Emisyon Primi Ek Vergiye Tabi mi? 7440 Sayılı Kanun ve Danıştay Kararı
Bir anonim şirketin kuruluşunda veya sermaye artırımında payların nominal değerinin üzerinde tahsil edilen tutar emisyon primidir. Bu tutar KVK 5/1 ç kapsamında kurumlar vergisinde
Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/emisyon-primi-ek-vergi-danistay-karari-7440
Son kontrol: 14 Ekim 2026
Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM
Bir anonim şirketin kuruluşunda veya sermaye artırımında payların nominal değerinin üzerinde tahsil edilen tutar emisyon primidir. Bu tutar KVK 5/1-ç kapsamında kurumlar vergisinden istisna olsa da 7440 sayılı Kanun'la 2022 yılı için getirilen tek seferlik ek vergi bakımından ayrı bir uyuşmazlık doğurdu.
Kısa Cevap
Mevcut yargı ve idare çizgisine göre, 2022 kurumlar vergisi beyannamesinde KVK 5/1-ç kapsamında gösterilen emisyon primi kazancı istisnası 7440 sayılı Kanun'un 10/27. maddesindeki ek verginin konusuna giriyor. GİB'in 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 3) bu istisnayı açıkça kapsama aldı. Danıştay 3. Dairesi de E.2023/3128, K.2024/2430 sayılı kararında Tebliğ düzenlemesini hukuka uygun buldu. Daha sonraki kurul incelemesinde bu yaklaşımın korunduğu yönündeki karar bilgisi, dosya bazında ayrıca teyit edilmelidir.
Bu sonuç emisyon priminin her yıl ayrıca vergilendirildiği anlamına gelmez. Tartışma, 7440 sayılı Kanun'la 2022 beyannamesine bağlı olarak getirilen tek seferlik ek vergiye ilişkindir.
Emisyon Primi Nedir?
Anonim şirket, kuruluşta veya sermaye artırımında nominal değeri 1 TL olan bir payı örneğin 6 TL bedelle ihraç ederse, nominal değeri aşan 5 TL'lik bölüm emisyon primi olarak izlenir. KVK 5/1-ç, anonim şirketlerin çıkardıkları payların itibari değeri aşan kısmını kurumlar vergisinden istisna tutar.
| Unsur | Vergisel ve muhasebesel anlamı |
|---|---|
| Nominal pay bedeli | Esas sermayeye kaydedilen bölüm |
| Nominal değeri aşan tahsilat | Emisyon primi |
| Kurumlar vergisi uygulaması | KVK 5/1-ç istisnası |
| 7440 ek vergi uygulaması | 2022 beyannamesinde gösterilen istisna tutarı üzerinden özel kontrol |
Emisyon priminin özkaynak niteliği ile 7440 sayılı Kanun'daki ek verginin matrah kurgusu aynı soru değildir. Uyuşmazlığın temelinde de bu ayrım bulunur.
7440 Sayılı Kanun Neyi Düzenledi?
7440 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 27. fıkrası, kurumlar vergisi mükelleflerinin 2022 beyannamesinde kurum kazancından indirdikleri belirli istisna ve indirim tutarları üzerinden genel olarak yüzde 10 oranında ek vergi hesaplanmasını öngördü. Kanunda ayrıca kapsam dışında kalan istisna ve indirimler ile muaf tutulan mükellefler sayıldı.
GİB'in Seri No: 3 Tebliği, KVK 5/1-ç kapsamındaki emisyon primi kazancı istisnasını ek verginin konusuna giren kalemler arasında gösterdi. Bu nedenle konu yalnız muhasebe kaydındaki sermaye yedeği hesabıyla değil, 2022 kurumlar vergisi beyannamesinde istisnanın nasıl gösterildiğiyle birlikte incelenir.
Danıştay Kararının Sonucu Nedir?
Danıştay 3. Dairesinin 29 Nisan 2024 tarihli E.2023/3128, K.2024/2430 sayılı kararında, Seri No: 3 Tebliğ'in emisyon primini ek vergi kapsamına alan bölümü hukuka aykırı bulunmadı. Kararın ana mantığı şu şekilde özetlenebilir:
- 7440 sayılı Kanun, 2022 beyannamesinde kurum kazancından indirilen istisna tutarlarını ek verginin hesabına bağladı.
- Emisyon primi KVK 5/1-ç içinde bir istisna olarak düzenlendi.
- Kanun, emisyon primi istisnasını ek vergi dışında kalan kalemler arasında saymadı.
- Tebliğ'in emisyon primini kapsama alması, Bakanlığın kanundaki çerçeveyi genişletmesi olarak görülmedi.
Kararda emisyon priminin özkaynak veya sermaye unsuru olduğu yönündeki görüşün tamamen ortadan kaldırıldığı söylenemez. Sonuç, 7440 sayılı Kanun'un özel matrah tekniğinin emisyon primi istisnasını da yakaladığı kabulüne dayanır.
Hangi Şirketler Dosyasını Yeniden Kontrol Etmeli?
| Durum | Kontrol edilmesi gereken belge |
|---|---|
| 2022'de emisyon primi oluştu | Sermaye artırım belgeleri, pay ihraç kararı ve banka hareketleri |
| KVK 5/1-ç istisnası beyannamede gösterildi | 2022 kurumlar vergisi beyannamesi ve ekleri |
| Ek vergi tahakkuk etti | Tahakkuk fişi, ödeme dekontları ve muhasebe kayıtları |
| Beyan ihtirazi kayıtla verildi | İhtirazi kayıt metni ve dava dilekçesi |
| Düzeltme veya iade talep edildi | Başvuru, ret yazısı ve dava süresi belgeleri |
| Dava devam ediyor veya karar verildi | Mahkeme kararı, tebliğ tarihi ve kanun yolu durumu |
Özellikle devam eden davalarda yalnız internette görülen bir karar özetine dayanmak doğru değildir. Uyuşmazlığın konusu, talep sonucu, kararın kesinleşme durumu ve şirket dosyasındaki süreler birlikte okunmalıdır.
Basit Hesap Mantığı
Bir şirketin 2022 beyannamesinde 4.000.000 TL emisyon primi kazancı istisnası gösterdiğini varsayalım. Başka bir oran veya muafiyet bulunmadığı varsayımıyla, 7440 kapsamındaki genel yüzde 10 oranı 400.000 TL ek vergi sonucuna götürür.
Bu örnek tek başına şirketin gerçek borcunu göstermez. Kanundaki istisnalar, mükellefin bulunduğu yer, özel hesap dönemi, diğer indirim kalemleri, tahakkuk ve dava geçmişi ayrıca incelenmelidir. Ek verginin gider veya başka bir vergiden mahsup edilecek kalem gibi kaydedilmesi de kanun hükmüyle uyumlu kontrol edilmelidir.
Dosya İncelemesinde Beş Kritik Soru
- Emisyon primi hangi tarihte ve hangi sermaye işlemiyle oluştu?
- Tutar 2022 kurumlar vergisi beyannamesinde hangi satırda gösterildi?
- Ek vergi hangi matrah ve oranla hesaplandı?
- Beyan normal mi, ihtirazi kayıtla mı verildi?
- Düzeltme, iade veya dava sürecinde süre ve kesinleşme durumu nedir?
Bu beş soru cevaplanmadan “emisyon primi zaten sermayedir” veya “bütün davalar kaybedildi” şeklinde kesin bir sonuç kurmak eksik olur.
Uzman Değerlendirmesi
Bu konuda en önemli ayrım, emisyon priminin genel kurumlar vergisi niteliği ile 7440 sayılı Kanun'un 2022 yılına özgü ek vergi tekniğini birbirine karıştırmamaktır. Emisyon priminin KVK 5/1-ç kapsamındaki istisna niteliği devam eder. Buna karşılık mevcut karar çizgisi, bu istisna tutarının 7440 ek vergi hesabında dikkate alınmasını hukuka uygun kabul ediyor.
Şirket açısından bugün yapılacak iş yeni bir genel vergi hesabı oluşturmak değil; 2022 beyannamesi, tahakkuk, ödeme, ihtirazi kayıt ve dava belgelerini tek dosyada eşleştirmektir. Devam eden hukuki süreç varsa karar numarası kadar tebliğ ve kesinleşme tarihi de önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Emisyon primi artık normal kurumlar vergisine mi tabi?
Hayır. KVK 5/1-ç kapsamındaki istisna ayrı bir düzenlemedir. Buradaki uyuşmazlık 7440 sayılı Kanun'la 2022 yılı için getirilen ek vergi hakkındadır.
Ek vergi her yıl hesaplanacak mı?
Hayır. 7440 sayılı Kanun'un 10/27. maddesindeki uygulama 2022 kurumlar vergisi beyannamesine bağlı tek seferlik bir düzenlemedir.
Ödeme yapıldıysa iade alınabilir mi?
İade sonucu; beyannamenin ihtirazi kayıtla verilip verilmediğine, düzeltme başvurusuna, dava açma sürelerine ve dosyadaki kesinleşmiş kararlara bağlıdır. Yalnız genel bir karar haberine bakılarak iade sonucu kurulamaz.
Hangi belgeleri ön inceleme için hazırlamalıyım?
2022 kurumlar vergisi beyannamesi ve ekleri, emisyon primi oluşum belgeleri, ek vergi tahakkuk fişi, ödeme dekontları, ihtirazi kayıt metni, düzeltme/iade başvuruları ve mahkeme evrakını birlikte hazırlayın. Belgeleri iletişim formundan dosyanızın kısa özetiyle iletebilirsiniz.
Resmi ve Doğrudan Kaynaklar
- GİB, 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 3): https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/468/teblig/11773
- GİB, 7440 sayılı Kanun mevzuat sayfası: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/468
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/437
- Danıştay 3. Daire E.2023/3128, K.2024/2430 karar metni kopyası: https://www.sonkarar.com/kararlar/danistay-3-daire-2023-3128-esas-2024-2430-karari-90ab5609-e3d2-5b9a-9478-6301043d8a1b
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Dava ve iade sonucu, şirketin kendi beyanı ve usul işlemleri üzerinden değerlendirilmelidir.
