Şirketiniz Yeni Bir Ürün veya Yazılım mı Geliştiriyor? TÜBİTAK Ar-Ge Desteklerini Kaçırıyor Olabilirsiniz

Birçok işletme Ar-Ge faaliyetlerini kendi kaynaklarıyla finanse ediyor. Oysa doğru yapılandırılmış bir proje, TÜBİTAK desteklerinden yararlanma imkânı sağlayabilir.

Yeni bir yazılım geliştiriyorsunuz. Fabrikanızdaki üretim sürecini daha verimli hale getirecek bir teknoloji üzerinde çalışıyorsunuz. Ya da piyasada bulunmayan bir ürün tasarlıyorsunuz.

Peki, bu faaliyetlerin TÜBİTAK kapsamında desteklenebilecek bir Ar-Ge projesi olabileceğini düşündünüz mü?

Türkiye'de işletmelerin yararlanabileceği önemli finansman mekanizmalarından ikisi TÜBİTAK TEYDEB 1501 ve 1507 programlarıdır.

Ancak her yeni ürün, her yazılım ve her teknoloji yatırımı otomatik olarak Ar-Ge projesi sayılmaz.

Asıl mesele, yapılan çalışmanın teknolojik yenilik içermesi, teknik belirsizlikleri çözmeyi amaçlaması ve uygun bir proje metodolojisiyle sunulmasıdır.

1. TÜBİTAK 1501 ve 1507 destekleri nedir?

TÜBİTAK TEYDEB programları, özel sektör işletmelerinin araştırma, teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemeyi amaçlar.

1507 – KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı

Ar-Ge faaliyetlerine başlayan veya bu alandaki yetkinliklerini geliştirmek isteyen KOBİ'ler açısından önemli bir programdır.

1501 – Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

Sanayi kuruluşlarının yenilikçi ürün ve süreç geliştirmeye yönelik Ar-Ge projelerini desteklemeyi amaçlar. Güncel çağrı koşullarında başvuru sahibi işletmenin niteliği ve diğer uygunluk kriterleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Her iki programda da desteklenecek giderler, başvuru takvimi, bütçe koşulları ve diğer yükümlülükler ilgili çağrı esaslarına göre belirlenir.

2. Hangi şirketler TÜBİTAK desteğinden yararlanabilir?

Destek fırsatları yalnızca büyük sanayi kuruluşlarıyla sınırlı değildir.

Örneğin aşağıdaki faaliyetler, teknik içeriklerine bağlı olarak Ar-Ge projesine dönüşebilir:

• Yazılım şirketleri: Yeni algoritmalar, siber güvenlik çözümleri, yapay zekâ tabanlı teknolojiler veya özgün yazılım altyapıları geliştirilmesi.

• Üretim işletmeleri: Üretim süreçlerinde teknolojik yenilik, otomasyon ve verimlilik sağlayan sistemler geliştirilmesi.

• Makine üreticileri: Yeni nesil makine, ekipman veya kontrol teknolojilerinin tasarlanması.

• Sağlık teknolojisi şirketleri: Medikal cihazlar, tanı sistemleri ve yeni sağlık teknolojilerinin geliştirilmesi.

• Enerji şirketleri: Enerji verimliliği, depolama veya yenilenebilir enerji teknolojilerine yönelik yenilikçi çözümler.

Buradaki kritik ayrım şudur:

Bir ürünü satın almak Ar-Ge değildir. O üründen farklı ve teknolojik belirsizlik içeren yeni bir çözüm geliştirmek ise Ar-Ge kapsamında değerlendirilebilir.

3. TÜBİTAK hangi harcamaları destekleyebilir?

Programın ve çağrının koşullarına göre aşağıdaki maliyet grupları destek kapsamına girebilir:

Önemli: Bir giderin işletme muhasebesinde kayıtlı olması, otomatik olarak TÜBİTAK tarafından destekleneceği anlamına gelmez.

Harcamaların proje ile ilişkisi, desteklenebilirliği ve belgelendirilmesi ayrıca değerlendirilir.

4. TÜBİTAK başvurusunda neden proje yazımı önemlidir?

İyi bir ticari fikir, tek başına başarılı bir Ar-Ge başvurusu anlamına gelmez.

Proje dosyasında şu sorulara teknik ve ekonomik açıdan cevap verilmesi gerekir:

1. Geliştirilmek istenen ürün veya teknolojinin yenilikçi yönü nedir?

2. Mevcut çözümler neden yeterli değildir?

3. Hangi teknolojik belirsizlikler çözülmeye çalışılmaktadır?

4. Projenin teknik iş paketleri ve başarı kriterleri nelerdir?

5. Proje için hangi personel, ekipman ve bütçe gereklidir?

6. Ortaya çıkacak ürünün ticari potansiyeli nedir?

Bu nedenle proje başvurusu yalnızca bir form doldurma işlemi değildir.

Teknik ekibin, finansal danışmanların ve proje yönetiminden sorumlu kişilerin koordinasyonunu gerektirir.

5. Ekonomik fizibilite raporu nedir?

Ekonomik fizibilite raporu, bir Ar-Ge projesinin yalnızca teknik olarak değil, ekonomik açıdan da uygulanabilir olup olmadığını değerlendirir.

Raporda genellikle pazar büyüklüğü, hedef müşteriler, rekabet, üretim kapasitesi, yatırım ihtiyacı, gelir projeksiyonları ve finansman planı gibi konular ele alınır.

Örneğin yeni bir üretim teknolojisi geliştiren işletmenin şu sorulara cevap vermesi beklenebilir:

• Ürün hangi pazara satılacak?

• Potansiyel müşteri kitlesi kimlerden oluşuyor?

• Üretim maliyeti ne olacak?

• Yatırımın finansmanı nasıl sağlanacak?

• Öngörülen satış gelirleri gerçekçi mi?

Ekonomik fizibilite raporunun zorunlu olup olmadığı ve hangi formatta hazırlanacağı, ilgili programın güncel kurallarına bağlıdır.

6. TÜBİTAK desteği ile vergi teşvikleri birlikte değerlendirilebilir mi?

İşletmelerin sıklıkla gözden kaçırdığı konulardan biri budur.

Ar-Ge projesinin finansmanı ile projenin vergisel sonuçları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Projenin niteliğine göre aşağıdaki mevzuat gündeme gelebilir:

5746 sayılı Kanun: Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerine ilişkin indirim ve diğer teşvik mekanizmaları.

4691 sayılı Kanun: Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen uygun faaliyetlere ilişkin vergisel avantajlar.

TÜBİTAK destekleri: Uygun Ar-Ge harcamalarının program kapsamında desteklenmesi.

Ancak aynı harcama için sağlanan desteklerin ve vergi avantajlarının birlikte kullanımında özel kurallar bulunmaktadır.

Bu nedenle hibe gelirlerinin muhasebeleştirilmesi, özel fon hesabı gereklilikleri, Ar-Ge indirimi ve destek tutarlarının vergi matrahına etkisi proje başlamadan önce incelenmelidir.

7. Başvuru yapmadan önce şirketinizin kontrol etmesi gerekenler

TÜBİTAK desteklerine başvurmadan önce işletmenin teknik ve mali hazırlığının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle şirketin KOBİ statüsü, önceki proje başvuruları, teknik personel kapasitesi, proje bütçesi, nakit akışı ve muhasebe altyapısı incelenmelidir.

Unutulmamalıdır ki bir projenin desteklenmesi, bütün proje harcamalarının peşin olarak karşılanacağı anlamına gelmez.

İşletmenin kendi finansman ihtiyacı ve destek ödemelerinin zamanlaması ayrıca planlanmalıdır.

8. Şirketinizin Ar-Ge potansiyelini değerlendirin

Birçok işletme, günlük faaliyetleri sırasında geliştirdiği teknolojilerin Ar-Ge desteğine konu olabileceğini fark etmeyebilir.

Diğer taraftan her teknoloji projesi de kamu desteğine uygun değildir.

Bu nedenle ilk aşamada yapılması gereken, şirketin faaliyetlerinin ve planlanan yatırımın teknik, finansal ve vergisel açıdan değerlendirilmesidir.

OZM Consultancy ile Ar-Ge ve Vergi Teşvikleri Değerlendirmesi

OZM Consultancy olarak işletmelerin Ar-Ge faaliyetlerinin muhasebe, vergi ve teşvik boyutlarının değerlendirilmesine yönelik profesyonel danışmanlık sunuyoruz.

Şirketinizin mevcut faaliyetleri veya planladığınız teknoloji yatırımı için hangi mali ve vergisel teşviklerin gündeme gelebileceğini birlikte inceleyebiliriz.

Ar-Ge yatırımlarınızı planlamadan önce vergisel etkilerini değerlendirin.

İletişim: https://ozmconsultancy.com

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. TÜBİTAK desteklerine uygunluk, başvuru koşulları ve destek oranları ilgili programın yürürlükteki çağrı esaslarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.