# Yazılım Firmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri Aşağıda, yazılım firmaları için iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yükümlülüklerini özetleyen, genel çerçeveyi anlatan ve 2025 itibarıyla dikkat edilmesi gereken hususları içeren bir blog yazısı örneği bulabilirsiniz. --- ## Yazılım Firmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri **Yazılım sektöründe faaliyet gösteren birçok şirket, personellerinin büyük çoğunluğunu ofis ortamından uzakta (remote) çalıştırabiliyor veya hibrit modelleri tercih edebiliyor.** Yazılımcıların bilgisayar başında çalışması, ilk bakışta klasik üretim ya da inşaat gibi sektörlere kıyasla daha düşük riskli görünse de 1 Ocak 2025 itibarıyla tüm işverenler – 1 kişilik bir ekibe sahip olsalar bile – belli yükümlülükleri yerine getirmek zorunda. Peki yazılım firmaları olarak bu konuda neler yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? ### 1\. Yazılım Şirketleri de İSG Kapsamında Mıdır? **Evet.** Çalışanı olan her şirket, faaliyet alanı ne olursa olsun iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına tabidir. Yazılım işi çoğunlukla düşük riskli bir sektör olarak tanımlansa da, bu durum işverenlerin İSG sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Firmanızın türünün (şahıs, limited, anonim vb.) ya da çalışan sayısının (1 veya 100+) önemi olmaksızın bu kurallar geçerlidir. ### 2\. Uzaktan (Remote) Çalışma İSG Sorumluluğunu Etkiliyor mu? Yaygın bir yanılgı, “Uzaktan çalışılıyor, ofis ortamı yok; dolayısıyla iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri geçerli olmaz” düşüncesidir. Ancak mevzuat, çalışanların işlerini nerede yaptığından ziyade, **işverenin çalışan sağlığından sorumlu olmasını** esas alır. * Uzaktan çalışan personelin de ergonomik koşullar (örneğin uygun masa, sandalye, monitör mesafesi), iş ve ekran başı molaları, iş kazası bildirimleri gibi konularda gözetimi gerekir. * İşverenler, uzaktan çalışanların da güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamına sahip olduğundan emin olmalıdır. ### 3\. Neler Yapmak Gerekli? İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesinde genellikle iki ana yöntem vardır: 1. **Dışarıdan Hizmet Almak (OSGB veya ÇASMER)** * *OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi)* veya *ÇASMER (Çalışan Sağlık Merkezi)* gibi yetkili kurumlardan hizmet satın alarak İSG uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesi yaptırabilirsiniz. * Personel sayınıza göre bu firmalardan aylık veya yıllık paket teklifleri alabilirsiniz. * Dışarıdan hizmet aldığınızda, bu hizmetin onayı İSG-Katip sistemi üzerinden yapılır ve sizin yasal yükümlülüğünüz büyük ölçüde tamamlanmış olur (elbette işveren olarak yine de genel sorumluluk sizdedir). 2. **İçeriden Görevlendirme (16 Saatlik Eğitim ve Sınav)** * Eğer işletme yöneticisi veya firma ortağı kendisi bu sorumluluğu üstlenmek isterse, 16 saatlik bir eğitim ve sonrasındaki sınavı başarıyla tamamlayarak **“İSG sorumlusu”** olabilir. * Sınavda en az 50 puan almanız gerekir. * Bu yöntemi tercih ederseniz, aylık olarak belirlenen asgari sürelerde çalışanlara İSG bilgilendirmesi yapmanız, kayıt tutmanız ve mevzuatta belirtilen diğer şartları yerine getirmeniz beklenir. * Uygulama ve raporlama süreci biraz daha detaylı olduğu için çoğu işletme dış hizmet almayı tercih ediyor. ### 4\. Yükümlülükleri Yerine Getirmemenin Cezaları İSG konusundaki yasal düzenlemeler, çalışanların sağlığını korumayı amaçladığından **ciddi idari para cezaları** öngörür. Bu rakamlar **80–90 bin TL** seviyesinden başlayıp işletmenin büyüklüğüne ve ihmalin derecesine göre artabilir. Uzun vadede, hem çalışan motivasyonunu hem de işletme itibarını korumak adına bu yükümlülükleri yerine getirmek çok daha faydalıdır. ### 5\. Ne Zamana Kadar? 1 Ocak 2025 itibarıyla bu yükümlülüklerin resmi olarak başlaması bekleniyor (daha önce çeşitli ertelemeler olsa da, son dönemde yeni bir erteleme sinyali görülmüyor). Bu nedenle: * Mevcut personelinizle aralık ayında bile olsa OSGB/ÇASMER gibi bir kurumla anlaşabilir ya da * İçeriden görevlendirme yöntemi için gerekli eğitim ve sınav süreçlerini tamamlayabilirsiniz. ### 6\. Yazılım Firmalarına Özel Tavsiyeler * **Ergonomik İnceleme:** Özellikle yazılımcılar uzun saatler bilgisayar başında çalıştığı için bel ve boyun rahatsızlıklarına karşı önlem almak, düzenli ara verildiğini takip etmek önemlidir. * **Uzaktan Çalışma Prosedürü:** Firma olarak bir “Remote Çalışma İSG Prosedürü” hazırlayabilirsiniz. Bu belgede, ev/ofis dışı çalışma koşullarının nasıl değerlendirileceği, hangi ergonomik kuralların geçerli olduğu ve iş kazası durumunda nasıl bir yol izleneceği yer alır. * **Düzenli Eğitim ve Farkındalık:** İSG uzmanı veya işveren tarafından düzenli olarak bilgilendirme mail’leri, kısa videolar ya da online seminerler düzenlenebilir. Klavye kullanımı, ekran yorgunluğu, göz sağlığı, esneme egzersizleri gibi konular çalışanların günlük hayatında fark yaratır. * **İSG Kayıt ve Takip Süreçleri:** Tüm çalışmalara dair kayıtların tutulması ve İSG-Katip sistemi üzerinden kontrol edilmesi muhtemel denetimlerde sizi rahatlatacaktır. ### Sonuç **Yazılım firmalarında iş sağlığı ve güvenliği**, sanıldığının aksine sadece fabrika, inşaat gibi sektörlerin sorunu değildir. Ofisten veya uzaktan çalışan tüm personelin sağlığından ve güvenliğinden işveren sorumludur. 1 Ocak 2025 itibarıyla devreye girecek zorunluluklar kapsamında, “Henüz vaktimiz var” diyerek süreci ertelemek yerine **bir an önce adım atmak**, ileride ortaya çıkabilecek yüksek cezaları ve hukuki sorunları engelleyecektir. Aynı zamanda çalışan memnuniyetini ve verimliliğini artırmak için de İSG’ye gereken önemi vermek son derece önemlidir. **Sizin de yazılım firmanız varsa ve bir veya daha fazla çalışanınız bulunuyorsa, İSG hizmet sağlayıcılarıyla iletişime geçerek (ya da firma yöneticisinin İSG eğitim sürecini başlatarak) iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülüklerinizi gecikmeden yerine getirebilirsiniz.** --- #### Ek Bilgilendirme ve İletişim 1. **Eğitim & Belgelendirme:** 16 saatlik eğitim ve sınavı nereden alabileceğiniz konusunda yetkili kurumlardan veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan onaylı eğitim merkezlerinden bilgi alabilirsiniz. 2. **Dış Hizmet Anlaşmaları:** OSGB veya ÇASMER üzerinden hizmet almak istediğinizde, fiyat teklifleri ve referansları incelemeniz; sözleşme kapsamına dahil olacak muayene, eğitim, aylık kontrol gibi hizmetleri netleştirmeniz önemlidir. 3. **Remote Çalışma Kılavuzu:** Evden çalışanlar için ergonomik kontrol listeleri oluşturabilir, kurumsal bir politika haline getirebilirsiniz. Sorularınız veya danışmanlık talebiniz olursa, bir mali müşavir veya İSG uzmanından profesyonel destek almanız hem yasal gerekliliklere uyum hem de çalışan sağlığı açısından çok daha rahat bir süreç sağlayacaktır. --- **Unutmayın:** İş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri sadece cezai yaptırımlarla sınırlı değildir; aynı zamanda şirket kültürüne ve çalışan motivasyonuna da olumlu katkı sağlayan, uzun vadede sürdürülebilir bir çalışma ortamı yaratmanıza yardımcı olan temel bir unsurdur. Yazılım dünyasında da sağlıklı ve güvenli çalışanlar, yaratıcı ve verimli projelerin temelini oluşturur. Detaylı Bilgi ve Sorularınız için Bize Ulaşabilirsiniz. ### [Özmen Mali Müşavirlik](http://www.ozmconsultancy.com) ![](https://cdn.hashnode.com/res/hashnode/image/upload/v1738228878718/ea88eb86-7140-4174-92dc-0227f76f4788.png align="center")