Polymarket ve Benzeri Prediction Market Gelirlerinin Vergilendirilmesi Dünyada ve Türkiye’de Analiz
Executive summary
Ön bilgi: Polymarket ülkemizde yasadışı bahis kapsamında değerlendirilme durumu söz konusu olması nedeni ile bu ve benzeri platformlarda işlem yapmamanızı öneririz.
Polymarket benzeri prediction market (tahmin piyasası) platformlarında elde edilen gelirler, vergi açısından çoğu ülkede iki katmanlı düşünülmek zorundadır: (i) platform içindeki “sonuç sözleşmesi/kontrat” işlemlerinden doğan kâr-zarar; (ii) bu işlemlerin kripto varlık (çoğu zaman stablecoin) üzerinden yapılması nedeniyle, kriptonun elden çıkarılması/edinilmesi sırasında oluşan ayrı kazanç-kayıp. Polymarket’in akıllı sözleşmelerle, non‑custodial biçimde, “Outcome token” (ERC‑1155) mantığıyla çalışması ve her “Yes/No” çiftinin 1 USDC teminatla ilişkilendirilmiş olması; vergisel olay (taxable event) sayısının artmasına ve kayıt yükünün büyümesine yol açar.
Uluslararası pratikte iki ana hukuki nitelendirme ekseni öne çıkar: “bahis/şans oyunu (gambling)” yaklaşımı ile “finansal sözleşme/türev (derivative/contract)” yaklaşımı. Ancak hangi eksen seçilirse seçilsin, birçok ülkede kripto varlıkların elden çıkarılması sermaye kazancı (capital gain) veya gelir (income) doğurabildiğinden, sadece “bahis kazancı vergiden muaftır” türü genel kabuller tek başına güvenli değildir.
Türkiye bakımından tablo daha ihtiyatlıdır: Kripto varlıkların gelir vergisi/KDV yönünden özel bir kanuni rejimi hâlâ sınırlı alanlarda şekillenmekte; buna karşılık Gelir Vergisi Kanunu’nun genel gelir unsurları (ticari/serbest meslek/diğer kazanç‑irat vb.) içinde “somut olaya göre” sınıflandırma ihtiyacı devam etmektedir. Ayrıca Polymarket’in “spor müsabakalarına dayalı” marketleri söz konusuysa, 7258 sayılı Kanun kapsamındaki kabahat/suç rejimi ve idari para cezası riski doğabilir (vergiden ayrı bir risk).
Karşılaştırmalı ülke tablosu
Aşağıdaki tablo “genel eğilimleri” özetler; her ülkede nihai sonuç, mükellefin statüsü (birey/kurum), faaliyetin sürekliliği (hobi–profesyonel), kullanılan on‑ramp/off‑ramp ve yerel mevzuatın “gambing vs finansal sözleşme” ayrımına göre değişebilir. Polymarket’in gelir türleri (maker rebate, liquidity/holding reward, referral) ayrıca ücret/komisyon benzeri kalemler üretebildiği için, sadece “al‑sat kârı” çerçevesi yetersiz kalır.
| Ülke |
Gelir türü |
Vergi statüsü (tipik yaklaşım) |
Oran / örnek (yük taşıyan not) |
Beyan / raporlama |
| ABD |
Event kontratı al‑sat kârı/zararı |
Çoğu senaryoda gelir vergisi matrahına girer; “gambling” nitelendirmesi olsa bile kazanç beyan edilir. |
Kayıp indirimi 2026 itibarıyla “kayıpların %90’ı” ile sınırlı kural gündemdedir; ayrıca yalnızca kazançlara kadar. |
Form 1040 kapsamında beyan; kayıt zorunluluğu. |
| ABD |
Stablecoin/kripto elden çıkarma (alım‑satım, swap, bridge) |
Kripto varlık “property” kabul edildiği için her elden çıkarma/swap potansiyel kazanç‑kayıp doğurur. |
Maliyet bedeli ve satış bedeli farkı (sermaye kazancı/zararı) yaklaşımı. |
İşlem bazında kayıt; Form 8949/Schedule D geleneksel pratik. |
| ABD |
Airdrop / benzeri token teşviki |
Airdrop/hard fork sonrası edinim, belirli koşullarda brüt gelir olarak vergilenir. |
FMV (edinim anındaki rayiç) gelir yazılabilir. |
Gelir olarak beyan + sonraki satışta ayrıca kazanç hesabı. |
| Birleşik Krallık |
Event kontratı al‑sat kârı/zararı |
“Gambling” sayılırsa çoğu birey için gelir vergisi dışında kalabilir; fakat kripto/CGT katmanı çoğu zaman devam eder. (HMRC kripto yaklaşımı belirleyicidir.) |
Oranlar statüye bağlı (income tax vs CGT). |
Self Assessment / CGT raporlaması, olay bazlı. |
| Birleşik Krallık |
Staking/airdrop/referral benzeri “ödül” gelirleri |
Kripto “ödül”leri, şartlara göre gelir veya sermaye kazancı kapsamında ele alınabilir. |
“Hobi vs trade” ayrımı kritik. |
Kayıt ve beyan. |
| Almanya |
Event kontratı + kripto katmanı |
Kripto varlık satışları/elden çıkarmaları için BMF rehberleri çerçevesinde vergisel değerlendirme yapılır (holding period vb.). |
“Özel satış işlemleri” mantığı ve süre/testler önemlidir. |
Yıllık beyan; faaliyet “gewerblich” sayılırsa farklılaşır. |
| Almanya |
Kriptoya ilişkin içtihat |
Kripto kazançlarının vergisel niteliğine ilişkin yüksek mahkeme içtihadı çerçeveyi güçlendirir. |
“Özel varlık satışı” yaklaşımı lehine içtihat hattı. |
Beyan ve ispat yükü mükellefte. |
| Fransa |
Event kontratı + kripto elden çıkarma |
Dijital varlık kazançları için idari doktrin/BOFiP çerçevesinde (profesyonel‑olmayan vs profesyonel ayrımı) vergileme yaklaşımı. |
Sıklık/organizasyon düzeyi arttıkça “ticari” nitelendirme riski. |
Yıllık beyan; varlık hareketleri kayıtlanmalı. |
| İrlanda |
Kripto kazançları |
Gelir (income) vs sermaye kazancı (CGT) ayrımı; idare rehberleriyle çerçevelenir. |
“Trade” testleri ve amaç‑süreklilik önemli. |
Self‑assessment; kayıt zorunluluğu. |
| Kanada |
Kripto işlemleri ve platform gelirleri |
CRA yaklaşımında “business income vs capital gain” ayrımı belirleyici. |
Süreklilik/organizasyon/niyet testleri. |
T1/T2 beyanı; kayıt. |
| Avustralya |
Staking/airdrop ve kripto elden çıkarma |
ATO, staking reward ve airdrop gibi kalemlerin vergisel niteliğini ayrı değerlendirir. |
Ödülün elde ediliş biçimine göre “ordinary income” yaklaşımı görülebilir. |
Yıllık beyan + CGT kayıtları. |
| Türkiye |
Polymarket al‑sat kârı + ödüller |
Özel bir “prediction market” vergisi yok; gelir unsuru ve faaliyetin niteliğine göre GVK çerçevesinde sınıflandırma gerekir. |
2026 gelir vergisi tarifesi (ücret dışı): %15–%40. |
2025 gelirleri için beyan 1–31 Mart 2026. |
| Türkiye |
Spor marketleriyle bağlantılı “oynama” riski |
Spor müsabakalarına dayalı bahis/şans oyunu oynama kabahat; idari para cezası aralığı (kanuni alt‑üst) + yıllık yeniden değerleme. |
Kanuni alt‑üst: 5.000–20.000 TL (metin); Kabahatler Kanunu 17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme ile artar. |
Vergiden ayrı idari yaptırım süreci (mülki idare amiri; itiraz‑ödeme süreleri). |
Gelir türleri ve vergiye konu olay haritası
Polymarket’in teknik yapısı, gelir türlerini “finansal sözleşme kârı” ve “platform teşvik/komisyonu” olarak iki ana kümeye ayırmayı kolaylaştırır; ancak hepsi zincir üstü (onchain) varlık hareketlerine bağlandığı için, her ödeme/ödül ve her pozisyon değişimi kayıt ihtiyacı doğurur. Polymarket “non‑custodial” bir model tarif eder; işlemler akıllı sözleşmelerle zincir üzerinde sonuçlanır.
Polymarket’te her ikili markette iki adet “Outcome token” bulunur ve bu tokenlar gerçekleşen sonuca göre 1 USDC teminatı geri öder. Bu yapı, kâr/zararın “token al‑sat farkı + nihai itfa (redeem)” bileşimiyle oluşmasına yol açar.
Trade (al‑sat) kârı/zararı: Kullanıcı “Yes/No” paylarını daha düşük fiyattan alıp daha yüksek fiyattan satarak (veya tersi) kâr/zarar üretir; ayrıca market resolve olduğunda kazanan token 1 USDC’e itfa edilir.
Resolve/itfa (redeem) kazancı: Pozisyon taşınıp sonuç kesinleştiğinde, kazanan outcome token 1 USDC karşılığına dönüşür. Bu an, birçok ülkede “elden çıkarma / gelir realize etme” açısından kritik kabul edilir.
Maker rebates (ücret iadesi/iskonto): Polymarket, belirli marketlerde taker fee uygular; bu ücretler, günlük USDC rebate olarak likidite sağlayanlara (maker) geri dağıtılabilir. Bu ödeme, ekonomik olarak “komisyon/teşvik” niteliğinde ayrı bir gelir kalemi yaratır.
Liquidity rewards: Resting limit order ile likidite sağlayan adreslere günlük (midnight UTC) ödül dağıtımı yapılır. Bu, “trade kârı”ndan bağımsız bir nakit akımıdır.
Holding rewards: Polymarket bazı uzun vadeli marketlerde, pozisyon değerine bağlı yıllıklandırılmış (ör. %4) “holding reward” ödemesi yapabildiğini açıkça belirtir; örnek hesap metodolojisini de yayımlar. Bu kalem, birçok ülkede faiz-benzeri/ödül geliri tartışmasını gündeme getirir.
Referral (fee‑share) geliri: Referans linkiyle getirilen kullanıcıların ödediği trading fee üzerinden günlük ödeme yapılabildiği, ödüllerin “gross trading fee” üzerinden hesaplandığı belirtilir. Ekonomik olarak “komisyon/affiliate geliri” benzeri bir karakter taşır.
Builder program gelirleri: Polymarket, emir akışını (order flow) platforma yönlendiren “builder”lar için tier, haftalık ödül ve “builder fee” gibi monetizasyon unsurları tanımlar. Bu gelirler, çoğu ülkede ticari hizmet geliri olarak ele alınmaya daha yatkındır.
Kripto katmanı nedeniyle tipik “ek vergisel olaylar”
Polymarket teminat/kolateral olarak USDC.e (Polygon üzerinde bridge edilmiş USDC) kullanıldığını; farklı zincirlerden yatırılan varlıkların otomatik USDC.e’ye çevrildiğini belirtir. Dolayısıyla (ülkeye göre değişmekle birlikte) kriptoyu USDC.e’ye çevirmek, USDC.e ile token almak, token satıp USDC.e’ye dönmek ve USDC.e’yi tekrar farklı varlığa çevirmek; ayrı ayrı vergisel sonuç doğurabilir.
Uluslararası yaklaşımlar
Aşağıdaki ülke analizleri, “prediction market kazancı”nın tek bir evrensel vergi rejimi olmadığını; mevcut kripto varlık vergileme çerçevesi ve “gambing vs finansal sözleşme” nitelendirmesinin birlikte okunması gerektiğini gösterir.
ABD
ABD’de kripto varlıkların vergilendirilmesinde temel dayanaklardan biri, kriptoyu “property” olarak ele alan yaklaşım olup, bu durumda kriptonun satımı/swap’i “eldan çıkarma” sayılarak kazanç/kayıp hesabına konu edilir.
Polymarket cephesinde ayrıca düzenleyici arka plan önemlidir: Commodity Futures Trading Commission, Polymarket ile ilgili 2022 tarihli yaptırım/uzlaşı duyurusunda, platformun “event‑based binary options” sunduğuna ilişkin değerlendirmeleri ve uyum beklentilerini kamuya açıkladı. Bu bağlam, vergi nitelendirmesinde “bahis mi türev mi?” tartışmasını tamamen çözmese de, en azından “finansal sözleşme benzeri” okumayı güçlendiren bir arka plan oluşturur.
ABD federal vergi pratiğinde iki kritik başlık öne çıkar:
Gambling income bakışı: Internal Revenue Service, gambling winnings’in genel olarak vergilendirilebilir olduğunu ve kayıpların ancak belirli koşullarda indirilebildiğini anlatır.
Kayıp indirimi sınırlaması: 2026 vergi yılı (ve sonrası) için, wagering losses indiriminin %90 sınırı ile çerçevelendiği; yasal metinde (§165(d)) ve IRS yayınlarında yer almaktadır. Bu, “net net kâr yoksa vergi yok” gibi sezgisel yaklaşımın Türkiye’deki okuyucu bakımından yanlış anlaşılmasına benzer biçimde, ABD’de de “break‑even” bir gamblerın bile vergi matrahı kalabilmesi ihtimalini doğurur.
Kripto tarafında ise “airdrop/hard fork” gibi edinimler için IRS’in gelir yazma yaklaşımı açık biçimde tanımlanmıştır; bu, ileride prediction market ekosisteminde puan/airdrop benzeri teşvikler yaygınlaşırsa ABD mükellefleri açısından doğrudan önem taşır.
Eyalet düzeyi notu: ABD’de eyalet gelir vergileri ve “gambling losses” gibi kalemlerin eyalet düzeyinde nasıl ele alındığı eyalete göre değişebilir; bu nedenle federal beyan doğru olsa dahi eyalet bazında ek vergi veya sınırlama riski ayrıca kontrol edilmelidir. (Bu rapor, eyalet bazında tam oran tablosu yerine prensipleri ele almaktadır.)
Birleşik Krallık
Birleşik Krallık’ta kripto varlıklar bakımından idari rehberlik detaylıdır ve “ödül/teşvik” niteliğindeki kripto edinimleri ile “elden çıkarma” işlemlerinin vergisel sonuçları, HM Revenue and Customs dokümantasyonunda konu bazında ayrıştırılır. Bu, Polymarket’teki referral ve liquidity/holding reward gibi kalemlerin “sadece trading kârı” sanılmasını engelleyen önemli bir çerçevedir.
Prediction market kontratının kendisi “betting” gibi algılansa bile, platformun kripto ile çalışması nedeniyle (özellikle fiat‑kripto‑kripto dönüşümleri ve token elden çıkarma) vergi doğuran olaylar ayrı bir çizgide izlenir.
AB içinde Almanya, Fransa, İrlanda
Almanya: Bundesministerium der Finanzen, kripto varlıkların gelir vergisi kapsamındaki değerlendirilmesine ilişkin kapsamlı bir idari yazı yayımlamış; 2025’te güncelleme/yenileme yapmıştır. Bu çerçeve, Polymarket’te USDC.e ve outcome token işlemlerinin “kripto varlık elden çıkarma” mantığıyla ele alınabileceği senaryolarda, elde tutma süresi ve faaliyetin ticari sayılıp sayılmayacağı gibi testleri öne çıkarır.
Almanya’da ayrıca Bundesfinanzhof içtihadı, kripto kazançlarının vergisel nitelendirilmesi tartışmasında referans kabul edilir; bu durum, idare rehberlerinin “tek başına” değil içtihatla birlikte okunması gerektiğini gösterir.
Fransa: Fransa’da dijital varlık kazançlarının vergilendirilmesi, idari doktrin (BOFiP) ve profesyonellik/süreklilik ayrımı üzerinden şekillenir. Polymarket gelirlerinin “münferit yatırım kazancı” mı yoksa “organize ticari faaliyet” mi olduğuna ilişkin risk analizi, bu ayrım üzerinden yapılmalıdır.
İrlanda: İrlanda idaresinin kripto rehberleri, “trade” mi “yatırım/sermaye kazancı” mı tartışmasını ve kayıt‑ispat yükümlülüğünü öne çıkarır; Polymarket’te sık al‑sat ve arbitraj yapan mükelleflerde sınıflandırma riski bu nedenle yükselir.
Kanada
Kanada’da Canada Revenue Agency yaklaşımında kripto işlemlerinde “business income” ile “capital gain” ayrımı kritik bir eşiktir. Polymarket’te market making, sürekli arbitraj, referral trafiğiyle gelir üretimi gibi unsurlar (özellikle sistematik/organizasyonluysa) “iş geliri” değerlendirmesi riskini artırır.
Avustralya
Avustralya’da Australian Taxation Office, staking ve airdrop gibi kalemlere ilişkin vergisel yaklaşımı ayrı başlıklar halinde açıklar; bu, Polymarket’in holding reward ve liquidity reward gibi programlarının “ödül geliri” olarak ele alınabileceği senaryolar için iyi bir analoji seti sunar.
Türkiye: mevzuat, uygulama, riskler
Gelir unsuru sınıflandırması ve vergi statüsü
Türkiye’de Polymarket benzeri platformlardan elde edilen gelirler için, “prediction market”e özgü ayrı bir vergi kanunu bulunmadığından, genel vergi sistemi içinde gelirin hukuki niteliği belirlenerek sonuca gidilir. Bu bağlamda, pratikte üç senaryo öne çıkar:
Hobi/münferit işlem yapan birey: Az sayıda işlem, düşük hacim, düzenli organizasyon yok. (Ancak “az işlem = vergisiz” sonucu otomatik değildir; gelir unsuru doğru sınıflandırılmalıdır.)
Profesyonel trader/market maker birey: Süreklilik, organizasyon, günlük al‑sat, arbitraj, likidite sağlama; gelir unsurunun ticari kazanç/serbest meslek eksenine kayma riski.
Kurum (şirket) üzerinden işlem: Kurum kazancı kapsamında değerlendirme; muhasebe/transfer fiyatlandırması/iş modeli dokümantasyonu gibi ek uyum başlıkları.
Türkiye’de 2026 gelir vergisi tarifesi %15–%40 aralığında olup, 2026 gelirlerine uygulanacak tarife Gelir İdaresi tarafından yayımlanmıştır.
Beyan dönemi bakımından, 2025 takvim yılı gelirleri için yıllık gelir vergisi beyannamesinin 1–31 Mart 2026 arasında verileceği resmi duyuruda açıkça belirtilmiştir.
Kurumlar vergisi, stopaj, KDV ve BSMV perspektifi
Kurumlar vergisi açısından, kurum kazançlarının beyanına ilişkin rehberler ve beyan yükümlülükleri Gelir İdaresi tarafından düzenli olarak yayımlanır; Polymarket gelirleri (iş modeli şirket faaliyeti ise) “kurum kazancı” içinde değerlendirilir.
Stopaj (tevkifat) bakımından, Polymarket ödemeleri çoğunlukla zincir üstü ve yurt dışı kaynaklı olduğundan Türkiye’de “ödeme yapan” sıfatıyla stopaj kesen bir yerleşik bulunmayabilir; bu durumda, verginin çoğu kez yıllık beyan yoluyla tamamlanması gündeme gelir (somut olaya göre değişebilir).
KDV/BSMV bakımından ise, bireyin kendi hesabına yaptığı al‑sat işlemleri genellikle “teslim/hizmet” tanımıyla eşleşmediğinden KDV’nin tipik alanı dışında kalır; buna karşılık referral/builder gibi kalemler “hizmet/komisyon” benzeri yorumlara daha elverişlidir ve kurumlar bakımından KDV’de hizmet ihracı şartlarının tartışılması gerekebilir. (Bu rapor, KDV’de işlem bazlı özel mukteza yerine risk haritası sunar.)
Bahis/şans oyunu mevzuatı ve Polymarket’in “spor marketi” riski
Türkiye’de 7258 sayılı Kanun, spor müsabakalarına dayalı bahis/şans oyunlarına ilişkin izinsiz organizasyonları suç/kabahat olarak düzenler. Kanunun konsolide metninde;
oynatma/yer sağlama için hapis ve adli para cezası,
yurt dışı bağlantılı erişim sağlama için hapis,
para nakline aracılık için hapis ve adli para cezası,
reklam/teşvik için hapis ve adli para cezası,
oynama fiili için ise mülki idare amirince idari para cezası
öngörüldüğü görülür.
Burada Polymarket’e özgü kritik nokta şudur: Polymarket platformu “spor” dâhil çok sayıda konu başlığında market açabildiğinden, Türkiye’de spor müsabakalarına dayalı marketlerde işlem yapan bir kişinin 7258 kapsamındaki kabahat rejimi ile karşılaşma ihtimali teorik olarak vardır. Bu risk vergiden ayrıdır; ancak vergi uyumu planlanırken mutlaka birlikte değerlendirilmelidir.
İdari para cezası tutarları, Kabahatler Kanunu 17/7 uyarınca her yıl başında yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır; bu mekanizma Gelir İdaresi’nin yayımladığı Kabahatler Kanunu metninde açık biçimde yer alır.
Kripto düzenlemeleri, anonimlik ve idarenin erişim kapasitesi
Polymarket’in non‑custodial mimarisi gereği, kullanıcı “adres” bazında işlem yapar; zincirde görünen hareketler pseudonymous (takma adlı) olsa da, on‑ramp/off‑ramp (banka/kart/kripto borsası) noktalarında kimlik tespiti ve işlem izi genellikle oluşur.
Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcıların düzenlenmesine ilişkin alanın sermaye piyasası otoritesi tarafından da yakından takip edildiği; yatırımcıların ve hizmet sağlayıcıların yükümlülük setlerinin genişlediği görülmektedir.
Uygulama: birey–kurum, profesyonel–hobi, raporlama ve örnek hesaplar
Kayıt düzeni: “minimum uygulanabilir” veri seti
Polymarket’te outcome token yapısı (ERC‑1155) ve split/merge mekanizması nedeniyle, bir vergi incelemesinde ihtiyaç duyulabilecek en küçük veri seti şunları kapsar:
Cüzdan adresleri ve tüm TX hash’leri (deposit, trade, merge/redeem, reward payout).
Her pozisyon için maliyet bedeli yöntemi (FIFO/avg vb.) ve token bazında adet‑fiyat. (Ülkeye göre kabul edilen yöntemler değişir.)
Reward türüne göre ayrıştırma: maker rebate (ücret iadesi), liquidity reward (teşvik), holding reward (pozisyon değerine bağlı ödül), referral (komisyon).
Fiat dönüşüm kayıtları (bankadan kriptoya, kriptodan bankaya) ve kullanılan kur. (Türkiye’de beyan TL ile yapılacağından kur tarihi kritikleşir.)
Beyan takvimi ve gecikme riskleri
Türkiye’de 2025 gelirleri için yıllık gelir vergisi beyannamesi verme dönemi 1–31 Mart 2026 olarak ilan edilmiştir.
Beyan ve ödeme yükümlülükleri için Gelir İdaresi’nin vergi takvimi ayrıca resmî bir referans noktasıdır.
7258 kapsamındaki idari para cezaları (spor müsabakalarına dayalı bahis/şans oyunu oynama) ise vergi takviminden bağımsız işler; Kabahatler Kanunu 17/7’deki yeniden değerleme mekanizması nedeniyle tutarlar yıllar itibarıyla artar.
Genel senaryolar üzerinden örnek hesaplamalar
Aşağıdaki örnekler, sadece mekanizma göstermek içindir; gerçek hayatta diğer gelirler, giderler, istisnalar ve sınıflandırma sonucu değiştirir.
Senaryo: Türkiye’de birey, ücret dışı gelir niteliğinde kabul edilen net 500.000 TL “Polymarket bağlantılı net kazanç”
2026 tarifesine göre ücret dışı gelirlerde 400.000–1.000.000 bandında marjinal oran %27’dir; 500.000 TL vergi matrahında hesaplanan gelir vergisi yaklaşık 97.500 TL olur (tarife kademesi mantığıyla).
Senaryo: Türkiye’de birey, net 1.500.000 TL kazanç
2026 tarifesinde 1.000.000 TL üzeri kısımda %35 marjinal oran devreye girer; 1.500.000 TL matrahta hesaplanan vergi yaklaşık 407.500 TL seviyesine çıkar.
Senaryo: Türkiye’de spor marketi üzerinde işlem yapan birey (vergiden ayrı idari risk)
Kanun metnindeki kabahat cezası aralığı 5.000–20.000 TL olarak görünse de, Kabahatler Kanunu 17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme ile artırılarak uygulanır; dolayısıyla fiilin yılına göre fiilî uygulanacak tutar artabilir.
Uyum ve yasal vergi planlaması: öneriler ve risk matrisi
Uyum için pratik öneriler
Gelir türlerini baştan haritalayın: Trading P&L, resolve/itfa, maker rebate, liquidity/holding reward, referral ve (varsa) builder gelirlerini ayrı hesaplarda izlemek; hem Türkiye’de gelir unsuru tartışmasını, hem de uluslararası “income vs capital” ayrımını yönetilebilir kılar.
İşlem sayısı ve organizasyon arttıkça “iş” riski artar: Market making ve düzenli teşvik gelirleri, birçok ülkede (Kanada/İrlanda/Almanya örneklerinde olduğu gibi) “ticari faaliyet” benzeri nitelendirme argümanlarını güçlendirir.
Kripto katmanını ayrı vergisel defter gibi düşünün: Polymarket’e yatırılan varlıkların USDC.e’ye çevrilmesi ve outcome token alımı; bazı rejimlerde ayrı elden çıkarma olayları yaratır. ABD’de kriptonun “property” sayılması bu tipik örnektir.
“Gambling” varsayımına dayanarak beyanı ihmal etmeyin: ABD’de gambling winnings’in vergilendirilmesi ve kayıp indirimi sınırları, “net kâr yoksa vergi yok” varsayımını bozan klasik örnektir.
Türkiye özelinde iki ayrı risk hattını birlikte yönetin: (i) vergi (GVK/KVK/KDV); (ii) spor marketi varsa 7258 kapsamı ve idari yaptırım.
Vergi planlaması çerçevesinde “yasal” iyileştirme alanları
Birey mi şirket mi? Referral/builder gibi “komisyon/hizmet” karakterli kalemler öne çıkıyorsa, şirketleşme muhasebe‑ispat açısından düzen sağlayabilir; ancak kurumlar vergisi, KDV ve transfer fiyatlandırması/iş modeli riskleri doğurur.
Kayıp mahsup ve gider yazımı: Profesyonel nitelendirme olan rejimlerde (özellikle iş geliri sayılması halinde) giderlerin belgelendirilmesi ve mahsup düzeni vergi yükünü anlamlı etkiler; aksi durumda kayıpların indirim rejimi sınırlı olabilir (ABD örneği).
Ruling/özelge stratejisi: Türkiye’de sınıflandırma belirsizliği yüksekse, somut iş modeline göre yazılı görüş alma (özelge) yaklaşımı, ileride cezalı tarhiyat riskini azaltan en “temiz” yollardan biridir (her ne kadar süreç ve sonuç olay bazlı olsa da). (Bu rapor, özelge metni üretmez; strateji olarak işaret eder.)
Başlıca riskler
Yanlış gelir unsuru seçimi: Hobi diye yürütülen ama fiilen sürekli/organize olan faaliyetlerin ticari kazanç sayılması; geriye dönük tarhiyat‑ceza riskini artırır.
Kayıt eksikliği: Non‑custodial ve onchain yapı; ispat yükünü mükellefin kayıt disiplinine taşır.
Spor marketi/7258 hattı: Spor müsabakalarına dayalı marketlerde işlem yapmanın, vergiden bağımsız idari yaptırım riskine bağlanması.
Yurt dışı düzenleyici uyumsuzluk: Platformun belirli ülkelerde düzenleyici sorun yaşamış olması, erişim/uygunluk ve dolaylı riskler yaratabilir.
