İlk Ödemeyi Aldıktan Sonra Şirket Açsam Olur mu?

Reddit'te freelancer ve remote çalışanların en sık sorduğu sorulardan biri şu: “İşin devam edip etmeyeceğini bilmiyorum. İlk iki veya üç ödemeyi alıp sonra şahıs şirketi açsam olur mu?”

Kısa cevap

Faaliyetiniz vergiye tabi ticari veya serbest meslek faaliyeti niteliğindeyse, şirket açılışını gelir belirli bir tutara ulaşana kadar erteleyebileceğiniz genel bir “deneme süresi” yoktur. Vergisel başlangıç yalnızca paranın hesaba geldiği günle değil; faaliyetin fiilen başladığı, müşteriyle anlaşmanın yapıldığı ve hizmetin sunulmaya başlandığı tarihle ilişkilidir.

Gelir İdaresi, vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının işe başlamayı bildirmesini ister. Gerçek kişiler için işe başlama bildirimi, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya vergi dairesine başvurularak yapılabilir.

“Önce deneyip sonra açarım” neden riskli?

İlk aylarda aşağıdaki izler oluşur:

• Müşteri sözleşmesi ve işe başlama tarihi
• E-posta, proje teslimi ve platform kayıtları
• Banka, Wise veya Payoneer tahsilatı
• Düzenli aylık ödeme planı
• Fatura talebi ve muhasebe kayıtları

Şirketi üçüncü ayda açmak, ilk iki ayı otomatik olarak vergisiz hâle getirmez. Geçmiş tahsilatların niteliği, belge düzeni ve işe başlama tarihi ayrıca açıklanmak zorunda kalabilir.

Tek seferlik işte durum farklı mı?

Gerçekten tek seferlik, organizasyon ve devamlılık göstermeyen bir iş bazı şartlarla arızi kazanç olarak değerlendirilebilir. Fakat “müşteriyle üç aylık contractor sözleşmesi yaptım ama işin devam edip etmeyeceğini bilmiyorum” tablosu tek başına arızi kazanç anlamına gelmez.

Süreklilik değerlendirilirken yalnızca ödeme sayısına değil, müşteri arama şekline, sözleşmeye, mesleki organizasyona ve kazanç amacına bakılır.

Ödeme henüz gelmediyse

Sözleşme imzalandı fakat ödeme bir ay sonra yapılacak olabilir. Bu durumda da faaliyet başlangıcı yalnızca tahsilat tarihine bağlanmamalıdır. Hizmetin verilmeye başlandığı tarih, defter ve belge düzeninin kurulması bakımından önemlidir.

Geç kaldıysanız ne yapmalısınız?

1. Sözleşme, teslim ve ödeme tarihlerini tek çizelgede toplayın.
2. Faaliyetin ticari, serbest meslek veya arızi niteliğini belirleyin.
3. İşe başlama tarihini gerçeğe uygun şekilde değerlendirin.
4. Geçmiş tahsilatlar için belge ve beyan düzeltme ihtiyacını kontrol edin.
5. Yeni ödeme gelmeden fatura ve banka düzenini kurun.

En kötü seçenek, eski ödemeleri görmezden gelip yalnızca yeni tarihten itibaren kayıt tutmaktır. Geçmiş dönem ile yeni kayıt arasında açıklanamayan bir boşluk oluşabilir.

Örnek

Ekim ayında ABD şirketiyle altı aylık yazılım sözleşmesi imzalayan ve aynı ay çalışmaya başlayan bir kişi, ilk ödemeyi kasımda alıyor. Aralıkta şahıs işletmesi açması, ekim ve kasımdaki faaliyeti kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Başlangıç, tahakkuk, tahsilat ve belge tarihleri birlikte incelenmelidir.

Başlamadan dosyanızı kontrol ettirin

İlk ödeme henüz gelmediyse en kolay aşamadasınız. Geldiyse de beklemek yerine kayıtları toparlamak gerekir. Remote çalışan vergi ön inceleme formunu doldurun.

Resmî kaynaklar

• GİB: Mükelleflerin işe başlama ve işi bırakma ödevleri
• Vergi Usul Kanunu

Bu içerik genel bilgilendirme içindir. Doğru başlangıç tarihi somut sözleşme ve faaliyet akışına göre belirlenir.