# Yabancı Şirketler Türkiye’de Ne Zaman Vergi Beyannamesi Verir?

# Yabancı Şirketler Türkiye’de Ne Zaman Vergi Beyannamesi Verir?

Bir yabancı şirket Türkiye’den gelir elde ettiğinde akla gelen ilk soru genellikle şudur:

**“Bu şirket Türkiye’de kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda mı?”**

Cevap her zaman “evet” değildir.

Türkiye’de yabancı şirketlerin vergilendirilmesinde temel olarak üç farklı yöntemle karşılaşabiliriz:

1.  Vergi, ödeme sırasında kesilir ve işlem büyük ölçüde burada kapanır.
    
2.  Yabancı şirket Türkiye’de yıllık kurumlar vergisi beyannamesi verir.
    
3.  Bazı özel kazançlar için ayrıca “özel beyanname” verilmesi gerekir.
    

Konuyu en basit haliyle anlatalım.

## Önce şu kavramı anlayalım: Dar mükellef şirket nedir?

Yurt dışında kurulmuş ve kanuni veya iş merkezi Türkiye’de olmayan yabancı şirketler, Türkiye açısından belirli şartlarda **dar mükellef kurum** olarak değerlendirilebilir.

Basit ifadeyle:

> Yabancı şirket dünyanın her yerindeki kazancı üzerinden değil, kural olarak Türkiye ile bağlantılı kazançları üzerinden Türkiye’de vergilendirilir.

Ancak verginin nasıl alınacağı, şirketin Türkiye’deki faaliyet biçimine göre değişir.

## 1\. Türkiye’de ofisi veya daimi temsilcisi varsa

Örneğin Almanya’da kurulu bir yazılım şirketi düşünelim.

Şirket Türkiye’de sürekli faaliyet gösteren bir işyeri oluşturmuşsa veya faaliyetlerini Türkiye’de bir daimi temsilci üzerinden yürütüyorsa, durum klasik bir “Türkiye’den ödeme aldım” senaryosundan farklı hale gelir.

Bu durumda yabancı şirketin Türkiye’deki faaliyetinden doğan kazancı için **yıllık kurumlar vergisi beyannamesi** gündeme gelebilir.

Kaynak düzenlemede de Türkiye’de işyeri veya daimi temsilcisi bulunan dar mükellef kurumların yıllık beyanname vermesi gerektiği belirtilmektedir.

### Basit örnek

İngiltere’de kurulu ABC Ltd., İstanbul’da sürekli çalışan bir ofis açıyor.

Bu ofis üzerinden:

*   müşteri buluyor,
    
*   sözleşmeler yürütüyor,
    
*   hizmet sunuyor,
    
*   gelir elde ediyor.
    

Burada artık sadece “İngiltere’de bir şirket Türkiye’den para kazandı” demek yeterli olmayabilir.

Türkiye’de oluşan işyeri nedeniyle yıllık kurumlar vergisi beyannamesi yükümlülüğü ortaya çıkabilir.

## 2\. Türkiye’de işyeri yoksa her zaman yıllık beyanname verilmez

En çok karıştırılan nokta burasıdır.

Bir yabancı şirketin Türkiye’den para kazanması, tek başına her durumda yıllık kurumlar vergisi beyannamesi vereceği anlamına gelmez.

Bazı gelirlerde vergi, Türkiye’de ödeme yapılırken **stopaj yoluyla** kesilebilir.

Bu kesinti bazı durumlarda nihai vergi niteliğinde olabilir.

Yani sistem kabaca şöyle çalışır:

**Türk şirketi ödeme yapar → gerekiyorsa vergiyi keser → vergi dairesine yatırır → yabancı şirket ayrıca yıllık beyanname vermeyebilir.**

Bu nedenle yabancı bir şirketten hizmet alırken sadece “fatura geldi” diye düşünmek doğru değildir.

Ödemenin niteliği de önemlidir.

## 3\. Bazı kazançlarda “özel beyanname” vardır

Bir de daha az bilinen üçüncü kategori var:

**Özel beyanname.**

Dar mükellef yabancı şirketin Türkiye’de elde ettiği bazı “diğer kazanç ve iratlar” için yıllık beyanname yerine, kazancın elde edilmesinden sonra ayrıca özel beyanname verilmesi gerekebilir.

Kaynak düzenlemede belirli diğer kazanç ve iratların, kazancın elde edildiği tarihten itibaren **15 gün içinde** beyan edilmesi gerektiği belirtilmektedir.

### Örneğin ne olabilir?

Yabancı bir şirketin Türkiye’de:

*   bir taşınmazı satması,
    
*   belirli bir hakkı elden çıkarması,
    
*   arızi bir ticari işlem yapması,
    
*   arızi bir serbest meslek faaliyeti gerçekleştirmesi
    

gibi işlemlerde farklı beyan kuralları devreye girebilir.

Dolayısıyla “Yabancı şirket Türkiye’de şirket kurmadı, o halde vergi yok” yaklaşımı doğru değildir.

## Konuyu üç kutuya ayıralım

Bir yabancı şirket Türkiye’den gelir elde ettiğinde önce şu soruyu sormak gerekir:

### A) Türkiye’de işyeri veya daimi temsilci var mı?

Varsa:

**Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi** gündeme gelebilir.

### B) Türkiye’de işyeri yok ancak Türkiye’den belirli türde gelir mi elde ediliyor?

Bu durumda:

**Stopaj yoluyla vergileme** gündeme gelebilir.

Bazı gelirlerde kesilen vergi nihai vergi olabilir.

### C) Türkiye’de belirli bir varlık satışı veya arızi işlem mi yapıldı?

Bu durumda:

**Özel beyanname** gündeme gelebilir.

## Yıllık beyanname nereye verilir?

Dar mükellef yabancı şirketin Türkiye’de işyeri veya daimi temsilcisi varsa beyanname, genel olarak bu işyerinin veya temsilcinin bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir.

Türkiye’de işyeri veya daimi temsilci bulunmaması halinde ise ilgili kazancı sağlayan kişinin veya kurumun bulunduğu yer önem kazanabilir.

## Özel beyannamede vergi dairesi neden değişebilir?

Çünkü özel beyannamede işlemin türü önemlidir.

Örneğin:

*   taşınmaz satışında taşınmazın bulunduğu yer,
    
*   bazı hakların satışında işlemin gerçekleştiği yer,
    
*   arızi faaliyette faaliyetin yapıldığı yer
    

yetkili vergi dairesinin belirlenmesinde dikkate alınabilir.

Bu nedenle “yabancı şirket hangi vergi dairesine bağlıdır?” sorusunun da tek bir cevabı yoktur.

## En önemli hata: “Yabancı şirketse Türkiye’de vergi ödemez” diye düşünmek

Uluslararası işlemlerde en sık gördüğümüz yanlışlardan biri budur.

Şirketin yurt dışında kurulmuş olması, Türkiye’de hiçbir vergi yükümlülüğü olmayacağı anlamına gelmez.

Doğru analiz için en az şu sorular cevaplanmalıdır:

*   Şirket hangi ülkede kurulmuş?
    
*   Türkiye’de ofisi, çalışanı veya temsilcisi var mı?
    
*   Gelirin kaynağı nedir?
    
*   Ödeme hangi işlem karşılığında yapılıyor?
    
*   Türkiye’de bir varlık satışı var mı?
    
*   İlgili ülke ile Türkiye arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması var mı?
    
*   Vergi stopajla mı alınmalı, yıllık beyannameyle mi yoksa özel beyannameyle mi?
    

Bazen tek bir sözleşme maddesi bile vergileme yöntemini değiştirebilir.

## Kısa özet

Yabancı şirketlerin Türkiye’de vergilendirilmesini tek cümlede özetlemek gerekirse:

**Türkiye’den gelir elde eden her yabancı şirket aynı yöntemle vergilendirilmez.**

Türkiye’de işyeri veya daimi temsilci varsa yıllık kurumlar vergisi beyannamesi; bazı ödemelerde stopaj; bazı özel kazançlarda ise özel beyanname gündeme gelebilir.

Bu nedenle yabancı şirkete yapılacak önemli bir ödeme veya yabancı şirketin Türkiye’de gerçekleştireceği bir işlem öncesinde vergisel yapının kontrol edilmesi, sonradan ortaya çıkabilecek vergi, faiz ve ceza risklerini önemli ölçüde azaltabilir.

**OZM Consultancy olarak**, yabancı şirketlerin Türkiye’deki faaliyetlerinin kurumlar vergisi, stopaj, daimi işyeri ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları açısından değerlendirilmesi konusunda destek sağlıyoruz.

Türkiye’de faaliyet gösteren veya Türkiye’den gelir elde eden yabancı bir şirketiniz varsa, işlemin yapısını birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

info@ozmconsultancy.com