflı Sözleşmeler ve Diğer İstisnalar:** * Daha önce olduğu gibi, taraflardan biri yabancıysa veya serbest bölgede yapılacak işlemler, ihracat, yurt dışı ifa edilecek hizmet sözleşmeleri gibi alanlarda döviz kullanımı serbesttir. * Ayrıca, kamu kurumları ve belirli sektörlerde (örneğin EYDEP sertifikalı savunma/havacılık şirketleri) yer alan işlemler de ilgili istisnalar çerçevesinde dövizle yapılabilir. --- ### 3\. Dövizle Yapılamayan Sözleşmeler Yeni değişiklikle de yerleşik kişiler arasındaki bazı sözleşme türleri döviz cinsinden yapılamaz; örneğin: * **Taşıt (Araç) Satış Sözleşmeleri:** * Değişikliğe rağmen, **araç satış sözleşmeleri** için döviz cinsinden bedel belirlenmesi hala yasaktır. * Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılan otomobil, motosiklet veya ticari araç satışlarında sözleşme bedeli TL olarak belirlenmelidir. * **Gayrimenkul Satış ve Kira Sözleşmeleri:** * Konut, işyeri gibi taşınmaz mal satış veya kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli fiyatlandırma yapılması yasaktır. * **İş ve Hizmet Sözleşmeleri (Yurtiçi İfa Edilen):** * Yerleşik taraflar arasında yapılan hizmet, iş ve eser sözleşmeleri de döviz cinsinden yapılamaz. --- ### 4\. Örnek Durumlar Üzerinden Açıklamalar * **Araba Kiralama Sözleşmeleri:** * **Durum:** Türkiye’de yerleşik araç kiralama firması ile yerleşik müşteri arasında yapılan sözleşme. * **Uygulama:** Döviz cinsinden yapılabilir. Kiralama bedeli TL veya döviz olarak belirlenmelidir. * **Ev Satışı:** * **Durum:** İki Türkiye’de yerleşik taraf arasında konut satışı. * **Uygulama:** Gayrimenkul işlemleri kapsamında yer aldığı için sözleşme bedeli TL olmalıdır. Döviz veya dövize endeksli fiyatlandırma yapılamaz. * **Araç Satışı:** * **Durum:** Yerleşik iki taraf arasında otomobil satış işlemi. * **Uygulama:** Taşıt satış sözleşmeleri dövizle yapılamaz; sözleşme bedeli TL olarak düzenlenmelidir. * **Menkul (Taşınır) Mal Satış Sözleşmeleri (Örneğin Makine Satışı):** * **Durum:** Türkiye’de yerleşik iki taraf arasında makine veya teçhizat alım satışı. * **Uygulama:** Yeni değişiklik kapsamında, bu tür menkul satış sözleşmeleri taşıt satışları dışında döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak düzenlenebilir. --- ### 5\. Şirketler ve Vatandaşlar Açısından Sonuçlar * **Şirketler:** * **Genel Kural:** Türkiye’deki yerleşik şirketler, gayrimenkul, araç satışları, kira, iş ve yerli hizmet sözleşmeleri gibi alanlarda TL üzerinden işlem yapmaya devam etmelidir. * **Yeni İstisna:** Taşıt satışları dışında kalan menkul satış işlemlerinde, örneğin üretim ekipmanı, teknoloji ürünleri veya ticari malların alım satımında, taraflar döviz veya dövize endeksli fiyatlandırmayı tercih edebilir. * **Dikkat Edilmesi Gereken:** Şirketler, hangi işlemler için bu esnekliğin uygulandığını iyi değerlendirmeli; aksi durumda sözleşmelerin geçersizliği veya sonradan TL’ye çevrilme riski bulunabilir. * **Bireyler (Vatandaşlar):** * **Genel Kural:** Gayrimenkul satışları, araç alım satımı, kira, iş sözleşmeleri gibi günlük işlemlerde döviz cinsinden anlaşma yapılamaz. * **Yeni İstisna:** Özel olarak taşınır malların (örneğin, ikinci el elektronik eşyalar, mobilya, makine vb.) satışında, eğer söz konusu işlem menkul satış sözleşmesi kapsamında değerlendiriliyorsa, taraflar döviz cinsinden anlaşma yapabilir. * **Dikkat Edilmesi Gereken:** Bireylerin bu esneklikten yararlanabilmeleri için sözleşmenin kapsamının “taşıt satışları dışında kalan menkul satış sözleşmesi” olduğundan emin olmaları gerekir. Aşağıdaki tablo, değişikliğe göre sözleşme türlerini özetlemektedir: | **Sözleşme Türü** | **Dövizle Yapılabilir mi?** | **Açıklama** | | --- | --- | --- | | **Gayrimenkul Satış/Kira Sözleşmeleri** | Hayır ❌ | Taraflar yerleşik ise sözleşme bedeli TL olmak zorundadır. | | **Araç (Taşıt) Satış Sözleşmeleri** | Hayır ❌ | Taşıt satışlarında döviz kullanımı yasaktır. | | **Araç Kiralama Sözleşmeleri** | Evet ✅ | Yerleşik taraflar arasında döviz cinsinden yapılabilir | | **Diğer Menkul (Taşınır) Satış Sözleşmeleri** | Evet ✅ | Taşıt satışları hariç; örneğin, makine, teçhizat, elektronik ürün gibi malların satışında döviz kullanılabilir. | | **Yabancı Taraflı veya Serbest Bölge İşlemleri** | Evet ✅ | Yabancı tarafın bulunması veya serbest bölgede yapılan işlemlerde döviz kullanımı serbesttir. | | **İş, Hizmet ve Eser Sözleşmeleri (Yurtiçi)** | Hayır ❌ | Yerleşik taraflar arasında yerel hizmet ve iş sözleşmeleri döviz cinsinden yapılamaz. | --- ### Sonuç 6 Şubat 2025 tarihli değişiklikle birlikte, **Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılan menkul satış sözleşmelerinde (taşıt satışları hariç) döviz veya dövize endeksli fiyatlandırmaya izin verilmiştir.** Diğer yandan, gayrimenkul işlemleri, araç satış ve kiralama, iş ve yerli hizmet sözleşmeleri gibi sözleşmelerde hâlen TL kullanılması zorunludur. Bu güncelleme, hem şirketler hem de bireyler için hangi işlemlerde döviz esnekliğinden yararlanabileceklerini netleştirirken, hangi sözleşme türlerinde mevcut yasanın öngördüğü kısıtlamalara uymaları gerektiğini göstermektedir. Herhangi bir tereddüt durumunda, bize ulaşabilirsiniz. info@ozmconsultancy.com ![](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1741235533609/4d26f73e-5b3f-489e-ad93-e79878b7c4b1.png align="center")