2026 Türkiye'de Şirket Kurma Rehberi

Bu içerik, Evren Özmen tarafından hazırlanmış olup ilk kez www.evrenozmen.com.tr adresinde yayımlanmıştır.

Şirket Türleri ve Tercih Kriterleri

Türkiye'de girişimciler için başlıca şirket türleri şunlardır: Şahıs Şirketi (şahıs işletmesi), Limited Şirket (Ltd. Şti.), Anonim Şirket (A.Ş.) ve daha az yaygın olarak Kolektif veya Komandit Şirketler. Her bir şirket türü farklı ihtiyaç ve ölçeklere hitap eder:

• Şahıs Şirketi: Tek kişi tarafından kurulan, en basit ve hızlı kurulabilen işletme türüdür. Kuruluş maliyeti düşük, prosedürler minimum seviyededir. Ancak bütün sorumluluk ve borçlar doğrudan şirket sahibinin kişisel mal varlığına yansır. Küçük ölçekli girişimler, serbest meslek sahipleri, e-ticaretle bireysel başlayanlar için uygundur.

• Limited Şirket: Bir veya birden fazla ortakla (en fazla 50 ortağa kadar) kurulabilen, ayrı tüzel kişiliği olan sermaye şirketidir. Ortakların sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlıdır (kamu borçları dışında). Asgari sermaye 50.000 TL'dir. Kurumsal bir imaj sunar, ortaklık yapısına imkân tanır ve KOBİ'ler ile startup'lar arasında en popüler seçenektir. Ancak kuruluş işlemleri şahıs şirketine göre daha masraflı ve resmi prosedürü fazladır.

• Anonim Şirket: Bir veya daha fazla (teorik olarak sınırsız, pratikte halka açık olmayan A.Ş.'lerde en fazla 500) ortakla kurulabilen sermaye şirketidir. Asgari sermaye 250.000 TL olup 2024 başında bu tutara yükseltilmiştir. Ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Hızlı büyüme hedefleyen, yatırımcı almayı planlayan girişimler için uygundur; çünkü hisse devri limited şirkete kıyasla daha kolaydır ve şirket payları üzerinde 2 yıl sonra gerçekleşen satış kazancı vergiden muaftır (pay senedi bastırmak koşuluyla). Anonim şirketler, halka açılma veya büyük yatırımlar alma potansiyeli nedeniyle büyüme ve yatırım odaklı şirket türüdür. Kuruluş ve yönetim süreçleri daha formalitedir (yönetim kurulu, genel kurul zorunludur) ve limited şirkete göre maliyetleri biraz daha yüksektir.

• Diğer Şirket Türleri (Kolektif ve Komandit): Kolektif şirket tüm ortakların sınırsız sorumlu olduğu, komandit şirket ise bazı ortakların sınırsız (komandite) bazılarının sınırlı (komanditer) sorumlu olduğu eski tip şirket türleridir. Günümüzde bu şirket tipleri startup ve KOBİ dünyasında nadiren tercih edilir. Özellikle kolektif şirket yapısında tüm ortaklar ticari borçlardan sınırsız sorumludur, bu nedenle risklidir. Bu rehberde ağırlıklı olarak yeni girişimcilerce en sık seçilen şahıs, limited ve anonim şirketlere odaklanacağız.

Hangi şirket türü sizin ihtiyaçlarınıza uygun? Eğer küçük çaplı ve şahsi bir işletme düşünüyorsanız, hızlı kurulum ve düşük maliyet nedeniyle şahıs şirketi avantajlıdır. Ortaklı bir yapı, kurumsal kimlik ve sınırlı sorumluluk istiyorsanız limited şirket uygun olabilir. Büyük sermaye, yatırımcı alımı veya ölçekli büyüme hedefliyorsanız anonim şirket uzun vadede daha esnek ve avantajlıdır. Aşağıdaki tabloda şirket türlerinin temel özelliklerini karşılaştırmalı olarak bulabilirsiniz.

Şirket Türlerinin Karşılaştırma Tablosu

Not: Yukarıdaki maliyetler ve süreler ortalamadır; büyük şehirlerde ticaret sicili yoğunluğuna göre süreler değişebilir, maliyetler ilden ile küçük farklar gösterebilir. Örneğin, ticaret odası kayıt ücreti ve ilan masrafları, şirket sermayesine ve iline göre değişkenlik gösterebilir.

Şirket Kuruluş Sürecinin Genel Adımları

Şirket türüne göre süreç detayları farklılık gösterse de, Türkiye'de bir şirket kurmanın genel aşamaları aşağıdaki gibidir:

1. Hazırlık ve Planlama: Öncelikle iş modelinize uygun şirket türünü seçin. Şirket unvanını belirleyin (Limited ve A.Ş. için özgün bir ticaret unvanı gerekir, şahıs şirketinde genelde ad-soyad içerir). Faaliyet alanınıza göre doğru NACE kodunu tespit edin (bu, vergi ve SGK primleri ile teşviklerden yararlanma açısından kritik olabilir). Ortaklar ve sermaye dağılımını kararlaştırın. Şirket merkezi adresini belirleyin (kira sözleşmesi yapmanız gerekebilir). Bu hazırlık aşamasında bir Mali Müşavir (SMMM) ile anlaşmak çok faydalı olacaktır; hem süreç rehberliği hem de ileride tutulacak finansal kayıtlar için.

2. Gerekli Belgelerin Temini: Kuruluş için gerekli evrakları hazırlayın. Her şirket türü için gereken belgelerde ufak farklar olsa da genel olarak:

   • Kimlik belgeleri: Kurucu ortakların T.C. kimlik fotokopileri; yabancı ortağı varsa noter onaylı tercüme ve potansiyel vergi numarası.

   • İkametgâh belgesi: Kurucu(lar)ın adresini gösterir belge (e-Devlet'ten alınabilir).

   • Fotoğraf: Kurucular veya şirket yetkilileri için vesikalık fotoğraf (bazı ticaret sicilleri müdür/temsilci fotoğrafı talep edebilir).

   • İmza beyannamesi: Şirketi temsile yetkili kişi(ler)in noterde imza beyannamesi çıkarması gerekir. (Şahıs şirketinde işletme sahibi; limitedde şirket müdürü; A.Ş.'de yönetim kurulu üyeleri veya imza yetkilisi olacak kişiler için ayrı ayrı).

   • Adres belgeleri: İş yeri adresi kiralık ise kira kontratı; adres kurucuya ait ise tapu fotokopisi. Ev adresi şirket merkezi olacaksa, bazı durumlarda ev sahibinden muvafakatname istenir.

   • Kuruluş başvuru formları: Şahıs şirketleri için "İşe Başlama Bildirimi" formu; sermaye şirketleri için MERSİS üzerinden alınan kuruluş başvuru dilekçesi ve ticaret odası kayıt beyannamesi. (MERSİS başvurusu yapıldığında bu formlar sistemden oluşur).

   • Vekaletname (opsiyonel ama önerilir): Eğer mali müşavir veya danışman sizin adınıza başvuru yapacaksa, ilgili kişiye noterden şirket kuruluş işlemleri için vekalet verilir. Bu vekaletname, ticaret sicil işlemleri, vergi dairesi başvurusu gibi adımlarda profesyonelin sizi temsilen hareket etmesini sağlar.

3. Online Başvuru (MERSİS veya Vergi Dairesi): Seçtiğiniz şirket türüne göre resmi başvuruyu başlatın:

   • Şahıs Şirketi: Bağlı bulunduğunuz Vergi Dairesine bizzat giderek veya e-Devlet üzerinden İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) sistemine girerek "İşe Başlama Bildirimi" verin. E-Devlet ile giriş yapıp İVD'de gerekli formu doldurmak mümkündür. Bu formda faaliyet konusu (NACE kodu), adres, işe başlama tarihi, varsa çalışan sayısı, tutulacak defter türü (işletme/bilanço) gibi bilgiler sorulur. Başvuruyu siz yapabileceğiniz gibi, mali müşaviriniz de sizin adınıza İVD sistemi üzerinden elektronik başvuru yapabilir.

   • Limited veya Anonim Şirket: MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden şirket kuruluş işlemleri online başlatılır. MERSİS'e e-Devlet şifrenizle veya kullanıcı adı ile giriş yaparak yeni şirket kuruluşu modülüne girilir. İlgili alanlara şirket unvanı, adresi, sermaye tutarı ve ortak bilgileri girilip Ana Sözleşme (Esas Sözleşme) taslağı hazırlanır. MERSİS, girdiğiniz bilgilere göre şirket ana sözleşmesini otomatik oluşturur. Bu aşamada:

     • Şirket müdür(ler)i veya A.Ş. için yönetim kurulu üyeleri ve temsil yetkilileri belirlenir.

     • Sermaye payları dağılımı (ortakların her birine düşen pay tutarı ve yüzdesi) girilir.

     • Ana sözleşmeye eklenmesini istediğiniz özel hükümler varsa (örneğin faaliyet alanı tanımları, kar dağıtım kısıtları, hisse devri şartları vb.) bunlar düzenlenir.

     • Rekabet Kurumu Payı otomatik hesaplanır (sermayenin onbinde 4'ü). Örneğin 50.000 TL sermayeli limited için 20 TL, 250.000 TL sermayeli anonim için 100 TL gibi küçük bir tutardır.

     • MERSİS başvurusu tamamlandığında size bir işlem numarası verilir ve ticaret sicili için randevu oluşturulur.

4. Noter ve İmza İşlemleri: MERSİS başvurusu sonrası sermaye şirketlerinin ana sözleşmesi elektronik ortamda hazır olsa da, kuruluş belgelerinin imzalanması gerekir. İki yöntem vardır:

   • Elektronik İmza ile: Kurucular ve yetkililer güvenli e-imzaya sahip ise, MERSİS üzerinden ana sözleşmeyi elektronik imza ile onaylayabilirler. Böylece noterde imza için ayrı işlem gerekmez.

   • Fiziksel İmza (Noter/Ticaret Sicil): E-imza kullanılmazsa, MERSİS'teki tasdikli ana sözleşme çıktısı alınır. Kurucu ortaklar bu ana sözleşmeyi ya noterde imzalarını tasdik ettirir ya da ticaret sicil müdürlüğünde kuruluş sırasında yetkilinin huzurunda imzalar. Ayrıca, şirketi temsil edecek kişilerin imza beyannamesi noterden hazırlanmalıdır (eğer önceden almadılarsa). Noterde her bir imza beyannamesi 2026 itibarıyla yaklaşık 1.050-1.150 TL civarındadır. Limited veya A.Ş. kuruluşunda genellikle müdür veya yönetim kurulu üyelerinin imza beyannameleri istenir.

5. Sermaye Blokaj ve Banka İşlemleri:

   • Anonim Şirketlerde, asgari sermayenin %25’inin kuruluş esnasında bankaya bloke edilmesi zorunludur. Örneğin 250.000 TL sermaye için 62.500 TL bir banka hesabında geçici olarak blokeye alınır ve banka tarafından verilen blokaj mektubu, ticaret siciline ibraz edilir. Bu mektup, sermayenin dörtte birinin bankada olduğunu teyit eder. (Şirket tescil edildikten sonra bu para serbest kalır ve şirket kullanabilir hale gelir.) Banka hesabı açılışı için şirket henüz tüzel kişilik kazanmadığından, genellikle kurucular adına geçici hesap açılır ve unvan belirtilerek blokaj yazısı alınır.

   • Limited Şirketlerde, kuruluşta banka blokajı zorunluluğu yoktur. Sermayenin tamamı veya istenen kısmı 24 aya kadar şirket kurulup faaliyete başladıktan sonra nakden konulabilir. Dolayısıyla limited şirket kurarken bu adım atlanır. (İsteğe bağlı olarak kuruluştan hemen sonra sermayenin bankaya yatırılması ve sermaye ödenmesi mümkündür, ancak zorunlu değildir.)

   • Şahıs Şirketlerinde sermaye blokajı diye bir kavram yoktur; işletme sahibi işine gereken işletme sermayesini kendi imkanlarıyla koyar, resmi bir asgari sermaye şartı olmadığı için bankaya herhangi bir blokaj gerekmez.

6. Ticaret Sicil Tescili:

   • Limited ve anonim şirketler, hazırlanan belgeler ile Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvurarak tescil edilir. MERSİS üzerinden alınan randevu zamanında, ticaret siciline şu belgeler sunulur: Ana sözleşmenin imzalı nüshası, kurucuların dilekçeleri, odanın kayıt beyannamesi, banka blokaj yazısı (A.Ş. için), rekabet kurumu payı dekontu (genelde ticaret sicil veznesine ödenir), imza beyannameleri ve kuruluş bildirim formu. Belgeler eksiksiz ise memur tescil işlemini gerçekleştirir. Ticaret sicil harcı, ilan ve kayıt ücretleri bu aşamada ödenir. 2026 yılında limited şirket için kayıt ve tescil masrafları yaklaşık 13.000 – 20.500 TL aralığındadır (şirket sermayesine ve yayınlanacak Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ilanının uzunluğuna göre değişebilir). Anonim şirketlerde de benzer tutarlarda resmi harç ve ilan masrafı oluşur (genelde ~17-20 bin TL düzeyinde). Tescil tamamlandığında, şirketiniz tüzel kişilik kazanmış olur.

   • Şahıs şirketlerinde ticaret siciline tescil gerekmeyebilir. Eğer sadece vergi mükellefiyeti açıldıysa ticaret odasına kayıt zorunlu değil, ancak esnaf odası veya ilgili meslek odasına kayıt gerekebileceğini unutmayın (faaliyet konusuna göre). Bazı durumlarda şahıs firmaları da ticaret siciline işletme adını tescil ettirir (özellikle marka ismi kullanacaksa), ama bu isteğe bağlıdır. Genellikle şahıs işletmeleri için vergi dairesine kayıt yeterli kabul edilir.

7. Vergi Dairesi Yoklaması ve Vergi Levhası:

   • Şahıs şirketi kurduysanız, vergi dairesine yaptığınız işe başlama başvurusunun ardından vergi dairesi yoklama memuru genelde 1-3 gün içinde iş yerinize gelir. Memur, işletmenin belirtilen adreste faaliyete hazır olduğunu yerinde tespit eder; yoklama sırasında kurucuya ait nüfus cüzdanı gösterilir ve yoklama tutanağı imzalanır. Yoklama olumlu sonuçlanınca vergi levhanız internet vergi dairesinde oluşturulur ve işletmeniz resmen faaliyete geçer.

   • Limited ve anonim şirketlerde, ticaret sicil tescili yapıldığı anda sistem otomatik olarak ilgili vergi dairesine şirket kuruluşunu bildirir. Yine de vergi dairesi genellikle yeni kurulan adrese bir yoklama memuru gönderir. Yoklama, şirket yetkilisi (müdür veya yönetim kurulu üyesi) huzurunda yapılır; şirkete ait kira kontratı, elektrik/doğal gaz gibi bir fatura veya tabela kontrol edilebilir. Bu ziyaret sonrası vergi dairesi şirketin vergi kimlik numarasını aktive eder ve vergi levhası elektronik ortamda görüntülenebilir hale gelir. Kuruluş aşamasında vergi dairesine ayrıca bir harç veya ücret ödemezseniz; mükellefiyet tesis işlemi ücretsizdir.

8. Ticaret Odası Kaydı: Ticaret siciline kayıtla eş zamanlı olarak, limited ve anonim şirketler ilgili Ticaret Odası’na da kayıt olmuş sayılırlar (başvuru dilekçesi içinde oda kayıt beyannamesi verilir). Odanız, şirketin faaliyet alanına göre Ticaret Odası veya Sanayi Odası olabilir. Kayıt sonrası odaya yıllık aidat ödenmeye başlanır (genellikle yılda iki taksit). Şahıs işletmeleri, ticaret odasına kayıt olmasalar da bağlı oldukları esnaf/sanatkar odasına veya meslek odasına kayıt yaptırmaları gerekebilir.

9. Noter Tasdik ve Yasal Defterler: Şirket kuruluşunun ticaret sicilde ilanıyla birlikte, şirkete ait tutulması zorunlu yasal defterlerin tasdiki yapılmalıdır. Eğer e-defter kullanımı tercih edilmeyecekse, aşağıdaki defterler ilk kuruluşta noterde onaylatılır:

   • Yevmiye Defteri (Günlük Defter) – Tüm muhasebe kayıtlarının günlük olarak sıralandığı defter.

   • Defter-i Kebir (Büyük Defter) – Yevmiye kayıtlarının hesap hesap dökümünün bulunduğu defter.

   • Envanter Defteri – Yıl sonunda çıkarılan envanter ve finansal tabloların yer aldığı defter.

   • Pay Defteri (Ortaklar Defteri) – Limited şirketlerde ortakların paylarını, anonim şirketlerde hisse senetlerini ve sahiplerini kayıt altına alan defter.

   • Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri – Sermaye şirketlerinde genel kurul toplantı tutanaklarının yazıldığı defter.

   • Yönetim Kurulu Karar Defteri – Sadece anonim şirketlerde, yönetim kurulu kararlarının yazıldığı defter (limited şirketlerde benzeri kararlar genel kurul defterine veya ayrı bir Müdürler Kurulu karar defterine yazılır).
     Bu defterler, kuruluşu takiben kullanılmaya başlamadan önce notere onaylatılır. Takip eden her hesap döneminin başında (veya elektronik deftere geçilmemişse yıl sonunda) defterlerin açılış/kapanış tasdikleri yapılır. Noter tasdik ücretleri defter sayfa sayısına göre belirlenir ve genelde birkaç yüz TL tutarındadır. (Eğer e-Defter kullanacaksanız, Yevmiye ve Kebir elektronik tutulacağı için bunların noteri gerekmez; ancak Pay defteri ve karar defterleri fiziki tutulmaya devam edebilir.)

10. Şirket Banka Hesabı Açılışı: Tüzel kişilik kazanan şirket adına bir banka hesabı açmak, tüm şirket türleri için tavsiye edilir (Limited ve A.Ş. için zorunludur, çünkü şirket ödeme ve tahsilatlarını kendi hesabıyla yapmalıdır). Anonim şirketler, kuruluşta açtıkları geçici hesaptaki bloke tutarı şirket hesabına dönüştürebilir veya blokajı çözerek yeni hesap açabilirler. Banka hesabı açılışı için gerekli belgeler:

    • Ticaret Sicil Tasdiknamesi (şirketin tescil belgesi),

    • Vergi Levhası (e-vergi levhası çıktısı yeterli),

    • İmza Sirküleri (şirket yetkililerinin noter tasdikli imza sirküsü; kuruluşta imza beyannamesi alınmıştı, şirket kurulduktan sonra aynı belge sirkü olarak kullanılır veya banka yeni bir sirkü isteyebilir),

    • Oda kayıt belgesi (ticaret odasından alınabilir, bazı bankalar isteyebilir),

    • Yetkili kimlik belgeleri.
      Banka hesabı açıldıktan sonra şirket sermayesinin kalan kısmı (varsa) bu hesaba yatırılabilir. Tüm gelir ve giderlerin bu şirket hesabından yürütülmesi, finansal düzen ve denetim açısından önemlidir.

11. Dijital Entegrasyonlar (E-imza, E-fatura, E-defter): Şirketiniz kurulduktan hemen sonra dijital dönüşüm adımlarını atmaya başlayın:

    • E-imza / Mali Mührün Temini: Limited ve anonim şirketler için mali mühür (kurumlara özel elektronik imza) başvurusu yapmak gerekebilir. Mali mühür, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan (GİB) temin edilir ve özellikle e-Fatura, e-Defter uygulamalarına kayıt için zorunludur. Şahıs şirketlerinde mali mühür yerine şahsın nitelikli elektronik imzası yeterlidir.

    • E-Tebligat Başvurusu: Şirketlerin vergi dairesi elektronik tebligat adresi almaları zorunludur. Genelde kuruluş sırasında otomatik tanımlanır ancak emin olmak için İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden “e-Tebligat” bölümünden tebligat adresinizi aktive edin. Bu sayede tüm resmi yazışmalar ve tebligatlar elektronik ortamda gelir.

    • E-Fatura / E-Arşiv Başlangıcı: 2026 yılı itibarıyla, brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan işletmelerin e-Fatura sistemine geçmesi zorunludur (bir yıl önceki ciroya bakılarak, en geç takip eden yıl Temmuz ayına kadar). Dolayısıyla yeni kurulan bir şirket ilk etapta bu ciroyu aşmayacak olsa bile, büyüme hedefliyorsa e-Fatura sistemine dahil olmayı planlamalıdır. Henüz e-Fatura mükellefi olmayanlar, e-Arşiv Fatura düzenlemek zorundadır: Vergi mükellefi olmayanlara kesilen 5.000 TL üzeri veya vergi mükellefi müşterilere 3.000 TL üzeri faturaların elektronik ortamda (GİB Portal üzerinden) e-Arşiv olarak düzenlenmesi zorunludur (bu tutarlar 2025 için 3.000 TL'ye düşürülmüştür). Öneri: Şirket kurulur kurulmaz bir özel entegratör veya GİB’in ücretsiz portalı aracılığıyla e-Fatura/e-Arşiv sistemine geçiş yapın. Böylece faturalarınızı elektronik olarak kesmeye başlar, kağıt fatura basımıyla uğraşmazsınız. Bu hem yasal zorunluluk geldiğinde hazır olmanızı sağlar hem de operasyonel verimlilik kazandırır.

    • E-Defter: Eğer işletmeniz e-Fatura kapsamına girerse, takip eden yıl başından itibaren e-Defter (Yevmiye ve Defter-i Kebir'in elektronik tutulması) mecburiyeti de gelecektir. İsteğe bağlı olarak ciro koşulu olmaksızın da e-Defter kullanabilirsiniz. E-Defter için mali mühür edinildikten sonra GİB’e başvuru yapılır ve aylık berat dosyaları yüklenerek defterler elektronik ortamda tutulur. Bu, noterde defter tastik ettirme yükünü ortadan kaldırır ve kayıtlar dijital olarak saklanır.

    • Diğer Entegrasyonlar: Şirket banka hesabınız için internet bankacılığı açın; gerekirse banka hesap hareketlerini otomatik muhasebeleştiren ön muhasebe programları (örn. Paraşüt, Logo, etc.) kullanın. Şirketinizin e-Devlet kurumsal hesaplarını (SGK, İŞKUR, Ticaret Sicil Gazetesi, vb.) oluşturun. Örneğin SGK işyeri bildirgesini görüntülemek veya işe giriş bildirimi vermek için e-Devlet üzerinden SGK İşveren sistemine giriş yapabilirsiniz.

12. İşe Başlama ve Operasyon: Tüm resmi kayıtlar tamamlandığında şirketiniz fiilen faaliyete geçebilir. Bu noktada:

    • Fatura Basımı/Düzenlemesi: Eğer e-fatura kullanmıyorsanız, matbaa anlaşması yaparak basılı fatura bastırmanız gerekebilir. Şahıs şirketleri ve küçük işletmeler genelde noter onaylı fatura koçanı bastırabilirler. Ancak çoğu yeni şirket, e-Fatura/e-Arşiv yoluna gitmektedir.

    • Personel Çalıştırma: Hemen çalışan alacaksanız, SGK işyeri tescili yapmalısınız. Yeni kurulan sermaye şirketleri için ticaret sicili kaydı, SGK'ya otomatik bildirim sağlamaz; işçi çalıştırmaya başlarken işveren olarak SGK'ya e-SGK sistemi üzerinden işyeri bildirgesi vermeniz gerekir. Ardından her bir çalışan için işe giriş bildirgesi yapılır. Ayrıca çalışanlar için işe giriş sağlık raporu, iş güvenliği eğitimleri gibi yükümlülükleri de planlayın.

    • Zorunlu Diğer Kayıtlar: Faaliyet alanınıza bağlı olarak özel izin/lisans gerekip gerekmediğini kontrol edin. Örneğin, gıda ile ilgili işyeri açıyorsanız belediyeden işyeri açma ruhsatı almalısınız; ihracat/ithalat yapacaksanız gümrük müşaviriniz aracılığıyla gümrük kaydı açtırmalısınız; yazılım şirketiyseniz Teknopark başvurusu yapmayı düşünebilirsiniz, vb.

    • Sigorta ve Finansal Planlama: Şirketinizi ve işinizi risklere karşı korumak için gerekli sigortaları (işyeri sigortası, mali mesuliyet sigortası vb.) yaptırmayı düşünün. Ayrıca şirket ortaklarının uzun vadeli planlaması için bir finansal danışmandan vergi optimizasyonu (örneğin huzur hakkı ücreti planlaması veya kar dağıtım stratejisi gibi konular) danışmanlık alması yararlı olabilir.

Yukarıdaki adımlar özet bir akış sunmaktadır. Aşağıda, şirket türlerine göre kurulumu adım adım biraz daha detaylı ele alacağız.

Şahıs Şirketi Kuruluşu – Adım Adım

Şahıs şirketi kurmak, diğer şirket türlerine göre çok daha hızlı ve bürokratik olarak basittir. Ticaret Sicil yerine doğrudan Vergi Dairesi ile muhatap olursunuz. 2026 itibarıyla e-Devlet üzerinden online başvuru imkânı sayesinde şahıs işletmesi kuruluşu birkaç gün içinde tamamlanabilir. İşte adım adım süreç:

1. Gerekli Belgelerin Hazırlanması: Yukarıda belirtilen şahıs şirketi için gerekli belgeleri tamamlayın:

• İkametgah belgenizi e-Devlet’ten indirin.

• Nüfus cüzdanı fotokopisi hazırlayın (en az 2 adet).

• Noterden imza beyannamesi alın (şahıs işletmesi sahibi için).

• 2 adet vesikalık fotoğraf çektirin (bazı durumlarda vergi dairesi istemektedir).

• İşyeri adresiniz kiralıksa kira kontratınızı, kendi mülkünüz ise tapu fotokopisini alın.

• İşe başlama bildirim formunu doldurmaya hazır olun (bu formu fiziken vergi dairesinden alabilir veya online doldurabilirsiniz).

• Kuruluş sürecinde bir mali müşavirlik firması ile çalışacaksanız, sizin adınıza işlemleri yapabilmesi için ona noter vekaletnamesi vermeniz gerekebilir (ancak şahıs şirketi kuruluşunda şart değildir, işlemleri bizzat yapmak mümkündür).

2. Vergi Dairesine veya İnteraktif Vergi Dairesine Başvuru: Belgeler hazırlandıktan sonra, iki şekilde başvuru yapabilirsiniz:

• Fiziki Başvuru: Vergi dairesine bizzat giderek işe başlama formunu doldurun ve belgeleri verin. Bu yöntemde işlemlerin hızlı yürümesi için bir mali müşavirden yardım almanız iyi olur; vekalet verirseniz mali müşavir sizin adınıza tüm formları doldurup teslim edebilir.

• Online Başvuru (e-Devlet): Daha pratik olan yöntem, e-Devlet üzerinden İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) portalına girip **“İşe Başlama Bildirimi”**ni elektronik olarak vermektir. Mali müşaviriniz de bu bildirimi kendi kullanıcı panelinden sizin adınıza yapabilir. Formda işletmenizin faaliyet türü, adresi, hangi vergi usulünde vergilendirileceği (basit usul şartları uygunsa basit usul seçimi, değilse gerçek usul), işe başlama tarihi, ilk beyan dönemi gibi bilgiler doldurulur.

3. Başvuru Onayı ve Vergi Numarasının Alınması: Online başvuru yapıldıysa genellikle aynı gün içinde vergi dairesi tarafından işleme alınır. Uygun bulunan başvuru onaylandığında işletmenize bir vergi kimlik numarası tahsis edilir ve vergi levhanız elektronik ortamda oluşur. Fiziki başvuruda da benzer şekilde sistemde kayıt oluşturulur.

4. Yoklama Süreci: Başvuru ardından vergi dairesi bir yoklama memuru atar ve adresinize gönderir. Yoklama memuru, beyannamede belirttiğiniz iş yerini ziyaret ederek orada faaliyet göstereceğinizi doğrular. Sizinle kimlik teyidi yapar ve yoklama tutanağını imzalatır. Bu ziyaret genelde başvurudan sonraki birkaç gün içinde gerçekleşir. İpucu: Bu süreyi kısaltmak için iş yerinizin kapısına tabelanızı asabilir, komşulara bilgi verebilirsiniz; memurun kolayca bulmasını sağlamak önemli.

5. Vergi Levhasının Oluşması: Yoklama olumlu tamamlanınca vergi dairesi sistemi mükellefiyetinizi aktif hale getirir. Vergi levhası artık GİB sisteminde hazırdır (kağıt olarak gönderilmez, siz internet vergi dairesinden yazdırabilirsiniz). Bu aşamada şahıs işletmeniz resmen kurulmuş olur ve ticari faaliyete başlayabilirsiniz.

6. Noter Defter Tasdiki: Şahıs işletmeleri de gelir vergisi mükellefidir ve işletmenin büyüklüğüne göre defter tutma yükümlülüğü vardır. Çoğu yeni şahıs işletmesi Bilanço esasına tabidir (özellikle 2026 yılı itibarıyla basit usulden yararlananlar hariç, işletme defteri sınırları düşük tutulmaktadır). Eğer bilanço esasına tabi iseniz, Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter Defteri tutmanız gerekir. Bu defterleri de tıpkı sermaye şirketlerinde olduğu gibi noterden tasdik ettirmeniz şarttır. (Basit usule tabi çok küçük bir esnaf iseniz, İşletme Defteri tutmanız yeterli olur; bu durumda onun tasdiki yapılır. Ancak basit usulden 2026 itibarıyla birçok sektör muafiyetle çıkartıldığı için, genelde gerçek usul geçerli olacaktır.) Notere giderken vergi levhanızı ve kimliğinizi almayı unutmayın.

7. Fatura ve Finansal İşlemler: Şirketiniz kurulur kurulmaz gelir elde etmeye başlayabilirsiniz:

• Eğer e-Arşiv fatura kesmeniz gerekiyorsa (büyük tutarlı satışlar için), GİB Portal üzerinden faturanızı düzenleyin. İlk etapta matbu fatura bastırmak yerine GİB’in e-Arşiv portalını kullanmak pratik olacaktır.

• Banka hesabı: Hukuken zorunlu olmasa da kendi adınıza açılmış ayrı bir banka hesabı kullanmanız finansal takibi kolaylaştırır. Ayrıca müşterilerinizin EFT/havale ile ödeme yapabilmesi için ayrı hesap önemlidir. İleride sermaye şirketine geçiş düşünceniz varsa, işinizin finansal geçmişini ayrı bir hesapta tutmanız faydalı olacaktır.

8. Oda Kaydı ve Diğer İşlemler: Faaliyet konusu gerektiriyorsa ilgili meslek odasına kayıt yaptırın (örneğin bir berber açtıysanız Berberler Odası'na, bir yazılım işi ise Ticaret Odası'na kayıt olabilir). Şahıs şirketleri KOSGEB desteği düşünüyorsa, KOBİ kaydı yapmaları gerekir (KOSGEB veri tabanına kayıt). Ayrıca işletme sahibi olarak Bağ-Kur sigortalılığınız başlayacaktır (4/b). İlk defa bir işyeri açan 18-29 yaş arası girişimciler için geçmişte 1 yıl Bağ-Kur prim teşviki vardı ancak 2026 itibarıyla bu destek kaldırıldı; artık genç girişimciler de Bağ-Kur primlerini kendileri ödemek zorunda. Eğer aynı zamanda başka bir işte SGK’lı çalışıyorsanız, Bağ-Kur muafiyeti için SGK’lı olduğunuzu bildirmeyi unutmayın (çakışma durumunda 4/a önceliklidir).

Şahıs şirketiniz kurulduktan sonra artık gelir gider işlemlerinizi yürütebilir, gerektiğinde işçi çalıştırmaya başlayabilirsiniz. Unutmayın: Her ay KDV ve muhtasar beyannamelerinizi, üç ayda bir geçici vergi beyanınızı ve yıl sonunda yıllık gelir vergisi beyannamenizi vermeniz gerekecek (bunları mali müşaviriniz takip edecektir).

Limited Şirket Kuruluşu – Adım Adım

Limited şirket kuruluşu, şahıs şirketine göre daha fazla adımdan oluşur ama günümüzde pek çok işlem online ilerlediği için hızlı tamamlanabilir. Genel hatlarıyla süreç:

1. Ön Hazırlık: Limited şirket kurmak için en az 50.000 TL sermaye koymaya hazır olmalısınız. Ortak sayısını belirleyin (tek kişiyle de kurulabilir, en fazla 50 ortak). Ortakların kim olacağı, yüzde payları ve şirketi yönetecek müdür(ler) bu aşamada kararlaştırılır. Şirket unvanı bulun (genellikle faaliyet konusunu ve "Limited Şirket" ibaresini içermelidir; MERSİS'ten kontrol edebilirsiniz). Adres belirleyin ve kira kontratı/tapu hazırlayın. Noterden kurucu temsilcisine vekaletname çıkarılması bu aşamada düşünülebilir (özellikle danışman veya mali müşavir iş takibi yapacaksa).

2. MERSİS Başvurusu ve Ana Sözleşme: MERSİS'e giriş yaparak yeni Limited Şirket kuruluşu başlatın (bunu mali müşaviriniz de yapabilir). Gerekli alanları doldurun:

• Unvan ve Merkez: Şirket unvanını ve adresini girin.

• Sermaye ve Ortaklar: Sermaye tutarını (min 50.000 TL) ve her ortağın koyacağı sermaye tutarını girin. Örneğin 2 ortak varsa, biri 30.000 TL diğeri 20.000 TL koyabilir vb. Sermayenin nakden mi ayni mi konacağı belirtilir (nakdi sermaye yaygındır; ayni sermaye konacaksa değerleme raporu gerekeceğini unutmayın).

• Müdür Ataması: En az bir şirket müdürü atamalısınız (ortaklardan biri olabilir veya dışarıdan bir profesyonel olabilir). Müdür tek ise tüm yetkiler onda olacak şekilde, birden fazla ise temsil ve ilzam yetkilerinin nasıl olacağını belirtin. (Örneğin iki müdürün müşterek imzası ile şirketi temsil vs.)

• Faaliyet Konusu: Hazır şablondan uygun faaliyet kodlarını seçin (ana sözleşmede uzun uzun tüm konuları yazmaya gerek yok, genel ifadeler seçilebilir).

• MERSİS size bir ana sözleşme taslağı oluşturacaktır. Gözden geçirip onaylayın. Gerekirse özelleştirme yapın (örneğin kâr dağıtımına ilişkin özel düzenleme, pay devrinde önalım hakkı koyma gibi hususlar isteğe göre eklenebilir).

• Başvuruyu tamamlayınca MERSİS bir başvuru numarası verecek ve sizi ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden randevu almaya yönlendirecektir.

3. Sermaye Blokajının Gerekmediğini Not Edin: Limited şirket kuruluşunda, anonimden farklı olarak, nakit sermayenin bankaya yatırılıp blokaj yapılması şart değil. Bu nedenle bu adımı atlayabilirsiniz. (Sermayenizin 1/4’ünü banka hesabına koymak zorunda değilsiniz; tüm sermayeyi şirket kurulduktan sonra 24 ay içinde işletmenin kasasına sermaye artırımı olarak fiilen koymanız yeterlidir. Ancak bazı girişimciler şirket kurulduktan hemen sonra sermayeyi banka hesabına yatırarak sermaye ödenmiştir durumuna getirmeyi tercih edebilirler.)

4. Noter İmzaları ve Belgeler: MERSİS ana sözleşmesini imzalama aşamasına geçin:

• Kurucu(lar) ve müdür(ler) e-imza sahibi ise MERSİS üzerinden elektronik imza atılabilir. Aksi halde, ana sözleşmenin çıktısını alıp kurucuların imzalarını noterde tasdik ettirin veya kurucular ticaret sicil müdürlüğünde imza atacaksa, o zaman noterde tasdike gerek kalmaz (bunu tercih edecekseniz randevuya tüm ortakların gitmesi gerekir).

• Dilekçeler ve Beyannameler: Ticaret siciline sunulmak üzere MERSİS’ten alınan kuruluş başvuru dilekçesini, oda kayıt beyannamesini hazırlayın (çoğu ilde bunlar MERSİS başvurusu sonrası çıktılarda gelir).

• İmza Beyannamesi: Şirket müdürü (ve varsa diğer temsil yetkili kişiler) adına noterden imza beyannamesi aldırtın (kuruluş öncesi halletmediyseniz).

• Rekabet Kurumu Payı dekontu: Sermayenin onbinde 4’ü tutarındaki payı Ticaret Sicil Müdürlüğü veznesine yatırmanız gerekebilir (bazı siciller bu ücreti işlemler sırasında alıyor).

• Vekaletname: Eğer siz ve diğer ortaklar işlemlere gidemeyecekseniz, vekil atadığınız kişinin elinde noter vekaletnamesi olmalı (özellikle kuruluş işlemlerini mali müşavir yürütüyorsa).

5. Ticaret Sicil Müdürlüğünde Tescil: Belirlenen randevu zamanında Ticaret Siciline (bağlı bulunduğunuz Ticaret Odası’ndaki sicil servisine) gidin. Yanınızda:

• Ana sözleşme (imzalı),

• Kuruluş dilekçesi (imzalı),

• Ortak olmayan müdür var ise onların görevi kabul ettiğine dair imzalı belge,

• Noter imza beyannameleri,

• Rekabet payı ödendi makbuzu,

• Varsa vekaletname ve vekilin kimliği,

• Kurucu ortakların kimlikleri (aslını bulundurun)
  bulunsun.
  Sicil memuru belgeleri inceleyip eksik yoksa tescili yapar. Harç, kayıt ve ilan ücretlerini ödemeniz istenir (nakit veya banka havalesi ile ödenebilir). Ödeme sonrası memur, kuruluşunuza dair evrakları hazırlar:

• Ticaret Sicil Tasdiknamesi (şirketin resmi tescil belgesi),

• Şirket sözleşmesinin ticaret sicil gazetesi nüshası (kuruluş ilanınız Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayınlanır, genelde birkaç gün içinde gazete çıkar),

• Oda faaliyet belgesi (talep ederseniz).
  Artık şirketiniz tüzel kişilik kazanmıştır.

6. Vergi Dairesi Bildirimi ve Yoklama: Tescil tamamlanınca ticaret sicili, vergi dairesine kuruluş bildirimini elektronik yapar. Yine de siz tedbiren ilgili vergi dairesi yoklama servisinden şirketinizin yoklama sürecini takip edin. Genelde birkaç gün içinde vergi memuru işyeri adresinize yoklamaya gelir (anonim/ltd şirketlerde de yoklama esastır). Yoklama için şirkette bir yetkilinin (tercihen şirket müdürünün) bulunması gerekir. Memur, işyerinde faaliyet belirtisi olup olmadığına bakar (tabela, ofis donanımı vs.) ve yasal defterlerin tutulup tutulmadığını sorabilir. Yoklama tutanağı imzalanır. Sonrasında vergi numaranız aktifleşir ve e-vergi levhası sistemde görünür hale gelir.

7. Noter Tasdik İşlemleri: Limited şirketin kuruluşuyla birlikte defter tasdiklerini yapın (bkz. “Noter Tasdik ve Yasal Defterler” başlığı altında sayılan defterler). Limited şirketlerde tutulacak defterler: Yevmiye, Kebir, Envanter, Ortaklar Pay Defteri, Genel Kurul Karar Defteri ve Müdürler Kurulu Karar Defteri (şirket tek müdürlü ise kararlar genel kurul defterine yazılabilir). Bu defterleri notere götürüp şirket adına tasdik ettirin. Ayrıca şirket müdürü ve ortaklar için gerekli gördüğünüz durumlarda imza sirküleri de çıkarabilirsiniz (imza beyannamesine benzer, ancak şirket unvanını içeren sirküler formatında).

8. Banka Hesabı Açılışı: Limited şirket adına bankada hesap açın. Banka muhtemelen ticaret sicil tasdiknamesi, vergi levhası ve imza sirküleri isteyecektir. Ayrı bir tüzel kişilik olduğu için şirket kendi adına hesap kullanmalı; şahsi hesap kullanılmamalıdır. Banka hesabınızı açarken internet bankacılığı ve gerekli görülen POS, kredi kartı, çek defteri gibi ürünleri de talep edin.

9. Sonraki İşlemler: Şirketiniz kurulduktan sonraki süreçte:

• Mali Müşavir Sözleşmesi: Yasaya göre bir SMMM ile anlaşarak defterlerinizi tutturmanız zorunludur (özellikle beyannamelerin elektronik gönderimi için). Kuruluştan itibaren 30 gün içinde bir mali müşavir ile meslek sözleşmesi yapıp durumu vergi dairesine bildirmeniz gerekir.

• SGK İşveren Kaydı: İşçi çalıştıracaksanız, SGK’ya e-şube üzerinden işyeri bildirgesi vererek işyeri sicil numarası alın.

• E-fatura/E-defter: Ciro hedefinize göre e-fatura planlamanızı yapın. Gerekli mali mühür başvurusunu (Kamu SM’den) erkenden yaparsanız, kısa sürede e-faturaya geçebilirsiniz.

• Vergi Beyannameleri: Limited şirket olarak her ay KDV ve muhtasar (stopaj) beyannamesi, her üç ayda bir geçici vergi beyannamesi vereceksiniz. Ayrıca çalışan maaşları üzerinden aylık SGK prim bildirgeleri ve her yıl Nisan ayı sonuna kadar Kurumlar Vergisi beyannamesi verilecek. Bu yükümlülükleri yerine getirmek mali müşavirinizin iş planına dahildir.

• Avukat bulundurma zorunluluğu: Limited şirketlerde böyle bir zorunluluk yoktur. (Anonim şirketlerde ise sermaye 1.250.000 TL üzerindeyse avukat bulundurmak gerekir, aşağıda değineceğiz.)

Anonim Şirket Kuruluşu – Adım Adım

Anonim şirket kuruluşu, limitede oldukça benzer adımları içerir ancak sermaye ve bazı yasal gereklilikler açısından farklılıklar vardır. Özetle süreç:

1. Ön Hazırlık: Anonim şirket için asgari 250.000 TL sermaye şarttır. Ortak sayısı 1 veya daha fazla olabilir (halka açık değilse üst sınır 500 civarıdır). Kurucular ve pay dağılımını belirleyin. Gelecekte yatırım alma hedefiniz varsa, hissedar sözleşmesi ve payların nominal değeri gibi konuları göz önünde bulundurun (örneğin çoğunluk hissesini elde tutma vs.). Şirket unvanını seçin (anonim şirket unvanı benzersiz olmalı ve sonunda "Anonim Şirket" ibaresi bulunmalı). Yönetim Kurulu üyelerini belirleyin (tek kişilik yönetim kurulu mümkündür, üyelerin pay sahibi olma zorunluluğu yoktur). Ana sözleşmeye özel hükümler eklemek istiyorsanız (ön alım hakları, kar payı imtiyazları, faaliyet kısıtları vb.) bunu planlayın.

2. MERSİS Başvurusu: MERSİS'ten Anonim Şirket kuruluşu seçeneği ile süreci başlatın. Limited şirketteki gibi unvan, adres, sermaye, ortaklar girilir. A.Ş.'de dikkat edilecek ek noktalar:

• Sermaye ve Paylar: Sermaye en az 250.000 TL olmalı. Her payın itibari değeri genelde 1 TL veya 100 TL olarak belirlenir. Örneğin 250.000 adet 1 TL'lik pay olabilir. Pay senedi bastırmayı düşünüyorsanız, payların kupür değerlerini ona göre ayarlayın.

• Yönetim Kurulu ve Temsil: Yönetim kurulu üyelerini ve temsil yetkilerini tanımlayın. Tek kişi tüm yetkiyi alabilir veya birden fazla üyeye müşterek/imza ile temsil şartı getirilebilir. Eğer yönetim kurulunda dışarıdan üye olacaksa, onların T.C. kimlik veya yabancı kimlik numaraları gerekir.

• Denetçi: Çok küçük ölçekli şirketlerde kanunen bağımsız denetçi atamak gerekmez (denetçi şartı belli kriterler sağlanırsa geliyor). İlk etapta bir denetçi ismi koymanız gerekmeyebilir; ancak esas sözleşmeye bir madde olarak genel kurul tarafından seçileceği yazılır.

• Faaliyet konusu: Seçeneklerden işinizi kapsayan faaliyet alanlarını işaretleyin.

• Pay Devri Kısıtları: A.Ş.'lerde pay devri esasen serbesttir; ancak belli pay gruplarına imtiyaz veya devir kısıdı koymak istiyorsanız, bunları ana sözleşmeye ekleyebilirsiniz.

• MERSİS, girdiğiniz bilgilerle A.Ş. esas sözleşme taslağını oluşturacaktır. Taslağı inceleyip onaylayın.

3. Banka Blokajı (%25 Sermaye): Anonim şirket kuruluşunda, sermayenin en az dörtte biri bankada bloke edilmeden tescil yapılmaz. Bu nedenle MERSİS işlemi sonrası, şirket unvanıyla bir geçici banka hesabı açtırın ve sermayenin %25’ini yatırıp blokaj mektubu alın. Örneğin 250.000 TL sermaye için bankaya 62.500 TL yatıracak, bankadan ".... A.Ş. kuruluş sermayesi olarak 62.500 TL bloke edilmiştir" yazısı alacaksınız. Bu yazı ticaret siciline verilecek. (Not: Sermayenin kalan %75’i, şirket tescilinden itibaren 24 ay içinde şirkete nakit olarak konulmalıdır. Bu yükümlülüğü unutmamak gerekiyor, aksi halde hukuki sonuçları olabilir.)

4. Noter Onayı ve İmzalar:

• Eğer kurucular e-imza ile onay vermedilerse, Ana Sözleşme metnini MERSİS’ten çıktı alın. Kurucu ortaklar ve yönetim kurulu üyeleri bu metni noter huzurunda imzalayıp tasdik ettirsin. İsterseniz ticaret sicilinde imza atma yoluna da gidebilirsiniz (hepsinin randevuya gitmesi gerekir).

• Kuruluş Belgeleri: Limited şirkette olduğu gibi, A.Ş. için de ticaret siciline verilmek üzere dilekçe, oda kayıt beyannamesi, yönetim kurulu üyelerinin görevi kabul beyanları (eğer ortak değilse özellikle gerekir), imza beyannameleri, rekabet kurumu payı dekontu, banka blokaj mektubu hazır edin.

• Vekaletname: Kurucuların bizzat bulunamayacağı durumlarda, temsilciye verilen kuruluş vekaletnamesi yanınızda olsun.

5. Ticaret Sicilinde Tescil: Evraklarla birlikte ticaret siciline başvurun. Sicil memuru A.Ş. kuruluş belgelerini inceler ve uygun bulursa tescili gerçekleştirir. Kuruluş harçları ve ilan ücreti ödenir. Anonim şirket kuruluşlarının resmi masrafları 2026’da yaklaşık 17-20 bin TL tutmaktadır. Tescil ile birlikte şirketiniz anonim şirket olarak kurulmuş olur. Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilanınız yayınlanır.

6. Sonraki Aşamalar (Vergi, Defter, vb.): Limited şirketteki 6. adımdan itibaren tüm süreçler anonim şirket için de geçerlidir:

• Vergi dairesi yoklaması yapılır ve vergi mükellefiyeti aktif hale gelir.

• Defterler noterden tasdik edilir (A.Ş. defterlerinde ek olarak Yönetim Kurulu Karar Defteri vardır).

• Bankada şirket hesabı açılarak bloke sermaye oraya aktarılır ve blokaj kaldırılır.

• Yönetim Kurulu Kararı: İlk yönetim kurulu toplantınızı yaparak gerekliyse şirket müdürlerini atayın, banka hesapları için yetki kararları alın. Bu kararlar karar defterine yazılır ve imzalanır.

• Avukat Bulundurma: Önemli bir fark olarak, anonim şirketler eğer sermayeleri 1.250.000 TL veya üzerinde ise bir avukatla sürekli danışmanlık sözleşmesi yapmak zorundadır (Türk Ticaret Kanunu md.332'de yapılan değişiklikle, asgari sermayenin 5 katı ve üzeri olan A.Ş.'lerde avukat bulundurma şartı vardır). 250.000 TL sermayeli bir A.Ş. için mevcut durumda zorunluluk bulunmamaktadır; ancak ileride sermaye artışıyla bu limite ulaşırsanız avukat hizmetini planlamalısınız.

• Hisse Senetleri: Anonim şirkette payların devri kolaydır; dilerseniz şirket kurulur kurulmaz hisse senedi bastırabilirsiniz. Nama yazılı hisse senetleri için bir matbaa (örneğin Merkezi Kayıt Kuruluşu onaylı bir matbaa veya AEK) aracılığıyla bastırılır. Neden önemli? Eğer hissedarlar paylarını 2 yıldan fazla elde tutup satarlarsa, doğan kazanç vergiye tabi değildir (gelir vergisi istisnası) ancak bunun şartı payların senede bağlanmış olmasıdır. Dolayısıyla startup kuran girişimciler için 2 yıl sonra hisse satışı planı varsa, pay senedi bastırmaları önerilir. Bu işlem kuruluş esnasında şart değildir, istenilen bir tarihte yapılabilir; ancak 2 yıllık süre, pay senedi basım tarihinden başlayacağı için, erken bastırmak avantaj sağlar.

• Genel Kurul ve Yönetim: Anonim şirketlerde her yıl olağan genel kurul toplantısı yapma zorunluluğu vardır (yıl sonunu takip eden 3 ay içinde). Bu toplantıda finansal tablolar onaylanır, kar dağıtımı kararı alınır ve yönetim kurulu ibra edilir. İlk genel kurulunuzu kuruluşu takiben 3 ay içinde yapıp yapmama konusunda kanun esneklik tanır; genelde ilk hesap döneminin sonunda yapılır.

7. İşleyiş ve Yükümlülükler: Anonim şirket faaliyete başladıktan sonra da limited şirkete benzer yükümlülükler söz konusu:

• Aylık KDV, muhtasar; üç aylık geçici vergi beyannameleri, yıllık kurumlar vergisi beyannamesi (Nisan sonu) verilir.

• Kar Dağıtımı yapıldığında, dağıtılan kar üzerinden %15 stopaj vergi ödenir ve ortaklar açısından bu nihai vergidir.

• Yönetim kurulu üyeleri şirkette sigortalı çalışabilir; dışarıdan ücret alırlarsa gelir vergisi stopajı yapılır veya huzur hakkı ödemesiyle ücretlendirilir. (Yönetim kurulu üyelerinin şirket ortağı olması durumunda Bağ-Kur kapsamı konusu tartışmalıdır; 2026 itibarıyla kurucu ortaklar 4/b kapsamı dışında tutulmuştur, ancak yönetim kurulu üyesi ortaklar 4/b kapsamına girmektedir. Bu teknik konuda mali müşavirinizin yönlendirmesiyle SGK durumunuzu netleştirin.)

• Anonim şirketler gerekli şartları sağlarsa bağımsız denetime tabi olabilir (ciro, aktif büyüklük ve çalışan sayısı kriterlerini üç yıl üst üste aşanlar). Bu durumda yıl sonunda bağımsız denetçi raporu hazırlatmak gerekir.

Gerekli Belgeler ve Başvuru Kanalları (Özet)

• MERSİS: Limited ve anonim şirket kuruluşlarının online yürütüldüğü platformdur. Ticaret Bakanlığı'na ait bu sistem üzerinden şirket ana sözleşmeleri hazırlanır ve ticaret siciline başvuru yapılır. E-imza ile süreçlerin büyük kısmı dijital tamamlanabilir. MERSİS üzerinden ayrıca mevcut şirketlerde değişiklik (örneğin adres, unvan, sermaye artırımı) işlemleri de yapılır.

• Ticaret Sicil Müdürlükleri: Her ilde (büyük illerde her ticaret odasında) bulunan, şirket tescil işlemlerini resmi olarak gerçekleştiren kurumlardır. Kuruluş belgeleri fiilen burada teslim edilir, tescil onayı alınır. Sicil müdürlükleri aynı zamanda tescil sonrası belge talepleri (sicil tasdiknamesi, faaliyet belgesi vs.) ve değişiklik tescilleriyle de ilgilenir.

• Vergi Daireleri: Şahıs şirketleri doğrudan bağlı vergi dairesine başvurur. Limited ve A.Ş.'lerde ticaret sicili sonrası vergi dairesi süreci otomatik başlasa da, vergi daireleri yoklama yapar ve gerektiğinde ek belge isteyebilir. Vergi dairesiyle ilişkiler (örneğin e-tebligat, şifre işlemleri, ÖKC cihaz kayıtları gibi) kuruluş sonrasında da devam eder.

• SGK Müdürlükleri: İşçi çalıştırmaya başlayacak tüm işverenler, SGK'ya işyeri tescili yaptırmak zorundadır. Bu işlem e-SGK (https://edevlet.sgk.gov.tr) üzerinden elektronik ortamda yapılır. Ayrıca şirket ortaklarının Bağ-Kur durumları için de SGK müdürlükleriyle iletişimde olmak gerekir.

• Noterler: Kuruluş sürecinde kritik rol oynar. Noterler, imza beyannamesi düzenler, şirket ana sözleşmesi imza tasdiki yapar (gerektiğinde), defterlerin tasdik işlemlerini yapar ve vekaletname düzenler. Bu işlemler için her adımda noter ücretleri ödenir. Türkiye Noterler Birliği tarifesine göre 2026 yılında imza beyannamesi ~1.100 TL, vekaletname ~1.800 TL civarındadır.

• E-Devlet ve İnteraktif Vergi Dairesi: Şahıs firmaları için işe başlama bildirimi dahil pek çok işlem e-Devlet üzerinden yapılabilir. Ayrıca tüm işletmeler e-Devlet kapısı aracılığıyla vergi borcu sorgulama, SGK borcu sorgulama, e-tebligat görüntüleme gibi hizmetleri kullanabilir. MERSİS’e de e-Devlet ile giriş yapılabildiğini hatırlatalım.

• Bankalar: Hem anonim şirket kuruluşunda sermaye blokajı için hem de şirketin finansal işlemleri için bankalar süreçte yer alır. Kuruluş aşamasında bankadan alınacak blokaj mektubu (A.Ş. için) ve sonrasında şirket hesabı açma işlemleri bulunmaktadır.

Noter İşlemleri ve Mali Müşavir Desteği

Noter İşlemleri: Şirket kuruluşunun çeşitli aşamalarında noter onayı gereken belgeler vardır:

• İmza Beyannamesi: Şirketi temsile yetkili kişilerin (şahıs şirketinde sahibin, limitedde müdürün, A.Ş.'de yönetim kurulu üyeleri veya temsilcilerin) imzalarını içeren ve noterce onaylanan belgedir. Kuruluş öncesi veya sırasında alınır. Her bir imza beyannamesi belli bir ücret karşılığı düzenlenir (2026'da ~1.050 TL).

• Vekaletname: Kuruluş sürecini takip etmesi için bir kişiye (örneğin mali müşavirinize) verilen noter vekaletnamesi. Bu vekalet genelde şirket kuruluş işlemleri, vergi dairesi, SGK, oda kayıt vb. konuları kapsayacak şekilde hazırlanır. Ücreti imza adedi ve kapsamına göre değişir (2026 için ~1.750-1.950 TL arası).

• Ana Sözleşme Tasdiki: MERSİS üzerinden e-imza yapılmamışsa, şirketin ana sözleşmesi kurucular tarafından noterde imzalanarak tasdik ettirilir. Noter burada her sayfa için tasdik ücreti alır ve bu ücret sözleşme metninin uzunluğuna göre birkaç yüz TL olabilir.

• Defter Tasdikleri: Yukarıda bahsedilen yasal defterler, işe başlamadan önce noterde onaylatılır. Her defter için sayfa sayısı bazlı ücret ödenir. Ayrıca her yıl başında devam eden defterlerin ara tasdiki (açılış/kapanış onayı) noterde yapılır.

• Belgelerin Suretleri: Bazı durumlarda ticaret sicili veya banka, bir belgenin noter onaylı suretini isteyebilir (örneğin ortakların kimlik sureti gibi). Bu kopyalar da noterlerce onaylanarak verilir.

Noterlerde işlem yaparken makbuzlarınızı saklayın; bu giderler şirket kurulunca muhasebe kayıtlarına gider olarak işlenebilir.

Mali Müşavir (SMMM) Desteği: Özellikle ilk defa şirket kuranlar için bir mali müşavirle çalışmak neredeyse zorunludur. Mali müşaviriniz, kuruluş sürecinin başından itibaren size destek olur:

• Danışmanlık ve Kuruluş: Hangi şirket türünün uygun olacağı, sermaye tutarının belirlenmesi, ana sözleşmeye eklenecek özel maddeler gibi konularda tavsiyede bulunur. Örneğin, Evren Özmen gibi tecrübeli mali müşavirler yatırım alma planı olan şirketlerin ana sözleşmesine %80 kazanç istisnasından yararlanma maddeleri eklemeyi ve doğru NACE kodunu seçmeyi önermektedir.

• Başvuru İşlemleri: Müşaviriniz vekaletname ile hareket ederek MERSİS girişlerini yapabilir, vergi dairesine bildirimleri gönderebilir, ticaret sicili sürecini takip edebilir. Bu sayede siz bürokrasiyle uğraşmadan kısa sürede kuruluş tamamlanır.

• Kuruluş Sonrası Finansal Kurgu: Şirket kuruluşuyla birlikte mali müşaviriniz e-fatura, e-defter, e-imza süreçlerinizi başlatır, vergi dairesi ve SGK kayıtlarınızı kontrol eder. Vergi levhası oluşturma, yoklama takibi gibi işlemleri yapar.

• Aylık/Yıllık Beyan ve Danışmanlık: Şirket kurulduktan sonra aylık muhasebe kayıtlarınızı tutar, KDV, muhtasar, SGK prim bildirgelerini, geçici vergi ve yıllık kurumlar vergisi beyannamelerini hazırlar ve iletir. Ayrıca yıl içinde yapılacak önemli işlemlerde (örneğin kâr dağıtımı, araç alınması, yatırım teşvik başvurusu gibi) size danışmanlık verir.

• Vergi Planlaması: Deneyimli mali müşavirler, girişiminizin niteliğine göre vergisel avantajlardan yararlanmanızı sağlarlar. Örneğin yurtdışına hizmet satıyorsanız 6322 sayılı Kanun kapsamındaki %50-80 kazanç istisnalarını hatırlatır, Teknopark kurma imkanınız varsa bunun getireceği vergi avantajlarını planlar, ya da genç girişimci istisnası gibi uygulamalara uygunluğunuzu kontrol eder.

• Resmi Evrak ve Mevzuat Takibi: Şirketinizi etkileyebilecek yeni mevzuat değişikliklerini (örneğin e-fatura limit değişimleri, asgari ücret artışına bağlı SGK teşvikleri, vergi oranı değişiklikleri gibi) size bildirir ve uyum sağlamanıza yardım eder. Örneğin 2024'te asgari sermaye tutarlarının arttığını, avukat bulundurma sınırının 1.25 milyon TL'ye çıkarılacağını uzmanlar müşterilerine duyurmuşlardır.

Bir mali müşavirle çalışmak hem yasal zorunlulukların zamanında yerine getirilmesini sağlar hem de sizin işinize odaklanmanızı mümkün kılar. Kuruluş aşamasında SMMM'lerin talep ettiği iş yeri açılış ücreti olabileceğini unutmayın.

2026 Yılı Harç, Vergi ve SGK Yükümlülükleri

Şirket kurulduktan sonra karşılaşacağınız harçlar, vergiler ve sigorta primlerine dair genel bilgiler şöyledir:

Kuruluş Aşamasındaki Harç ve Maliyetler:

• Ticaret Sicil Harç ve İlan Ücretleri: Limited veya anonim şirket kurarken ödenen tescil harcı, ticaret sicil gazetesi ilan bedeli ve diğer masraflar toplamı. 2026 için bu tutar limited şirketlerde ~13.000-20.000 TL aralığındadır, anonim şirketlerde benzer seviyelerdedir. Bu tutar şirketin esas sermayesine, unvan uzunluğuna (ilan için) ve oda tarifelerine göre değişir. (Şahıs işletmeleri ticaret siciline kayıt olmadıkları takdirde bu masraflar söz konusu olmaz.)

• Rekabet Kurumu Payı: Sermaye şirketlerinin kuruluşta ödedikleri küçük bir bedeldir. Sermayenin onbinde 4’ü oranında alınır ve Ticaret Sicil üzerinden tahsil edilir. Örneğin 50.000 TL sermaye için 20 TL, 250.000 TL için 100 TL gibi cüz'i tutarlardır.

• Noter Masrafları: İmza beyannameleri (~₺1.100 adet başına), vekaletname (~₺1.800), defter tastikleri (defter başına sayfa sayısına göre) gibi giderlerdir. Kuruluşta birkaç bin TL’yi bulabilir.

• Muhasebe / Danışmanlık Ücretleri: Eğer kuruluş işlemlerini danışmana veya mali müşavire yaptırıyorsanız, bunun için bir hizmet bedeli olabilir (genelde 3-5 bin TL + KDV). Bazı hizmet sağlayıcılar paket fiyatlar sunmaktadır.

• Damga Vergisi: Şirket kuruluşunda düzenlenen belli evrak için damga vergisi doğabilir. 2026 itibarıyla ana sözleşmeler damga vergisinden istisna tutulmuştur (yatırım ortamını iyileştirme kanunlarıyla bu yük kalkmıştı). Ancak verilen vekaletname, düzenlenen bazı kağıtlar için küçük tutarlı damga vergileri olabilir. Örneğin 2026 için bir dilekçe damga vergisi 1 tane için yaklaşık 105 TL, vekalet için 227 TL gibi tutarlardır (bu tutarlar maktu vergiler olup belirli kağıtlarda uygulanır).

• Diğer Giderler: Şirket kaşesi (mühür) yaptırma (~₺100-200), yazar kasa (perakende satış yapacak ise Ödeme Kaydedici Cihaz) edinme, web domain/hosting alma gibi masraflar da olasıdır.

Kuruluş Sonrası Sürekli Vergi Yükümlülükleri:

• Kurumlar Vergisi (veya Gelir Vergisi): Limited ve anonim şirketler, elde ettikleri yıllık net kâr üzerinden %25 oranında kurumlar vergisi öderler. Bu vergi, yılda bir kez beyanname ile takip eden yılın Nisan ayında beyan edilip ödenir. Şahıs şirketleri ise gelir vergisi mükellefi olduğundan, kârları artan oranlı Gelir Vergisi tarifesine göre vergilenir (%15’ten başlar, dilimler halinde artarak %40’a kadar çıkar). Genç Girişimci Kazanç İstisnası: İlk defa işyeri açan ve 29 yaşını doldurmamış girişimciler, üç vergilendirme dönemi boyunca yıllık kazançlarının belirli bir kısmı için gelir vergisinden muaftır. 2026 yılında bu istisna tutarı yıllık 400.000 TL olarak belirlenmiştir; kazanç bu tutarı aşarsa aşan kısım için vergi ödenir.

• Geçici Vergi (Kurum Geçici/Gelir Geçici): Yıl içinde üçer aylık dönemlerde kâr üzerinden peşin vergi ödenir. Kurumlar için %25 üzerinden hesaplanır; yıl sonunda ödenecek verginin mahsubunda kullanılır. Mart, Haziran, Eylül aylarında beyannameler verilir (dördüncü dönem kalkmıştır, yıl sonu kurumlar vergisine bırakılır).

• KDV (Katma Değer Vergisi): Şirketiniz mal veya hizmet satışı yaparken faturada KDV tahsil eder, giderlerinizde KDV ödersiniz; aylık olarak KDV beyannamesi verip aradaki farkı devlete ödersiniz. Standart KDV oranı %20’dir; bazı sektörlerde %1, %10 gibi indirimli oranlar uygulanır. Her ayın KDV’si izleyen ayın 26’sına kadar beyan edilip ödenir.

• Muhtasar (Stopaj Vergisi): Şirketiniz çalışanlarına ödediği ücretlerden (gelir vergisi dilimlerine göre) ve yaptığı kira ödemelerinden (%20 stopaj), serbest meslek ödemelerinden (%20) vergi kesintisi yapmak zorundadır. Ayrıca şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı ödenirse onlardan da stopaj kesilir. Bu kesintileri üçer aylık periyotlarla (küçük işletmeler için) veya aylık (daha büyükler için) Muhtasar Beyanname ile bildirip ödersiniz. Beyan zamanları Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim (üç aylık ise) veya her ay 26’sına kadardır (aylık ise).

• Damga Vergisi: Şirketin yaptığı bazı sözleşmeler, kira kontratı, yıllık beyannameler gibi evraklar damga vergisine tabidir. Örneğin yıllık kurumlar vergisi beyannamesi için 2026'da 1.605,80 TL damga vergisi tahakkuk eder. Kira sözleşmesi damga vergisi, sözleşmede belirtilen tutarın binde 1,89’u kadardır ve genelde ilk yıl için peşin ödenir. Damga vergilerini, eğer muhtasar beyanname veriyorsanız onunla birlikte aylık/3 aylık beyan edersiniz; aksi halde ayrı damga vergisi beyannamesi verilebilir.

• SGK Primleri: İşçi çalıştırıyorsanız her ay SGK’ya prim ödemelisiniz. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret ve iş kolunuza göre değişen prim teşviklerini dikkate alarak, her çalışan için brüt ücretin yaklaşık %37,5’i oranında (işçi+işveren toplam prim) SGK primi söz konusu olur. Bu primlerin işçi payı ücretinden kesilir, işveren payı şirketçe karşılanır. Her ayın prim bildirgesi takip eden ayın 23’üne kadar SGK’ya e-bildirge ile gönderilir ve prim ödemesi ay sonuna kadar yapılır.

• Bağ-Kur Primleri: Şirket ortakları (limited şirket ortakları ile anonim şirket yönetim kurulu üyesi ortaklar) 4/b kapsamına girerler. Her ay kendi kazanç beyanlarına göre (asgari ücret ile asgari ücretin 7.5 katı arasında bir matrah belirlenerek) Bağ-Kur primlerini öderler. 2026'da genç girişimciler için Bağ-Kur prim teşviki kaldırıldığından, tüm yeni ortaklar yürürlükteki asgari prim tutarını ödemelidir. Bir ortağın aynı zamanda başka bir yerde SGK’lı çalışması durumu hariç, Bağ-Kur zorunludur.

• Yıllık Beyanlar ve Bildirimler: Her yıl:

  • Kurumlar vergisi beyannamesi (ve damga vergisi) Nisan ayında,

  • Genel Kurul (A.Ş. için) toplantısı ve kararların Nisan sonuna kadar alınması,

  • “Ba-Bs” formları (aylık detaylı alım-satım bildirimleri) her ay 31’ine kadar,

  • Yıllık Faaliyet Raporu (A.Ş.’lerde yönetim kurulunca hazırlanır, genel kurulda sunulur),

  • Yıllık Çalışan Bildirimleri: İşkur’a yıllık işgücü çizelgesi vb.
    gibi periyodik yükümlülükler vardır.

Ayrıca iş güvenliği, kişisel verilerin korunması gibi diğer mevzuatların da getirdiği bazı bildirim/yükümlülük olabileceğini unutmayın (örneğin belli sayıda çalışanı geçen işletmelerde iş güvenliği uzmanı bulundurma gibi).

Şirket Banka Hesabı Açma ve E-Fatura/Muhasebe Entegrasyonu

Banka Hesabı Açma: Şirketiniz kurulduktan sonra kendi adına bir banka hesabı edinmelidir. Banka hesabı, tüm finansal işlemlerin kayıt altında ve ayrıştırılmış şekilde yürümesini sağlar. Banka seçerken iş modelinize uygun bankacılık hizmetleri sunan (POS cihazı, sanal POS, düşük havale masrafı, şube ağı gibi kriterler) bir bankayı tercih edin. Hesap açılışı için gerekli belgeler:

• Ticaret sicil tasdiknamesi veya faaliyet belgesi (tüzel kişiliğin kanıtı),

• Şirket ana sözleşmesi (gerektiğinde bankaya verilebilir),

• Vergi levhası,

• İmza sirküleri (şirket yetkililerinin),

• Yetkili kimliği ve varsa vekaletnamesi.

Hesap açıldıktan sonra:

• A.Ş. için bloke edilen sermaye tutarı bu hesaba aktarılır ve blokaj kaldırılır (banka bunu otomatik yapar).

• Şirket gelirlerini bu hesaba yönlendirin, gider ödemelerini buradan yapın. Şahıs şirketlerinde bile iş için ayrı hesap kullanmak finansal disiplini sağlar.

• Çek Defteri ihtiyacınız varsa talep edebilirsiniz (bazı müşteriler teminat olarak çek isteyebilir).

• Döviz hesabı gerekiyorsa (ithalat/ihracat yapacaksanız) TL yanında döviz hesabı da açın.

• Bankaların şirketlere özel kredi kartı (ticari kart) hizmetleri olur, bunları kullanabilirsiniz.

E-Fatura ve E-Muhasebe Entegrasyonu: Modern işletmeler için elektronik fatura ve entegre muhasebe kullanımı büyük kolaylık sağlar:

• E-Fatura / E-Arşiv: Yukarıda belirtildiği gibi, belli ciroyu aşınca zorunlu olsa da, küçük işletmeler de gönüllü olarak e-faturaya geçebilir. Bunun için ya GİB Portal yöntemi (ücretsiz, elle giriş yaparak fatura kesilen sistem) ya da özel entegratör firmalar (uygun abonelik ücretleriyle daha profesyonel çözümler sunar) tercih edilebilir. E-faturaya geçiş, kağıt fatura basma, kargo ile fatura yollama gibi yükleri ortadan kaldırır.

• Ön Muhasebe Yazılımları: Ülkemizde Paraşüt, Logo, Mikro, Zirve gibi birçok yazılım KOBİ’lere yönelik online muhasebe platformları sunar. Bu yazılımlar banka hesaplarınızı entegre ederek ödemeleri otomatik işleyebilir, e-faturalarınızı entegre bir şekilde oluşturup gönderir, cari hesap takibi, stok takibi gibi işlemleri kolaylaştırır. Mali müşaviriniz de genellikle kendi kullandığı muhasebe programına bu verileri aktarır veya size uygun bir çözüm önerir.

• Banka Entegrasyonu: Bankaların bir kısmı, hesap hareketlerini muhasebe programlarına entegre etme imkanı sunar (API ile). Örneğin bir harcama yaptığınızda, o harcama tutarı ön muhasebe programınıza düşebilir, siz sadece ilgili masraf hesabına atarsınız. Bu sayede manuel veri girişini azaltabilirsiniz.

• E-Defter Entegrasyonu: Eğer e-defter kullanıyorsanız, muhasebe programınızdan aylık e-defter berat dosyalarını oluşturup Gelir İdaresi sistemine yüklemeniz gerekir. Bu teknik konuları mali müşaviriniz halledecektir, ancak program seçerken e-defter uyumlu olmasına dikkat edin.

• E-İmza/Mali Mührün kullanımı: Elektronik imzanız ile şirketiniz adına birçok online işlemi (örn. MERSİS değişiklikler, KEP üzerinden sözleşme gönderimi, e-devlet kurumsal hizmetleri) halledebilirsiniz. Mali mührünüz de e-fatura ve e-defter onaylarında kullanılacaktır. Bu nedenle bu cihazların kurulumunu yapıp güvenli şekilde saklayın.

• Kayıtlı Elektronik Posta (KEP): Resmi elektronik tebligatlar için PTT veya özel KEP hizmet sağlayıcılardan bir KEP adresi almanız zorunlu olabilir (bazı sektörler için mecburi). Örneğin ticari uyuşmazlıklarda elektronik tebligat bu adrese yapılır. Şirket kurulduktan sonra KEP adresi alınmasını tavsiye ederiz.

Özetle, şirketinizin finansal süreçlerini dijital ortama entegre etmek hem zamanı verimli kullanmanızı sağlar hem de yasal olarak zorunlu dijital uygulamalara (efatura gibi) önceden hazırlıklı olmanızı temin eder.

Devlet Destekleri ve Teşvikler (2026)

Yeni girişimciler için 2026 yılında yararlanılabilecek çeşitli devlet destekleri, hibe ve teşvik programları bulunmaktadır. Şirketinizi kurarken ve ilk yıllarında bu desteklerden faydalanmak finansal yükünüzü azaltabilir ve işinizi büyütmenize katkı sağlayabilir:

• KOSGEB Girişimci Destekleri: KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme İdaresi) yeni kurulan işletmelere çeşitli programlar sunmaktadır. 2019-2025 arasında Yenilikçi Girişimci Programı kapsamında “Geleneksel Girişimci Desteği” (toplam ~60.000 TL’ye kadar kuruluma ve işletme giderlerine hibe) ve “İleri Girişimci Desteği” (teknolojik iş fikri olanlara 360.000 TL’ye kadar hibe) mevcuttu. 2026 itibarıyla KOSGEB desteklerini revize etmiş ve İş Geliştirme Destek Programı adı altında yeni finansman modelleri başlatmıştır. Örneğin, imalat veya bilişim sektöründe faaliyet gösteren 0-3 yaş arası işletmelere %80’i geri ödemeli, üst limiti 1.500.000 TL olan bir finansman desteği sağlanmaktadır (genç, kadın, engelli, gazi, şehit yakını girişimciler için üst limit +150.000 TL ek avantaj). Bu destek kapsamında personel maaşı, makine-teçhizat, yazılım, danışmanlık gibi giderlerinizin bir kısmını faizsiz kredi gibi kullanabilirsiniz. Ayrıca İş Geliştirme Kredi Faiz Desteği ile bankadan alacağınız 1.000.000 TL’ye kadar işletme kredisinin faizinin %50’si KOSGEB tarafından karşılanmaktadır. KOSGEB desteklerinden yararlanmak için KOSGEB’in veri tabanına kayıt olmalı ve genellikle KOSGEB onaylı “Girişimcilik Eğitimi Sertifikası” sahibi olmalısınız (online kurslar mevcuttur). Başvurular belirli dönemlerde alınır ve değerlendirilir. KOSGEB ayrıca sektörel bazda makine-teçhizat destekleri, işletme geliştirme destekleri (yurt dışı fuar, test-analiz desteği vb.) de vermektedir. Güncel program duyurularını KOSGEB resmi sitesinden takip etmelisiniz.

• TÜBİTAK ve Teknolojik Girişim Destekleri: Ar-Ge ve inovasyon odaklı bir girişiminiz varsa TÜBİTAK’ın çeşitli hibe programları bulunur:

  • TÜBİTAK 1512 – BİGG (Bireysel Genç Girişimci) Programı: Yenilikçi teknoloji fikri olan girişimcilere 450.000 TL’ye kadar geri ödemesiz hibe sağlar. Bu programa başvurmak için bir şirket kurma şartı vardır ancak ön başvuruyu şirket kurmadan yapabilirsiniz; destek almaya hak kazandığınızda şirket kurup hibeyi alırsınız. Üniversite mezunu veya öğrencisi olmak (ya da belirli süre mezun olalı geçmemiş olmak) gibi şartları vardır. Başvurular TÜBİTAK’ın yetkilendirdiği uygulayıcı kuruluşlar (üniversite kuluçka merkezleri vb.) üzerinden alınır.

  • TÜBİTAK TEYDEB 1507, 1501 vb.: Kurulu şirketlerin Ar-Ge projelerine %60-75 oranlarında hibe desteği veren programlardır. Eğer kurduğunuz şirketle bir Ar-Ge projesi (yazılım geliştirme, ürün geliştirme vs.) yapacaksanız, bu programlara proje yazıp başvurabilirsiniz. 1507 programı KOBİ’lere yönelik olup 2,5 milyon TL’ye kadar proje bütçelerini destekleyebilir.

  • TÜBİTAK 1711 veya Sanayi Bakanlığı TechnoYatırım: Geliştirdiğiniz prototipi ürüne çevirip yatırım yapmak istediğinizde, prototipi TÜBİTAK destekli yapılmış ise yatırım aşamasında %70’e varan hibe destekleri mevcuttur.

  • Mentorluk ve Hızlandırıcılar: TÜBİTAK dışında, Teknopark’ların kuluçka merkezleri, özel sektör hızlandırıcı programları da başlangıç aşamasında mentorluk, ofis alanı ve küçük yatırımlar sunabiliyor. Örneğin bazı hızlandırıcılar 100.000 TL yatırım + 3-4 aylık eğitim programı verebiliyor.

• Vergisel Teşvikler: Türkiye’de yeni kurulan veya belirli faaliyetleri yapan şirketlere yönelik vergi teşvikleri de mevcuttur:

  • Genç Girişimci Kazanç İstisnası: Yukarıda değindik, 29 yaş altı ilk defa iş kuranların 3 yıl boyunca yıllık kazançlarının belli bir kısmı gelir vergisinden müstesnadır (2026 için yıllık 400.000 TL’ye kadar). Bu istisna sadece şahıs şirketi olarak faaliyete başlayan gerçek kişiler için geçerlidir; limited veya anonim şirket kuran ortaklar bu istisnadan doğrudan yararlanamaz (çünkü kurumlar vergisi mükellefi olurlar). Ancak şahıs firması olarak başlayıp sonra limited/anonim şirkete geçiş yapmak mümkün olduğu için, ilk yıllarda bu istisna önemli bir avantaj sağlayabilir.

  • Hizmet İhracı Kazanç İstisnası (%50-80): Eğer şirketiniz yurt dışına hizmet veya yazılım satacaksa, elde edeceğiniz kazancın %50’si (kurumlar vergisinde) istisna idi; 2022’de yürürlüğe giren kanunla bu oran %50’den %80’e çıkarıldı ve kapsam genişletildi. Örneğin yurt dışındaki bir müşteriye yazılım geliştirme, mühendislik, danışmanlık, tasarım, çağrı merkezi, veri analizi gibi hizmetler veriyorsanız, bu işlerden elde ettiğiniz kazancın %80’ini vergi matrahınızdan indirebilirsiniz. Bu ciddi bir avantaj: fiilen %25 olan kurumlar vergisi oranı, efektif olarak %5’e düşmüş olur bu kazançlar için. İstisnadan yararlanmak için faturanın yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi ve hizmet bedelinin Türkiye’ye döviz olarak gelmesi gerekir. (Not: Bu istisna gelir vergisi mükellefi serbest meslek erbabı için de %50 yerine %80 olarak uygulanmaya başlandı.)

  • Teknopark ve Ar-Ge Merkezleri: Eğer şirketinizi bir Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Teknopark) içinde kurarsanız veya sonradan taşınırsanız, yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinizden elde ettiğiniz kazançlar %100 kurumlar vergisi istisnasına tabi olur (2028’e kadar uzatılmıştır, büyük ihtimalle devam edecektir). Ayrıca teknopark içinde çalışan personelin ücretlerinden gelir vergisi alınmaz (brüt maaş = net maaş avantajı, sadece damga vergisi ve SGK işçi payı kesiliyor; işveren de SGK teşvikinden yararlanır). Teknopark şirketleri KDV istisnası da alırlar (teknopark içinde üretilen yazılım ve Ar-Ge ürünlerinin satışında KDV uygulanmaz). Benzer şekilde, en az 15 tam zamanlı Ar-Ge personeli istihdam eden şirketler Ar-Ge Merkezi statüsü alarak kendi ofislerinde benzer vergi avantajlarından yararlanabilirler (kurumlar vergisi indirimi, personel gelir vergisi stopaj teşviki vb.).

  • Yatırım Teşvik Belgesi: Şirketiniz imalat sektöründe belli bir tutarın üzerinde yatırım yapacaksa (makine alımı, fabrika kurulumu gibi) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan Yatırım Teşvik Belgesi alarak KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, SGK işveren primi desteği gibi teşviklerden yararlanabilirsiniz. Bu daha çok orta-büyük ölçekli yatırımlar için geçerli bir programdır.

  • İhracat Teşvikleri: İhracat yapan şirketlere Ticaret Bakanlığı tarafından yurtdışı fuar katılım desteği, pazar araştırma desteği, yurt dışı birim (ofis/mağaza) kira desteği, website üyeliği desteği, marka-turquality desteği gibi hibe programları uygulanıyor. Eğer ihracata yönelik bir iş kurduysanız, İhracatçı Birlikleri ve Ticaret Bakanlığı’nın bu programlarını inceleyin.

• Diğer Teşvik ve Muafiyetler:

  • SGK Teşvikleri: İlk kez sigortalı çalıştıran işverenler için 2026’da devam eden bir teşvik bulunuyor; ilave istihdam teşviki kapsamında işe aldığınız personelin sigorta priminin belirli bir kısmı (işveren payı) 12 ay boyunca İşsizlik Fonu’ndan karşılanabiliyor. Ayrıca kadın, genç (18-25 yaş) ve mesleki yeterlilik belgesi olan personel istihdamında 18 ay’a kadar prim desteği var. Bu teşviklerden yararlanmak için e-SGK teşvik modülünden başvuru yapmanız gerekiyor. Asgari ücret desteği gibi genel teşvikler de her yıl olabiliyor.

  • Basit Usul Vergi Muafiyeti: Eğer çok küçük ölçekli bir iş yapıyorsanız ve Basit Usul şartlarını sağlıyorsanız (örneğin yıllık cirosu belirli limitlerin altında bir bakkal, terzi vb.), gelir vergisinden tamamen muaf tutulursunuz. Hükümet, basit usuldeki esnafa 2021’den itibaren gelir vergisi muafiyeti getirdi. Ancak basit usul, şirket kurmaktan ziyade vergi kaydı açtırma şeklinde olur (yani bu rehberin kapsamı dışında kalır, çünkü basit usulde şirket değil, basit usul işletme olur).

  • İl ve Bölge Bazlı Teşvikler: Eğer kalkınmada öncelikli illerden birinde yatırım yaparsanız, hem vergi indirimi hem SGK prim desteği hem de faiz desteği gibi avantajlar alabilirsiniz. Örneğin Doğu Anadolu’da bir imalat tesisi kuranlar, kurumlar vergisini 10 yıla kadar %0 veya %2 gibi çok düşük oranlarda ödeyebilir.

Özetle, devlet destekleri konusunda proaktif olun: KOSGEB, TÜBİTAK, Ticaret Bakanlığı, SGK teşvikleri gibi konuları araştırıp nitelikleriniz uygunsa başvurular yapın. Bu destekler, startup’ınızın ilk yıllarında ciddi finansman katkısı sağlayabilir veya giderlerinizi azaltabilir.

Tutulması Gereken Defterler, Bildirimler ve Beyannameler

Şirket kuruluşuyla birlikte başlayan ve işletme devam ettikçe süren bazı idari yükümlülükleri de hatırlatmak önemlidir. Bunlar, mevzuata uyum için yapılması gereken kayıt ve bildirimlerdir:

Yasal Defterlerin Tutulması:
Her işletme, türüne göre belirlenen muhasebe kayıtlarını fiziki veya elektronik defterlerde tutmak zorundadır. Yukarıda defter tasdikinden bahsettik, burada özetleyelim:

• Şahıs İşletmeleri: Eğer gerçek usulde defter tutuyorsa “İşletme Hesabı Defteri” (eğer basit usul değilse) veya Yevmiye/Kebir/Envanter defterleri tutar. Küçük esnaf basit usul kapsamında defter tutmaz, beyanları yeterlidir; ancak çoğu işletme büyüklüğüne göre bilanço esasına geçtiği için defterleri olacaktır.

• Limited ve Anonim Şirketler:

  • Yevmiye Defteri (Günlük tüm işlemler),

  • Defter-i Kebir (Hesap bazında kayıtlar),

  • Envanter Defteri (Yıllık bilanço ve envanter kayıtları),

  • Ortaklar Pay Defteri (ortakların sermaye paylarını gösterir),

  • Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri,

  • Yönetim Kurulu Karar Defteri (sadece A.Ş.’de, limitedlerde ihtiyaç halinde Müdürler Kurulu Karar Defteri).

  • Ayrıca Damga Vergisi Defteri eskiden tutulurdu, 2026 itibarıyla damga vergisi beyannameleri elektronik verildiğinden ayrı defter çoğu zaman tutulmamaktadır (yalnız çok yüksek damga vergisi ödeyenler için dahili bir kayıt olabilir).

• Elektronik Defter: İsteyen mükellefler defterlerini elektronik ortamda tutabilirler. Bu durumda e-Defter Beratı her ay GİB’e yüklenir. Defterler dijital imzalı dosyalar halindedir. Kağıt defter tutulmaz, notere tasdik gerekmez.

Zorunlu Bildirimler:

• Adres Değişikliği: Şirket işyeri adresini değiştirdiğinde en geç 30 gün içinde yeni adres ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmelidir. Ayrıca vergi dairesine ve diğer resmi kurumlara da bildirilir (ticaret sicili bildirimi yapınca vergi dairesine sistem otomatik iletir).

• Ortaklık veya Hisse Devri: Limited şirketlerde bir ortağın pay devri noterde yapılır ve ticaret siciline tescil edilmedikçe geçerli olmaz. Dolayısıyla ortak değişikliği mutlaka sicile bildirilmeli. Anonim şirketlerde nama yazılı pay devri varsa yönetim kurulunca pay defterine kayıt edilir; eğer pay devri ana sözleşmede kısıta tabi ise yine yönetim kurulu onayı vs. gerebilir. Halka açık olmayan A.Ş.’lerde pay devri tescile tabi değildir (yani ticaret siciline bildirim zorunlu değil), ancak %10 ve üzeri pay değişimleri MERSİS üzerinden Ticaret Bakanlığı’na bildirilmelidir.

• Temsilci Değişikliği: Şirket müdürü istifa ettiyse, yeni müdür atandıysa, yönetim kurulu üyeleri değiştiyse bunlar 30 gün içinde ticaret siciline tescil edilip ilan edilmelidir. Yeni imza sirküleri düzenlenmelidir.

• Sermaye Artırımı/Azaltımı: Sermaye artırdığınızda veya azaltmak istediğinizde genel kurul kararı alıp ticaret siciline tescil ettirmeniz gerekir (azaltım ayrıca alacaklılara çağrı gerektirir).

• İşe Başlama ve İşi Bırakma: Şahıs işletmeleri için geçerli, vergi dairesine yeni bir iş koluna başlama veya işi terk bildirimleri 1 ay içinde yapılmalı. Sermaye şirketlerinde de faaliyet dondurma yoktur; tasfiye kararı alıp 3 aylık tasfiye finansalları bildirilerek kapanış yapılabilir.

• Aylık İşgücü Çizelgesi: İşçi çalıştıran işverenler, çalıştırdıkları personel sayılarını ve hareketlerini içeren “aylık işgücü çizelgesi”ni İŞKUR’a bildirmek zorundadır. Ancak bu uygulama İŞKUR’un elektronik sistemi ile entegre hale gelmiş durumdadır; genelde SGK bildirimleri ile aynı kabul edilmektedir. Yine de İŞKUR il müdürlüklerindeki kaydınızı yaptırın.

• İş Sağlığı-Güvenliği Bildirimleri: 1’den fazla çalışanı olan ve belirli tehlike sınıfında yer alan işyerleri iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimiyle çalışmak zorundadır. Bu uzmanların ataması İSG-Katip sistemi üzerinden yapılır ve sözleşmeleri buralara bildirilir.

Yıllık Beyannameler ve Beyan Dönemleri:

• Geçici vergi beyannameleri: Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için sırasıyla Mayıs, Ağustos, Kasım içinde verilir. (Ekim-Aralık dönemi kaldırıldı, yıl sonunda doğrudan kurumlar vergisi veriliyor.)

• Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi: Takip eden yıl 1 Nisan – 30 Nisan arası beyan edilir, aynı süre içinde ödeme yapılır. (Gelir vergisi mükellefiyeti varsa 1-31 Mart arası beyan, Mart ve Temmuz'da iki taksitte ödeme şeklindedir.)

• Yıllık Faaliyet Raporu (A.Ş.): Yönetim Kurulu, şirketin yılı değerlendiren bir raporu hazırlar, finansal tablolarla birlikte genel kurula sunar. Bu raporda şirket faaliyetleri, finansal durum, riskler vs. anlatılır.

• Olağan Genel Kurul (A.Ş.): Yıl bittikten sonra 3 ay içinde (genelde Mart’ta) olağan genel kurul yapılıp kararlar alınır. Hazirun listesi, toplantı tutanağı, bilanço-kar zarar bu deftere yazılır. Bu toplantı için Gümrük ve Ticaret Bakanlığı temsilcisi bulundurmak bazı durumlarda gerekir (halka açık olmayanlar için artık çoğu genel kurulda temsilci zorunlu değil, ancak sermayesi belirli yüksek tutarda olanlarda veya yabancı ortaklı bazı şirketlerde istenebiliyor). Limited şirketlerde genel kurul kararları yazılı sirkülerle alınabilir, fiilen toplantı şart değil ancak yine karar defterine yazılması gerekir.

• Yıllık Çalışan Beyanları: Bazen yıl sonunda işyerlerinin çalışan sayısı ve işgücü bilgilerini SGK/İŞKUR’a bildirmesi gerekir. Uygulamada SGK e-bildirge sistemi bunu karşıladığından ekstra bir işlem kalmamıştır, fakat İŞKUR kayıtlarınızı güncel tutmayı unutmayın.

• Bağımsız Denetim Raporu: Eğer şirketiniz bağımsız denetime tabi ise (örneğin aktif toplamı ~75 milyon TL üzeri, ciro ~150 milyon TL üzeri veya çalışan sayısı 250 üzeri ise kriterleri sağlayabilirsiniz), her yıl bağımsız denetçi finansal tablolarınızı denetleyip bir rapor sunmalıdır. Bu raporu genel kurulda onaya sunarsınız ve ticaret siciline bildirirsiniz.

Diğer Yasal Yükümlülükler:

• Eğitim ve Kişisel Veriler: 50’den fazla çalışanınız olursa her 5 yılda bir çalışanlara temel iş hukuku eğitimi vermeniz ve bu eğitimi belgelemeniz gerekir. KVKK (Kişisel Verileri Koruma Kanunu) kapsamında müşteri veya çalışan verisi tutan her şirketin aydınlatma metni hazırlaması ve bazı şirketlerin VERBİS sistemine kayıt olması gerekir (çalışan sayısı 50’den az ve yıllık cirosu 25 milyon TL’den düşük KOBİ’ler bazı şartlarda muaf tutulmuştur).

• Marka Tescili: Şirket unvanınızdan farklı bir marka ile ürün/hizmet sunacaksanız Türk Patent’e marka tescili başvurusu yapmanız tavsiye edilir. Bu zorunlu bir bildirim değil ancak yasal korunma sağlar.

Bu rehberde 2026 yılı itibarıyla Türkiye’de şirket kuruluşunun tüm boyutlarını adım adım ele aldık. Başlangıçta karmaşık görünen bu süreç, doğru bilgi ve uzman desteğiyle oldukça sistematik ilerlemektedir. Özetle:

• Önce ihtiyaçlarınıza uygun şirket tipini seçip resmi başvurularla kuruluşu gerçekleştirin.

• Sonra banka, vergi, SGK ve dijital entegrasyon işlerini tamamlayın.

• Ardından düzenli yasal yükümlülükleri takip ederek işletmenizi büyütmeye odaklanın.

Şirket Kuruluşu-Mali Müşavirlik Hizmetleri ve Vergi Optimizasyonu için bize ulaşın

info@ozmconsultancy.com

İçerik Hakları ve Yayın Bildirimi

Bu makale ilk kez www.evrenozmen.com.tr adresinde yayımlanmıştır.
İçeriğin tamamı veya bir kısmı, kaynak gösterilmeden, izin alınmadan kopyalanamaz, yeniden yayımlanamaz veya yapay zekâ araçları ile türetilmiş içerik hâline getirilemez.

İzinsiz kullanım hâlinde 5651 sayılı Kanun, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve DMCA kapsamında yasal başvuru hakları saklıdır.

© [2026] – Evren Özmen, CPA. Tüm hakları saklıdır.