Güney Kıbrıs’ta Şirket Türleri, Vergiler, Kuruluş Maliyetleri ve Bankacılık Kuralları
Yönetici Özeti
Bu rapor, Güney Kıbrıs’ta (hukuken Kıbrıs Cumhuriyeti) şirket kurmak isteyenler için; mevcut işletme/şirket türlerini, kuruluş akışını, vergi oranlarını (2026 reformu dahil), ilk yıl maliyetlerini, Türkiye vatandaşlarının şirket kurabilme/ikamet-çalışma boyutlarını ve banka hesabı açılışında karşılaşılan AML/KYC (kara para aklamayı önleme/müşterini tanı) gerekliliklerini analitik biçimde özetler. Bulgular, öncelikle Department of Registrar of Companies and Intellectual Property (Şirketler Sicili) bilgi bankası ve mevzuat metinleri ile; düzenleyici olarak Central Bank of Cyprus duyuruları ve başlıca bankaların onboarding dokümanlarına dayandırılmıştır. Vergi tarafında 2026 reformu nedeniyle, büyük ölçüde büyük denetim/vergide güvenilir yayımlar üzerinden güncel kurallar esas alınmıştır.
En kritik güncel değişiklikler: kurumlar vergisinin 15%’e çıkarılması; birey gelir vergisi dilimlerinin yukarı revize edilmesi (0–22.000: 0%, 22.001–32.000: 20%, 32.001–42.000: 25%, 42.001–72.000: 30%, 72.000+: 35%); temettü üzerindeki “Special Defence Contribution (SDC)” oranının 5%’e inmesi (geçiş hükümleriyle); “deemed dividend distribution” mekanizmasının 2026 kârları itibarıyla kaldırılması; damga vergisinin kaldırılması ve şirket siciline sunulan belgelerde 01.01.2026 itibarıyla damga vergisi aranmadığının ilan edilmesidir.
Operasyonel gerçeklik açısından iki ana darboğaz öne çıkar: (i) vergi ikametinin “manage & control / incorporation test” gibi teknik kriterlerle doğru kurgulanmaması hâlinde şirketin vergi ikameti ve sonuçları tartışmalı hale gelebilir; (ii) banka hesabı açılışı, özellikle yabancı nihai faydalanıcı (UBO) ve sınırötesi iş modeli bulunan yapılarda, kapsamlı KYC/AML belge seti ve yüz yüze görüşme gereksinimi nedeniyle kuruluş takvimini fiilen uzatabilir.
Şirket türleri ve temel hukuki parametreler
Kıbrıs sicil rejiminde “Business Entity” çerçevesi; şirket (company), ortaklık (partnership), işletme adı (business name/sole trader altında), AB kökenli bazı özel formlar (SE/EEIG) ve yurtdışı şirket şubesi/işyeri (“overseas company place of business”) gibi kategorilere ayrılır. Şirket türleri için sicilin “5 farklı şirket tipi” olarak saydığı ana formlar: (i) özel limited (paylara bölünmüş), (ii) halka açık limited (paylara bölünmüş), (iii) sermayesiz garanti ile sınırlı şirket, (iv) sermayeli garanti ile sınırlı şirket, (v) değişken sermayeli yatırım şirketidir.
Aşağıdaki tablo, Güney Kıbrıs’ta en sık karşılaşılan iş kurma formlarını (kullanım amacı, sorumluluk, asgari sermaye, yönetim parametreleri ve sicil yönünden) birlikte kıyaslar.
| Hukuki form (pratik ad) |
Sicil kategorisi |
Ayrı tüzel kişilik |
Tipik kullanım |
Kurucu/üye asgari sayısı |
Asgari sermaye |
Yönetim (direktör/sekreter) |
Sorumluluk rejimi (özet) |
| Özel limited (Ltd) – “private company limited by shares” |
Company |
Evet |
Holding, hizmet, e-ticaret, danışmanlık, yazılım |
1+ (özel şirket) / genel rejimde 7+ kuralının özel şirket istisnası var |
Belirtilmemiş (statüde nominal/çıkarılmış sermaye belirlenir) |
Direktör(ler) + sekreter (sekreter zorunluluğu sicil rehberinde vurgulanır) |
Üyeler, kural olarak taahhüt ettikleri pay bedeli ile sınırlı |
| Halka açık limited – “public company limited by shares” |
Company |
Evet |
Halka arz / daha geniş yatırımcı tabanı |
7+ |
€25.629 (asgari kamuya arz edilmiş sermaye) |
Daha sıkı raporlama/sermaye rejimi |
Pay sahipleri pay bedeli ile sınırlı; kamu şirketi yükümlülükleri artar |
| Garanti ile sınırlı (sermayesiz) |
Company |
Evet |
Dernek benzeri/kar amacı ikincil yapılar; üyelik organizasyonları |
7+ (genel kuruluş kuralı) |
Pay sermayesi yok; üyelerin garanti taahhüdü var |
Üyelik sayısı statüde beyan edilir |
Üyeler, tasfiye halinde statüdeki garanti tutarı ile sınırlı |
| Garanti ile sınırlı (sermayeli) |
Company |
Evet |
Hibrit yapı (üyelik + pay) |
7+ |
Pay sermayesi var; garanti taahhüdü de içerir |
Şirket yönetimi + üyelik unsurları |
Pay + garanti kombinasyonuna göre sınırlı |
| Genel ortaklık |
Partnership |
Hayır (çoğunlukla şeffaf yapı) |
Küçük/orta ölçek, iki ortaklı iş |
2+ |
Yok |
Ortaklar yönetir |
Ortaklar müştereken ve müteselsilen sorumlu |
| Limited ortaklık |
Partnership |
Hayır (çoğunlukla şeffaf yapı) |
Bir “aktif ortak” + pasif sermaye sağlayan |
2+ |
Yok |
En az bir genel ortak yönetir |
Genel ortak sınırsız; limited ortak katkısı ile sınırlı |
| İşletme adı (şahıs işletmesi mantığı) |
Business Name |
Hayır |
Tek kişinin/şirketin belirli ticari adla faaliyet göstermesi |
1 |
Yok |
Sahip yönetir |
Sahip (gerçek kişi) bakımından sınırsız |
| Yurtdışı şirket “place of business” (şube/işyeri) |
Overseas Company |
Ana şirkete bağlı |
Ana şirketin Kıbrıs’ta işyeri/şube açması |
Ana şirket üzerinden |
Yok |
Kıbrıs’ta tebliğ alacak yetkili kişi(ler) gerekir |
Ana şirket sorumludur (Kıbrıs işyeri faaliyetlerinden) |
Tablo notları ve dayanaklar:
Özel şirketin tanımı (pay devrinin kısıtlanması, üye sayısının 50 ile sınırlandırılması, halka davetin yasaklanması ve tek ortak imkânı) mevzuatta açıkça yer alır. Halka açık şirket için asgari sermaye hükmü €25.629 olarak düzenlenmiştir. Garanti şirketinde üyelerin tasfiye halinde katkı taahhüdü (guarantee) aranır. Ortaklık türlerinde genel/limited sorumluluk ayrımı sicil rehberinde net şekilde açıklanır.
Temsilcilik ofisi (representative office) notu: “代表/temsilcilik ofisi” Güney Kıbrıs sicil terminolojisinde ayrı bir “şirket türü” olarak standartlaştırılmış bir form değildir; pratikte çoğunlukla “overseas company place of business” (şube/işyeri) tescili altında veya Kıbrıs’ta yerleşik bir şirket/işletme adı üzerinden sınırlı faaliyetle kurgulanır. Bu nedenle temsilcilik, hukuki formdan ziyade faaliyet kapsamı ve vergi/iş hukuku sonuçlarıyla değerlendirilmelidir. (Bu noktada “ayrı temsilcilik türü” için resmî bir tanım bu raporda belirtilmemiştir.)
Kuruluş süreci, belgeler ve zaman çizelgesi
Sicil düzeyinde ana adımlar
Şirket kuruluşu temel olarak (i) isim onayı, (ii) kuruluş evraklarının hazırlanması, (iii) sicile tescil başvurusu ve (iv) tescil sonrası vergi/bakiyelerde kayıtlar olarak ilerler.
İsim onayı (name approval / reservation): Her önerilen isim için €10 ücret alınır; hızlandırılmış inceleme istenirse her önerilen isim için ilave €20 öngörülür. Onaylanan isim, şirket türüne göre kuruluş başvurusunun yapılabilmesi için 6 ay süreyle rezerve edilir.
Kuruluş başvurusu ve resmi harçlar: Sicile şirket tescili için HE1-HE2-HE3 (ve halka açık şirketlerde HE5) seti ile başvurulur; şirketin pay sermayeli olması halinde toplam ücret €165 olarak belirtilir. Pay sermayesiz şirketlerde toplam bedel €235 olarak ayrıca zikredilmiştir. Süreci hızlandırmak için ek €100; sicilde “translations file” oluşturulması gereken hallerde ek €160; halka açık şirket kuruluşunda HE5 için ek €20 düzenlenmiştir.
HE formlarında sık ret nedenleri ve teknik gereklilikler: Sicil, HE1 (uygunluk beyanı/avukat yeminli beyanı), HE2 (tescilli adres bildirimi), HE3 (ilk direktör/sekreter bilgileri) ve esas sözleşme/metinlerde; avukat damga pulu, doğru form kullanımı, adresin Kıbrıs’ta olması ve Yunanca yazım gibi kriterleri özellikle vurgular; örneğin pay adedinin ortaklar tarafından elle yazılması gibi şekli şartlar da tipik ret sebebidir.
Yurtdışı şirket şubesi/işyeri (overseas company place of business): Kıbrıs’ta işyeri kuran yurtdışı şirketin, işyeri kurulduktan sonra 1 ay içinde sicile kaydolması gerektiği belirtilir. Tescil için AE1-AE2-AE3 setiyle toplam resmi ücret €380’dir. Ayrıca, Kıbrıs’ta dava/tebligat kabul edebilecek Kıbrıs’ta yerleşik yetkili kişi(ler) bildirilmesi gerekir.
Ortaklık ve işletme adı: Ortaklık tescil ücretinin €120 olduğu ve hızlandırma istenirse ek €40 alındığı anlatılır. İşletme adı (business name) ise Kıbrıs’ta bir işyeri bulunan gerçek veya tüzel kişinin bir ticari ad altında faaliyet gösterebilmesine imkân veren kayıt türüdür; işyerinin “posta kutusu” olmayacak şekilde gerçek bir yer olması gerektiği özellikle vurgulanır.
Zaman çizelgesi (mermaid akış)
Aşağıdaki akış, “kuruluş → vergi kayıtları → banka hesabı → operasyonel başlangıç” zincirinin pratikte nasıl ilerlediğini gösterir. Resmî mevzuatta bazı adımlar için “hızlandırma ücreti” tanımlandığından, süreler vaka bazlı kısalabilir; ancak banka hesabı açılışı çoğu senaryoda kritik yol (critical path) olur.
mermaid
Kopyala
flowchart TD
A[Şirket türü seçimi] --> B[İsim onayı ve rezervasyon]
B --> C[Kuruluş belgeleri: M&A / formlar / KYC seti]
C --> D[Sicile tescil başvurusu (standart veya hızlandırılmış)]
D --> E[Tescil sertifikaları ve sicil kayıtları]
E --> F[UBO (beneficial owner) kayıt gerekliliklerinin tamamlanması]
E --> G[Vergi numarası başvurusu / kayıt]
G --> H[VAT kaydı (eşik/isteğe bağlı) + VIES/OSS ihtiyacı analizi]
G --> I[İşveren kayıtları (istihdam varsa)]
F --> J[Banka hesabı başvurusu ve AML/KYC inceleme]
H --> J
I --> J
J --> K[Online bankacılık / imza yetkileri / kartlar]
K --> L[Operasyonel başlangıç]
Gerekli belgeler (çekirdek liste)
Resmî belgeler, kuruluş türüne göre değişir; ancak pratikte iki ana paket vardır: (i) sicil tescil paketi, (ii) banka AML/KYC paketi. Banka tarafı çoğu zaman daha geniştir.
Sicil paketi (özet): İsim onayı; HE1-HE2-HE3 (ve gerekiyorsa HE5); esas sözleşme/ana sözleşme ve şekli şartlar; tescilli adres; direktör/sekreter bilgileri; bazı kelimeler/faaliyetler için ilgili otorite izinleri; gerekirse çeviri dosyası.
Banka paketi (örnek banka checklist’i): Limited şirket hesabı açılışında; şirketin kuruluş sertifikaları, tescilli adres ve direktör/sekreter/hissedar sertifikaları, UBO kayıt makbuzu, gerekirse nominee/trust dokümanları, finansal tablolar/VAT ödemeleri, faaliyet adresini doğrulayan fatura ve ayrıca direktör/sekreter/hissedar/imza yetkililerine ait kimlik + daimi adres kanıtı istenebilmektedir.
Vergilendirme ve teşvikler
Kurumlar vergisi ve temel vergi ikameti mantığı
Kurumlar vergisi oranı: 22 Aralık 2025’te oylanan ve 31 Aralık 2025’te Resmî Gazete’de yayımlandığı belirtilen paket kapsamında kurumlar vergisi oranı 12,5%’ten 15%’e yükseltilmiştir.
Kurumlar vergisi ikameti: 2026 reformunda, “Kıbrıs Şirketler Kanunu altında kurulmuş olma” kriterinin, vergi ikameti tanımına (başka bir ülke de şirketi mukim saysa dahi) genişletildiği; ancak uygulanabilir bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması (DTT) ile başka ülkede mukim sayılanların istisna olacağı açıklanmıştır. Bu, “incorporation test” yaklaşımının genişlemesidir.
KDV
KDV oranları: Standart oran 19% olup, belirli mal/hizmetlerde 9% ve 5% indirimli oranlar ve 0% oranlı işlemler söz konusudur. (Bu raporda, hangi kalemlerin hangi indirimli orana girdiği kalem bazında ayrıştırılmamıştır.)
KDV kayıt eşiği: KDV kaydı için, son 12 ayda KDV’ye tabi teslim/hizmet tutarı €15.600’ü aşarsa kayıt zorunluluğu belirtilir. AB içi mal alımlarında da €10.251,61 eşiği düzenlenmiştir.
KDV beyanı ve cezalar: KDV iade/OSS bağlamında AB Komisyonu sayfası, Kıbrıs’ta geç verilen/verilmeyen KDV beyanı için “her beyan için €100” ceza; geç/eksik ödemede “%10 ek KDV + aylık bazda faiz” gibi sonuçlara, ayrıca KDV Kanunu maddelerine atıf yapar.
KDV iade/raporlama dönem süreleri için uygulamada yaygın özet “çeyreklik beyan ve dönem bitimini izleyen 40 gün içinde” şeklindedir; bu süreye ilişkin ayrıntı bu raporda resmî metin üzerinden madde madde doğrulanmış olarak sunulmamıştır ve uygulama kaynağına dayalıdır.
Stopajlar, SDC ve temettü/ faiz/ royalty
Kıbrıs’tan yapılan ödemelerde stopaj genel çerçeve: Güvenilir vergi özetlerine göre, Kıbrıs’tan ödenen temettü, faiz ve (Kıbrıs dışında kullanılan haklara ilişkin) royaltilerde genel olarak stopaj yoktur; Kıbrıs içinde kullanılan haklara ilişkin royalties için 10% (sinema filmleri için 5%) stopaj uygulanır.
2026 reformu ile SDC-temettü ve geçiş hükümleri: Reform özetinde, temettüler üzerindeki SDC oranının 5%’e düşürüldüğü; buna karşın Kıbrıs kaynaklı temettüler bakımından geçiş kurallarının bulunduğu; ayrıca “deemed dividend distribution” (DDD) rejiminin 2026 kârlarından itibaren kaldırıldığı ve önceki yıllar için geçiş hükümleri getirildiği belirtilir.
SDC’de ikamet/yerleşiklik farkı: Mevcut resmî bilgi sayfalarında, “Kıbrıs vergi mukimi olmayanların” savunma katkısından (defence contribution) muaf olduğu ifade edilir. Bu, özellikle yurtdışında mukim direktör/hissedarların “alacakları gelirin Kıbrıs kaynaklı olup olmaması” analizini kritik hale getirir.
Düşük vergili/AB kara liste stopajı (defensive withholding): Kıbrıs, AB kara liste ülkelerine veya düşük vergili ülkelere yapılan bazı ödemelerde “defensive” stopaj uygulayabilmektedir; PwC’nin vergi özetinde, 2026 reformuyla düşük vergili ülkelere temettü stopajının 5%’e düşürülmesi ve kara liste ülkelerinde 17%’nin korunması gibi önemli ayrıntılar yer alır.
Kişisel gelir vergisi: direktörler, mukim/ gayrimukim ve dilimler
Birey gelir vergisi dilimleri (2026 reformu): 2026 itibarıyla dilimler şu şekilde özetlenmiştir:
0–22.000: 0% ; 22.001–32.000: 20% ; 32.001–42.000: 25% ; 42.001–72.000: 30% ; 72.000+: 35%.
Direktör gelirleri ve sınıflandırma: Reform metninde (özet düzeyde) “employment/director” gelirlerinin bazı türlerinde vergilemenin sıkılaştığı, belirli ödemelerde €200.000 üstü için 20% oran gibi özel kurallar getirildiği açıklanır. Direktör ücretinin “Kıbrıs kaynaklı sayılıp sayılmayacağı”, fiili hizmet yeri/işin ifası, yönetim faaliyetinin Kıbrıs’ta yürütülüp yürütülmediği ve mukimlik statüsüne göre ayrıca değerlendirilmelidir; bu noktada tekil bir “otomatik kural” bu raporda belirtilmemiştir (olay bazlı vergi görüşü gerekir).
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları: Türkiye-Kıbrıs değerlendirmesi
Güney Kıbrıs’ın geniş bir DTT ağı bulunmakla birlikte, PwC’nin “Tax Facts & Figures 2025” dokümanındaki anlaşma/ülke listelerinde Türkiye yer almamaktadır; dolayısıyla Türkiye ile “klasik” bir DTT üzerinden stopaj indirimi/ikamet çatışması çözümü beklemek çoğu senaryoda mümkün olmayabilir. DTT yokluğunda çifte vergilendirme riski, iki ülkenin iç hukukunda tanınan “yabancı vergi kredisi/mahsubu” ve gelir sınıflandırması üzerinden yönetilir. (Bu tespit, raporda kullanılan kaynak kapsamı içinde DTT listelerinde Türkiye’nin görünmemesine dayanır; resmî anlaşma listesi bu rapor hazırlanırken teknik erişim sorunları nedeniyle doğrudan doğrulanmış olarak sunulamamıştır ve belirtilmemiştir.)
Teşvikler (yüksek seviyede)
2026 reform paketinde, zarar mahsubu taşıma süresinin 7 yıla uzatılması; Ar-Ge “super deduction” uzatımı; hisse bazlı planlarda %8 düz oran; faiz gelirlerinin şirketlerde CIT kapsamına net alınması; bazı sosyal/yeşil dönüşüm indirimleri gibi çok sayıda düzenleme sayılmıştır. NID (notional interest deduction) ve benzeri mekanizmaların ise ayrıca değişken parametreleri (ör. tahvil getirisi referansı) olabilmektedir. Bu raporda teşviklerin teknik şartları kalem kalem “uygulanabilirlik testi” yapılmamıştır; hangi teşvikin kullanılabilir olduğuna karar vermek için faaliyet modeli, sermaye yapısı ve “substance” (gerçek varlık/insan kaynağı) analizi gerekir.
Kuruluş ve ilk yıl maliyetleri
Resmî harçlar ve sicil ücretleri
Kuruluşta resmî ücretler, seçilen yapıya göre oldukça net tarif edilmiştir:
İsim onayı: her önerilen isim için €10 (+ hızlandırma istenirse isim başına €20).
Şirket tescili: pay sermayeli şirket için €165; sermayesiz şirket için €235; hızlandırma ek €100; çeviri dosyası ek €160; halka açık şirket için ek form ücreti €20.
Ortaklık tescili: €120 (+ hızlandırma €40).
Yurtdışı şirket şube/işyeri tescili: €380.
Yıllık şirket harcı (annual fee/levy): Sicil, şirketlerin yıllık €350 harcının 2024 ve sonrasında kaldırıldığını (2024 değişiklik kanununa atıfla) açıkça not eder; buna rağmen 2011–2023 gibi önceki yıllara ilişkin ödeme yöntemleri ayrıca anlatılır.
Damga vergisi: 01.01.2026 itibarıyla, damga vergisinin kaldırıldığı ve sicile sunulan belgelerde damga vergisi aranmadığının duyurulduğu belirtilir; bu, kuruluş maliyet kalemlerinden birini azaltır.
Profesyonel ücretler ve yıllık zorunlu hizmetler (piyasa aralıkları)
Resmî tarife, devlet ücretlerini net verir; ancak kuruluşun fiilen tamamlanması için çoğu zaman avukat/şirket hizmet sağlayıcısı, muhasebe ve gerekirse denetim gibi profesyonel hizmetler gerekir. Sicil, HE1 beyanında avukatın mahkemede yeminli beyan düzenlemesi ve avukat damga yükümlülüğü gibi şekli kriterleri vurguladığından, “tamamen profesyonelsiz” kuruluş pratikte sınırlıdır.
Bu raporda profesyonel ücretler için tek bir “resmî tarife” bulunmadığından, aşağıdaki aralıklar tahmini piyasa aralığı olarak verilmiştir (kuruluş sağlayıcısına, faaliyet türüne, UBO sayısına, banka KYC yüküne ve raporlama hacmine göre ciddi değişebilir):
Kuruluş/sekreterlik paketi (registered office + company secretary dahil): €600–€2.500/yıl (basit holding ↔ operasyonel şirket).
Muhasebe + vergi beyanları (minimum): €1.000–€5.000/yıl (fatura adetleri, payroll, VAT, TP yükü ile artar).
Denetim (audit): mevzuatta bazı özel limited “small sized company” için istisna tanımlansa da, birçok senaryoda banka/iş modeli nedeniyle denetim yine talep edilebilir; €1.200–€6.000/yıl aralığı pratikte görülebilir. (Denetim zorunluluğu/istisnası için mevzuat atfı aşağıdadır.)
Operasyonel hale gelme süresi
Resmî metinler “hızlandırma ücreti” tanımlayarak süreyi kısaltmayı hedefler; ancak “kaç gün” gibi kesin süreler standartize edilmemiştir. Banka tarafında ise belirli bankalar, başvuru sonrası ilk teması örneğin 3 iş günü içinde kuracağını söyler; ancak toplantı ve belge tamamlama adımlarıyla toplam süre uzayabilir. Bu nedenle operasyonel başlangıç için en muhafazakâr planlama yaklaşımı, “banka hesabı açılışı tamamlanmadan operasyonel kabul etmemek”tir.
İlk yıl toplam maliyet senaryoları (tahmini)
Aşağıdaki senaryolar, özel limited merkezli üç tipik profil üzerinden (düşük/orta/yüksek) ilk yıl toplam maliyeti özetler. Resmî harçlar kesin; diğer kalemler piyasa aralığıdır. “Belirtilmemiş” olan bankaların minimum bakiye/hesap açılış ücreti gibi kalemler dahil edilmemiştir.
| Senaryo |
Profil |
Resmî ücretler (yaklaşık) |
Profesyonel + uyum (yaklaşık) |
Banka/AML kaynaklı ek yük |
Tahmini ilk yıl toplam |
| Düşük |
Tek ortaklı küçük ölçek (az işlem, VAT yok/az) |
€175–€275 (isim + şirket) |
€1.600–€4.000 |
Orta |
€1.800–€4.500 |
| Orta |
Operasyonel şirket (VAT + muhasebe + denetim olası) |
€275–€535 (hızlandırma/çeviri ihtimaliyle) |
€3.000–€9.000 |
Orta–yüksek |
€3.500–€10.000 |
| Yüksek |
Kıbrıs’ta “substance”, ofis, yönetsel yapı, göç/çalışma izin süreçleri |
€275–€535 |
€8.000–€25.000+ |
Yüksek |
€10.000–€30.000+ |
Dayanaklar: Resmî harçlar isim onayı ve şirket tescil ücretlerinden türetilmiştir.
Sürekli yükümlülükler ve başlıca riskler
Yıllık beyannameler, sicil kayıtları ve cezalar
Annual Return (HE32) ve süre: Yeni kurulan şirketlerde annual return “reference/drafting date” kuralı; kuruluş tarihinden 18 ay sonra (ertesi gün) ilk “annual return date” oluşacak şekilde tarif edilir; sonraki yıllar bir önceki annual return tarihinden 1 yıl sonrası olarak düzenlenir. Annual return, drafting date’e göre 28 gün içinde sicile verilmelidir.
Ücret ve geç verme cezası: Annual return dosyalama ücreti €20’dir; hızlandırma istenirse ek €20; gecikmede ayrıca €20 ve “late filing fee” uygulanabilir. 2024 değişiklikleriyle 2021 ve sonrası referans yıllar için; ilk gün €50 + devam eden gün başına €1, azami €150 şeklinde idari ceza yapısı anlatılır.
E-filing zorunluluğu: Özel limited (pay sermayeli) şirketin annual return’ünün 2014’ten itibaren yalnızca e-filing ile verilebildiği belirtilir.
Muhasebe kayıtları, saklama ve denetim
Defter ve kayıt tutma: Direktörlerin, finansal tablo hazırlamaya elverişli “books of account and records” tutmakla yükümlü olduğu; kayıtların şirketin finansal durumunu makul doğrulukla gösterip sözleşme/fatura gibi dayanak belgeleri içermesi; kayıtların 6 yıl saklanması gerektiği düzenlenir. Kayıtlar Kıbrıs dışında tutuluyorsa, Kıbrıs’ta 6 ayı aşmayan aralıklarla finansal durumu ortaya koyan hesap/return setlerinin tutulması gibi ek şartlar vardır.
Denetim (audit) yükümlülüğü ve istisna: Mevzuat, (i) konsolide finansal tablo hazırlamak zorunda olanlar, (ii) halka açık şirketler ve (iii) “small sized company olmayan” özel limited şirketler için denetim zorunluluğu getirir; “small sized company” tanımı için aktif/ciro/çalışan ölçeği eşikleri ayrıca tanımlanır. Bu eşiklerin yorumunda, mevzuatın otantik dilinin Yunanca olduğu ve uygulamada güncel eşiklerin ayrıca kontrol edilmesi gerektiği not edilmelidir.
Damga vergisi ve yıllık harçlarda güncel durum
Kuruluş ve sicil dokümantasyon maliyetlerinde 2026 itibarıyla damga vergisinin kaldırılması ve sicile sunulan belgelerde damga vergisi aranmadığı notu; ayrıca yıllık şirket harcının 2024 itibarıyla kaldırılması, “ilk yıl/sonraki yıl” toplam maliyetlerini aşağı çeken iki büyük kalemdir.
Türk vatandaşları için özel konular
Şirket kurabilme ve yabancı ortaklık kısıtları
Şirketler hukuku seviyesinde özel şirketin tek kişiyle kurulabilmesi ve özel şirket tanımında “vatandaşlık/ikamet” şartı yerine pay devri/üye sayısı/halka davet sınırlamaları gibi yapısal kriterlerin yer alması, genel olarak yabancıların şirket sahibi olabilmesine imkân veren bir çerçeveye işaret eder. Bununla birlikte bazı sektörlerde (finansal hizmetler, yatırım şirketleri vb.) ayrı lisans/izin rejimleri bulunabilir; bu raporda sektör bazlı lisans haritası belirtilmemiştir.
Türkiye vatandaşları, AB vatandaşı olmadığından “third-country national” statüsünde değerlendirilir. Dolayısıyla Güney Kıbrıs’ta fiilen yaşamak ve çalışmak isteniyorsa, yalnızca şirket kurmak değil; uygun ikamet/çalışma izin kanalı seçmek gerekir. Hükümet strateji dokümanı; üçüncü ülke vatandaşlarının (BFU’ye kayıtlı şirketlerde) yüksek vasıflı işlerde €2.500 brüt aylık ücret gibi şartlarla ve belirli oran kısıtlarıyla istihdam edilebileceğini; şirketin toplam işgücünün ilk 5 yılda azami %70’inin üçüncü ülke vatandaşı olabileceğini; destek personelde ayrıca %30 sınırı gibi kurallar bulunduğunu açıklar.
Öte yandan, AB’nin resmî göç portalı, grup içi transfer (ICT) gibi kanallarla yönetici/uzman/stajyer statüsünde giriş ve çalışma imkanlarından bahseder; bu, çok uluslu grup yapısı olanlar için alternatif bir yol olabilir.
Önemli pratik ayrım:
“Uzakten sahiplik” (şirket sahibi/direktör olup Kıbrıs’ta fiilen çalışmamak) çoğu zaman göç izni gerektirmeden kurgulanabilir; ancak vergi ikameti ve banka hesabı açılışı nedeniyle “substance” ve dokümantasyon ihtiyacı yine doğabilir.
“Kıbrıs’ta yaşamak ve çalışmak” hedefleniyorsa, BFU/tek izin rejimi, dijital nomad, EU Blue Card gibi kanalların şartları ayrıca planlanmalı; iş sözleşmesi, ücret, konaklama, sağlık sigortası, sabıka kaydı gibi belge setleri süreçte kritik hale gelir.
Yerel direktör/sekreter ihtiyacı
Şirket hukukunda yerel direktör zorunluluğu bu raporda “resmî metinle” belirtilmemiştir; ancak şirketin vergi ikameti ve bankaların risk iştahı açısından, yönetim kurulu kararlarının nerede alındığı, imza yetkililerinin kim olduğu ve fiili yönetimin nerede yürütüldüğü pratikte belirleyici olabilir (özellikle 2026 reformu ile ikamet tanımı ve “incorporation test” tartışmaları bağlamında). Sekreterlik fonksiyonu ise sicil rehberlerinde zorunluluk olarak ele alınır; pratikte çoğunlukla yerel bir kurumsal hizmet sağlayıcı ile sağlanır.
Banka hesabı açılışı ve AML/KYC kuralları
Düzenleyici çerçeve ve AML/CFT gerçekliği
Central Bank of Cyprus, 2025 tarihli AML/CFT Direktifi’nin Resmî Gazete’de yayımlandığını duyurmuştur; bu direktif, Kıbrıs’taki kredi kuruluşları ve denetlenen finansal kuruluşların müşteri tespiti, risk temelli inceleme, faydalanıcı sahiplik (UBO) doğrulaması gibi süreçlerini şekillendirir. Bu nedenle banka hesabı açılışı, “kuruluşun en ağır uyum adımı” haline gelebilir.
Kurumsal banka hesabı: tipik belge seti ve süreç
Bank of Cyprus, tüzel kişi onboarding akışında (i) başvuru formu, (ii) 3 iş günü içinde banka görevlisinin ek doküman istemesi, (iii) şubede görüşme ile hesabın tamamlanması gibi bir çerçeve yayınlar.
Aynı bankanın “Limited Company Account” kontrol listesi, şirket hesabı açılışında şu dokümanları örnekler: kuruluş belgeleri ve sertifikalar (incorporation, registered office, directors/secretary, shareholders), UBO kaydı makbuzu, varsa nominee/trust belgeleri, yönetim finansal tablolar/VAT ödemeleri, faaliyet adresini gösteren güncel fatura ve direktör/sekreter/hissedar/imza yetkilileri için kimlik + daimi adres kanıtı.
İşletme adı (business name) hesabında ise “business name registration certificate” ve sahip gerçek kişiyse sahibin kimlik/adres kanıtı; tüzel kişiye aitse yönetim kurulu kararı ve yetkililerin kimlik/adres kanıtı gibi daha dar bir belge seti yayınlanmıştır.
Minimum depozito / hesap açılış ücreti: Bankalara göre değişir; bu raporda bu kalemler için standart bir resmî tarife belirtilmemiştir.
Uzaktan (non-resident) hesap açılışı ve süreler
Uzaktan başvuru imkânı bankaya göre değişir. Örneğin Eurobank Limited, “non-Cy residents account” için çevrimiçi başvuru akışı sunmaktadır (uygunluk, kimlik, finansal profil vb. adımlarla). Bu, özellikle bireysel hesaplarda ya da belirli profillerde uzaktan başvurunun mümkün olabileceğine işaret eder; ancak kurumsal hesaplarda yine ek teyit ve görüşme gerekebilir.
Ancoria Bank örneğinde, Kıbrıs mukimi olmayanlar için kimlik/pasaportun “true copy” olarak bir devlet otoritesince onaylı kopyası ve (Kıbrıs’ta geçici ikamet eden AB dışı uyruklular için) geçici oturum izni gibi belgeler istenebileceği açıkça yazılıdır.
Takvim beklentisi: Bazı bankalar ilk teması “3 iş günü” gibi ifadelerle çerçevelese de, total süre; iş modelinin doğası, UBO sayısı, fon kaynağı kanıtı ve AML risk profiline göre uzar/kısalır. Resmî bir “standart gün sayısı” bu raporda belirtilmemiştir; pratikte planlama yapılırken en iyimser senaryoya göre değil, belge döngülerinin uzayabileceği senaryoya göre buffer bırakmak gerekir.
Pratik kontrol listesi: banka KYC dosyasını güçlendiren evraklar
Aşağıdaki liste, bankaların kendi checklist’lerinde görülen kalemlerle uyumlu şekilde “hazır bulundurulması faydalı” dokümanları özetler (bankaya göre ek kalemler olabilir):
Şirket sertifikaları (incorporation, registered office, directors/secretary, shareholders) + M&A kopyası.
UBO kaydı / UBO beyanına ilişkin makbuz/kanıt (özellikle banka checklist’lerinde doğrudan istenebiliyor).
UBO ve imza yetkilileri için: pasaport, adres kanıtı (son 6 ay), bazı bankalarda ek finansal kanıtlar.
Faaliyet kanıtı: sözleşmeler, fatura örnekleri, iş modeli açıklaması, gerekiyorsa VAT ödemeleri/finansallar.
Pratik öneriler ve yaygın hatalar
Kuruluşu “hukuken tescil” seviyesinde hızlı yapmak mümkündür; ancak sürdürülebilir bir yapı için hedefi baştan netleştirmek gerekir: (i) sadece holding/varlık tutma mı, (ii) Kıbrıs’ta fiili operasyon mu, (iii) göç/çalışma izni ile taşınma mı? Bu hedef, şirket türünü (Ltd vs şube vs ortaklık), banka seçimini, vergi ikamet tasarımını ve maliyetleri doğrudan belirler.
En sık görülen hatalar: isim onayını alıp 6 aylık rezervasyon süresini kaçırmak; HE1/HE2/HE3 ve M&A’da şekli gereklilikleri eksik bırakmak; annual return (HE32) ve finansal tablo yükümlülüklerinde gecikmek; bankaya “fon kaynağı ve iş gerekçesi” dosyasını zayıf sunmak; Türkiye ile DTT varsayımıyla stopaj/ikamet çatışması planlamak; BFU/çalışma izni hedefi varken €200k yatırım/ücret oranı gibi şartları en baştan modele dahil etmemektir.
Detaylı bilgi ve danışmanlık hizmetlerimiz için
info@ozmconsultancy.com
