Ek İş Geliri Vergisi 2027: Maaşın Yanında Freelance İş Yapınca Ne Olur?

Maaşlı çalışırken yazılım, tasarım, danışmanlık, eğitim veya içerik üretiminden ek gelir elde etmek mümkündür. Vergi sonucu yalnızca paranın banka hesabına gelmesine göre değil; işin sürekliliğine, nasıl yürütüldüğüne, müşterinin bulunduğu ülkeye ve gelir karşılığında hangi hizmetin verildiğine göre belirlenir.

Kısa cevap

Düzenli müşteri arıyor, fiyat belirliyor, iş teslim ediyor ve bunu kazanç amacıyla tekrarlıyorsanız faaliyet çoğunlukla ticari veya serbest meslek faaliyeti niteliği taşır. Tek seferlik ve devamlılık göstermeyen işler ise şartları varsa arızi kazanç olarak değerlendirilebilir. “Ayda yalnızca bir ödeme alıyorum” veya “müşteri yurt dışında” demek tek başına vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Maaş ile freelance gelir birlikte olabilir mi?

Evet. Aynı takvim yılında ücret geliri ile freelance gelir birlikte elde edilebilir. Ancak bu gelirlerin beyan edilme yöntemi aynı değildir. Ücret stopaj yoluyla vergilenmiş olabilir; bağımsız faaliyetin kazancı ise gelir ve gider kayıtları üzerinden hesaplanır. Yıllık beyannamede hangi gelirlerin yer alacağı; ücretin kaynağına, işveren sayısına, stopaj durumuna ve ilgili yılın sınırlarına göre ayrıca incelenmelidir.

Arızi iş ile düzenli faaliyet nasıl ayrılır?

Tek ölçüt işlem sayısı değildir. Aşağıdaki işaretler birlikte değerlendirilir:

• Aynı veya farklı müşterilere tekrar eden hizmet verilmesi
• İnternet sitesi, platform profili veya sosyal medya üzerinden müşteri aranması
• Fiyat listesi, sözleşme, teslim takvimi ve düzenli tahsilat düzeni
• İş için ekipman, yazılım veya organizasyon kurulması
• Faaliyetin geçim veya düzenli kazanç amacı taşıması

Bir projenin uzun sürmesi tek başına sürekli faaliyet anlamına gelmeyebilir; buna karşılık farklı müşterilere kısa aralıklarla verilen küçük hizmetler süreklilik gösterebilir.

Yurt dışındaki müşteriden gelen para vergisiz midir?

Hayır. Türkiye'de vergi mukimi olan kişinin yurt dışından elde ettiği gelir kural olarak Türkiye bakımından da değerlendirilir. Bununla birlikte hizmetin niteliği, hizmetten yurt dışında faydalanılması, faturanın muhatabı ve dövizin Türkiye'ye getirilmesi gibi şartlar sağlanıyorsa hizmet ihracatına ilişkin gelir vergisi avantajları gündeme gelebilir. Avantaj otomatik değildir; sözleşme, fatura, banka kaydı ve hizmetin kullanım yeri birlikte incelenmelidir.

Hangi giderler dikkate alınabilir?

Faaliyetin elde edilmesi ve sürdürülmesiyle doğrudan ilgili, belgelendirilebilir giderler kazancın hesabında önem taşır. Bilgisayar ve ekipman, mesleki yazılım, platform komisyonu, internet, çalışma alanı ve mesleki eğitim giderleri örnek olabilir. Her ödeme gider değildir; kişisel kullanım, amortisman ve ortak kullanım oranları ayrıca değerlendirilir.

SGK ve şirket konusu

Maaşlı çalışanın 4/a sigortalılığı bulunması, bağımsız faaliyetin vergisel kaydını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Şahıs işletmesi açılması hâlinde sosyal güvenlik statüsü, prim çakışması ve faaliyetin başlangıç tarihi birlikte kontrol edilmelidir. İşe başlamadan önce yapılandırma yapmak, sonradan düzeltme yapmaktan genellikle daha kolaydır.

Örnek

Bir şirkette yazılımcı olarak çalışan Deniz, akşamları iki yabancı müşteriye her ay düzenli yazılım desteği veriyor. Ödemeler Wise üzerinden geliyor. Bu tabloda “tek seferlik hobi geliri” savunması zayıftır; düzenli bağımsız faaliyet, belge düzeni ve hizmet ihracatı şartları birlikte ele alınmalıdır. Buna karşılık bir yakınının tek projesine bir kez destek verip tekrar etmeyen kişinin durumu farklı olabilir.

Başlamadan önce kontrol listesi

1. Hizmetinizin ve müşteri tipinizin kısa tanımını yazın.
2. Yıllık tahmini tahsilatı ve işlem sıklığını çıkarın.
3. Sözleşme, platform raporu ve banka kayıtlarını saklayın.
4. Giderlerinizi kişisel harcamalardan ayırın.
5. İlk tahsilattan önce belge ve mükellefiyet düzenini netleştirin.

Durumunuzu birlikte değerlendirelim

Maaşınızın yanında freelance gelir elde ediyorsanız; müşteri ülkesi, çalışma şekli ve tahsilat kanalınıza göre kısa bir ön inceleme yapılabilir. Remote çalışan vergi ön inceleme formunu doldurun.

Resmî kaynaklar

• Gelir İdaresi Başkanlığı
• Gelir Vergisi Kanunu
• GİB serbest meslek kazancı rehberleri

Bu yazı genel bilgilendirme içindir; somut olayın sözleşme, mukimlik ve ödeme belgeleri ayrıca incelenmelidir.