Döviz Bürosu Kurma Süreci: Yasal Düzenlemeler, Şartlar ve Süreç (2025)
1. Yasal Çerçeve
Döviz bürolarının kuruluşu ve faaliyetleri, Türk Lirası Değerinin Korunması Hakkında 32 Sayılı Kararname ve buna bağlı Tebliğ No: 2008-32/34 ile düzenlenmektedir. Ayrıca, genel iş kurma süreçleri 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5174 Sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanunu kapsamında yürütülür. Yabancı yatırımcılar için 4875 Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu eşit muamele ve bildirim esasını garanti eder.
2025 itibarıyla, döviz bürolarına yönelik düzenlemelerde önemli bir değişiklik olmadığı varsayılmaktadır. Ancak, Ekim 2024’te yayımlanan Tebliğ No: 2024-32/70, belirli sözleşmelerde yabancı para ödeme yükümlülüklerini düzenlemiş olup, bu durum döviz bürosu faaliyetlerini dolaylı olarak etkileyebilir.
2. Genel Gereklilikler
Döviz bürosu kurmak, hem genel iş kurma prosedürlerini hem de sektöre özgü özel şartları gerektirir.
2.1. Şirket Türü ve Kuruluş
Hukuki Statü: Döviz büroları yalnızca Anonim Şirket (AŞ) statüsünde kurulabilir. Limited şirket gibi diğer yapılar kabul edilmez.
Ticaret Unvanı:
Ticaret Sicil Kaydı: Şirket, yerel Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne kaydedilmelidir.
Vergi Kimlik Numarası: Yerel vergi dairesinden alınmalıdır.
Ticaret Odası Kaydı: 5174 Sayılı Kanun gereği, faaliyet gösterilen ildeki ticaret odasına veya emtia borsasına kayıt zorunludur.
2.2. Sermaye Gereklilikleri
Grup A (Tam Hizmetli Döviz Bürosu): Minimum 5 milyon TL ödenmiş sermaye.
Grup B (Sınırlı Hizmetli Döviz Bürosu): Minimum 1 milyon TL ödenmiş sermaye.
Sermaye Koşulları: Paylar nakit olarak ödenmeli ve kayıtlı sermaye sistemine uygun olmalıdır.
3. Özel Şartlar
Döviz büroları, faaliyet türüne göre Grup A ve Grup B olarak ikiye ayrılır. Her iki grup için ortak ve farklı şartlar aşağıdaki gibidir:
3.1. Faaliyet Kapsamı
3.2. Nitelik Şartları
Aşağıdaki kişiler, Tebliğ’in 6. maddesinde belirtilen niteliklere sahip olmalıdır:
Kurucular.
%10 veya daha fazla hisseye sahip ortaklar.
Genel müdür ve yönetim kurulu üyeleri.
Yetkili imzacılar.
İç denetçiler (yalnızca Grup A için).
Temel Nitelikler:
Türkiye’de ikamet etme zorunluluğu.
İflas etmemiş veya konkordato ilan etmemiş olmak.
Mali suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3.3. Ana Sözleşme
- Şirket ana sözleşmesi, Türk Lirası Değerinin Korunması Hakkında Mevzuat ile uyumlu olmalı ve faaliyet alanı açıkça belirtilmelidir.
4. Kuruluş Süreci
Döviz bürosu kurma süreci, adım adım şu şekilde ilerler:
4.1. Şirket Kuruluşu
Sermaye Taahhüdü: Gerekli sermaye (5 milyon TL veya 1 milyon TL) bankaya yatırılır ve bloke edilir.
Ana Sözleşme Hazırlığı: Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne sunulacak ana sözleşme hazırlanır.
Ticaret Sicil Kaydı: Şirket resmi olarak tescil edilir.
4.2. Kuruluş İzni
Başvuru: Hazine ve Maliye Bakanlığı’na kuruluş izni için başvurulur. Gerekli belgeler:
Süre: İzin alındıktan sonra kuruluş, 90 gün içinde tamamlanmalıdır. Zorunlu hallerde Bakanlık, 90 gün ek süre verebilir.
4.3. İşletme Lisansı
Lisans Başvurusu: Şirket kurulduktan sonra işletme lisansı için Bakanlığa başvurulur.
Şart: Lisans alınmadan faaliyetlere başlanamaz.
Bildirim Zorunluluğu: Lisans alındıktan sonra 90 gün içinde Bakanlığa faaliyet başlangıcı bildirilmelidir. Aksi halde kuruluş izni iptal edilir.
4.4. Faaliyet Başlangıcı
- Tüm izinler ve lisans alındıktan sonra döviz bürosu faaliyetlerine başlayabilir.
5. Ek Hususlar
Personel: Çalışanlar için iş kanunlarına uyulmalı; yabancı personel için çalışma izni alınmalıdır.
Denetim: Döviz büroları, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından düzenli denetime tabidir.
Yabancı Yatırımcılar: Yabancı sermaye için ön izin gerekmez, bildirim yeterlidir.
6. Maliyetler (Tahmini)
Sermaye: 1 milyon TL (Grup B) veya 5 milyon TL (Grup A).
Kuruluş Masrafları: Noter, sicil kaydı, danışmanlık ücretleri (~50.000-100.000 TL).
Lisans Ücreti: Bakanlıkça belirlenen harçlar (2025 için güncel rakamlar resmi duyuruya bağlıdır).
7. Öneriler
Hukuki Destek: Süreçte uzman bir hukuk danışmanıyla çalışılması, yasal uyumluluğu kolaylaştırır.
Güncel Takip: Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın resmi sitesi (en.hmb.gov.tr) düzenli kontrol edilmelidir.
Planlama: 90 günlük süreler kritik olduğundan, zaman yönetimi iyi yapılmalıdır.
8. Son Güncellemeler (Mart 2025)
- Ekim 2024’teki Tebliğ No: 2024-32/70, döviz bürosu kurulumunu doğrudan etkilememekle birlikte, ödeme yükümlülüklerine dair yeni kurallar getirmiştir. 2025’te bu kapsamda ek düzenlemeler gelebilir, ancak henüz resmi bir duyuru yoktur.
Sonuç
Türkiye’de 2025 yılında döviz bürosu kurmak, hem genel iş kurma süreçlerini hem de sektöre özgü yasal gereklilikleri içermektedir. Anonim Şirket statüsü, minimum sermaye (1 veya 5 milyon TL), Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan alınacak izinler ve işletme lisansı temel şartlardır. Süreç, titiz bir hazırlık ve yasal uyumluluk gerektirir. En güncel bilgiler için Bakanlık ile iletişime geçilmesi veya bir hukuk uzmanından destek alınması önerilir.
Bu blog yazısı, mevcut verilere dayanarak hazırlanmıştır ve 2025 Mart itibarıyla geçerli kabul edilmektedir.
Detaylı soru ve döviz bürosu kuruluş talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz.
info@ozmconsultancy.com
