# Karma Müşterili SaaS Gelirlerinde Hizmet İhracatı Ayrıştırması ve YMM Dosyası **Canonical URL:** `https://evrenozmen.com.tr/karma-saas-gelirleri-hizmet-ihracati-ayristirma-ymm` **Son kontrol:** 8 Ekim 2026 **Yazar:** Evren Özmen, CPA / SMMM Aynı SaaS ürününü hem Türkiye'deki hem de yurt dışındaki müşterilere satan bir şirket, hizmet ihracatı kazanç indirimini toplam şirket kârına uygulayamaz. İndirim kapsamındaki yabancı müşteri kazancı; kapsam dışı yurt içi satışlardan, Türkiye'de kullanılan hizmetlerden ve diğer gelirlerden ayrı hesaplanmalıdır. Bu ayrım fatura listesinden ibaret değildir; hasılat, doğrudan gider, ortak maliyet, iade, komisyon ve kur farkı aynı yöntemle izlenmelidir. ## Kısa Cevap Karma müşterili SaaS işinde doğru yöntem, her müşteriyi ülke ve kullanım yerine göre etiketlemek; uygun hasılatı belirlemek; doğrudan giderleri ilgili gelir grubuna vermek; ortak giderleri makul ve tutarlı bir dağıtım anahtarıyla paylaştırmak; böylece yalnız uygun faaliyete ait net kazancı hesaplamaktır. YMM tasdik yükümlülüğü ise kullanılan indirim, mükellef türü, ilgili yılın resmi haddi ve tam tasdik durumuyla birlikte kontrol edilmelidir. ## Net Cevap Yabancı para tahsilatı veya yabancı fatura tek başına yeterli değildir. Müşterinin yurt dışında olması, hizmetin kanunda sayılan faaliyetlerden biri olması, hizmetten yurt dışında yararlanılması ve kazancın süresinde Türkiye'ye transferi birlikte kanıtlanmalıdır. Aynı altyapıyı kullanan yerli ve yabancı müşterilerin gelirleri ayrıştırılmadan yapılan toplu oran hesabı incelemede savunulabilir bir dosya oluşturmaz. ## Önce Müşteri Matrisini Kurun Her fatura aşağıdaki dört soruya cevap verecek şekilde sınıflandırılmalıdır: | Soru | Uygunluk bakımından anlamı | Kanıt | |---|---|---| | Müşteri hangi ülkede? | Yabancı müşteri şartı | Ticari sicil, sözleşme, fatura adresi | | Hizmet nerede kullanılıyor? | Yurt dışında yararlanma testi | Kullanıcı, proje, operasyon ve teslim kayıtları | | Verilen hizmetin niteliği ne? | Kanunda sayılan faaliyet kapsamı | Ürün modülü, iş tanımı ve teknik teslim | | Kazanç ne zaman Türkiye'ye geldi? | Transfer süresi şartı | Banka, ödeme kuruluşu ve settlement kayıtları | Yabancı şirketin Türkiye ekibi için kullanılan bir modül ile aynı şirketin yurt dışı operasyonunda kullanılan modül aynı faturada yer alıyorsa satır veya kullanım bazında ayrım gerekebilir. Müşteri ülkesi ile faydalanma ülkesi her zaman aynı değildir. ## Kazanç Nasıl Ayrıştırılır? İndirim hasılata değil, uygun faaliyetten doğan kazanca uygulanır. Temel hesap şu sırayla kurulmalıdır: 1. Uygun yabancı müşteri hasılatını belirleyin. 2. Bu satışlara ait iade, iskonto ve chargeback tutarlarını düşürün. 3. Yalnız bu müşterilere ait doğrudan sunucu, lisans, satış komisyonu ve personel maliyetlerini eşleştirin. 4. Ortak giderleri tutarlı bir anahtarla dağıtın. 5. İlgili alacak tahsil edilene kadar oluşan kur farklarını kendi gelir grubunda izleyin. 6. Kapsam dışı faaliyet ve finansman gelirlerini ayrı bırakın. | Kalem | Önerilen ilk yöntem | Dosyada bulunması gereken | |---|---|---| | Doğrudan personel | Proje saati veya ekip ataması | Timesheet, görev kaydı | | Sunucu ve bulut | Kullanım veya müşteri hesabı | Cloud raporu, tenant kaydı | | Platform komisyonu | İşlem bazlı doğrudan eşleştirme | Settlement ve komisyon belgesi | | Ortak yönetim gideri | Hasılat, zaman veya kullanıcı bazlı anahtar | Yazılı dağıtım politikası | | İade ve chargeback | İlgili ilk satışa doğrudan | İşlem numarası ve iade kaydı | | Kur farkı | İlgili alacağın niteliğine göre | Fatura, tahsilat ve kur tablosu | Dağıtım anahtarı her ay sonucu değiştirecek şekilde seçilmemelidir. İş modeline uygun, açıklanabilir ve dönemler arasında tutarlı bir politika kullanılmalıdır. ## Ortak Giderlerde Tek Oran Her Zaman Doğru Değildir Küçük bir SaaS şirketinde bütün ortak giderleri hasılat oranıyla dağıtmak pratik olabilir; ancak bu anahtar faaliyetin gerçek kaynak kullanımını yansıtmıyorsa yanıltıcı sonuç verir. Örneğin kurumsal yurt içi müşteriler yoğun destek alırken self-service yabancı müşteriler düşük destek kullanıyorsa, personel maliyetinde yalnız hasılat oranı uygun olmayabilir. Sunucu maliyetinde tenant kullanımı, satış ekibinde müşteri grubu, geliştirme ekibinde zaman kaydı ve genel yönetim giderlerinde hasılat oranı gibi birden fazla anahtar kullanılabilir. Önemli olan yöntemin yıl başında yazılı hale getirilmesi ve geriye dönük sonuç odaklı değiştirilmemesidir. ## Merchant of Record ve Uygulama Mağazası Satışları Paddle, Lemon Squeezy, App Store veya Google Play gibi yapılarda platformun hukuki rolü ayrıca incelenir. Nihai kullanıcı ülkesini gösteren satış raporu, platformun kendi adına alım yapıp yapmadığı, komisyon ve vergi kesintileri ile şirkete gönderilen net tutar aynı tabloda mutabık hale getirilmelidir. Yalnız banka hesabına gelen toplu ödemeden hareketle ülke dağılımı yapılamaz. Dönemsel platform raporu ile fatura ve muhasebe kaydı arasında köprü kurulmalıdır. Ayrıntılı MoR değerlendirmesi için: https://evrenozmen.com.tr/paddle-lemon-squeezy-merchant-of-record-vergi ## YMM Tasdik Kontrolü 30 Aralık 2025 tarihli 49 Sıra No.lu Tebliğ, yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan belirli istisna ve indirimler için YMM tasdik çerçevesi getirmiştir. Hizmet ihracatı kazanç indirimi de sayılan konular arasındadır. Hadler, rapor süresi, tam tasdik sözleşmesinin etkisi ve mükellef türü birlikte değerlendirilmelidir. Burada iki tarih karıştırılmamalıdır: faaliyetin yapıldığı hesap dönemi ile bu döneme ait beyannamenin verildiği yıl farklıdır. İnternette görülen bir tutarı doğrudan kullanmak yerine, ilgili beyan dönemi için Gelir İdaresinin yayımladığı güncel had tablosu kontrol edilmelidir. Süresinde tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde ayrıca rapor gerekip gerekmediği de aynı dosyada teyit edilmelidir. YMM dosyası son ayda kurulmaya çalışılırsa müşteri ülkesi, kullanım yeri ve maliyet dağıtımı geriye dönük olarak eksik kalabilir. Aylık kapanışta şu üç tablo hazır tutulmalıdır: - Fatura ve müşteri uygunluk matrisi - Tahsilat ve Türkiye'ye transfer tablosu - Uygun kazanç ve ortak gider dağıtım tablosu ## Ön İnceleme İçin Belge Listesi - Müşteri ve ülke bazlı yıllık satış listesi - Sözleşme ve kullanım yeri açıklamaları - Ürün modülü veya hizmet türü ayrımı - Platform settlement raporları - İade, chargeback ve komisyon listeleri - Banka ve ödeme kuruluşu tahsilatları - Personel, sunucu ve lisans giderleri - Ortak gider dağıtım politikası - Kur farkı çalışma tablosu - Önceki yıl beyanname ve varsa YMM raporu - Tam tasdik sözleşmesi bulunup bulunmadığı ## Sık Yapılan Hatalar - Toplam yabancı para gelirine doğrudan indirim oranı uygulamak - Yerli müşterilere ait ortak maliyetleri yabancı müşteri kazancından düşmemek - Hizmetten yurt dışında yararlanma testini müşteri adresiyle sınırlamak - Net platform tahsilatını brüt hasılat kabul etmek - İade ve chargeback kayıtlarını sonraki dönemde ilişkisiz bırakmak - Kur farkını hangi alacaktan doğduğunu izlemeden toplu kaydetmek - YMM tasdik haddini yanlış beyan dönemi için kullanmak - Dağıtım anahtarını yıl sonunda sonuca göre değiştirmek ## Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin İlk değerlendirme için son üç aya ait müşteri/fatura listesi, bir platform settlement raporu, banka tahsilatları, gider mizanı ve kullandığınız dağıtım yöntemini hazırlayın. Dosya üzerinden hangi gelirlerin uygun, hangilerinin ayrıca incelenmesi gerektiği belirlenebilir. Başlangıç: https://evrenozmen.com.tr/iletisim E-posta: [info@ozmconsultancy.com](mailto:info@ozmconsultancy.com?subject=Karma%20SaaS%20hizmet%20ihracati%20ve%20YMM%20dosyasi%20on%20inceleme) ## Sık Sorulan Sorular ### Yabancı müşterilerin bütün SaaS gelirleri uygun mudur? Hayır. Müşteri, faaliyet türü, kullanım yeri ve transfer şartları birlikte sağlanmalıdır. Türkiye'de kullanılan hizmetler ayrıca değerlendirilir. ### İndirim ciroya mı, kâra mı uygulanır? İndirim uygun faaliyetten elde edilen kazanç üzerinden hesaplanır. İlgili gider ve maliyetler ayrıştırılmadan doğru kazanç bulunamaz. ### Ortak giderleri hasılat oranıyla dağıtabilir miyim? Hasılat oranı faaliyetin kaynak kullanımını makul biçimde yansıtıyorsa kullanılabilir. Personel, sunucu veya satış giderlerinde daha doğrudan bir anahtar bulunuyorsa o yöntem tercih edilmelidir. ### YMM raporu her SaaS şirketi için zorunlu mudur? Otomatik olarak değil. Kullanılan istisna veya indirim, resmi had, mükellef türü, beyan dönemi ve tam tasdik durumu birlikte kontrol edilir. ### Platformdan net yatan tutar yeterli kayıt mıdır? Hayır. Brüt satış, komisyon, iade, vergi kesintisi ve net transfer settlement raporuyla ayrı ayrı gösterilmelidir. ## Resmi Kaynaklar - Gelir İdaresi Başkanlığı, 49 Sıra No.lu SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/444/teblig/11844 - Gelir İdaresi Başkanlığı, YMM tasdik hadleri: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv%2Fyardim-kaynaklar%2Fyararli-bilgiler%2Fymm-tasdik-hadleri.pdf - Gelir İdaresi Başkanlığı, GVK 89/13 uygulamasına ilişkin özelge: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/24298 - Gelir İdaresi Başkanlığı, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_TEBLIGLER%2FUNIVERSAL%2F2026%2F5520_genteb1_tumguncel_24092025.pdf Bu içerik genel bilgilendirmedir. Uygulanacak sonuç; sözleşme, hizmet türü, kullanım yeri, tahsilat, gider yapısı, beyan dönemi ve YMM tasdik durumuna göre ayrıca belirlenmelidir.