Konut Yapı Kooperatiflerinde Vergilendirilme

1. Müteahhitin Konut Yapı Kooperatifine Keseceği Faturada Hangi Oranda KDV Uygulanacak?

• Müteahhit tarafından Kooperatife kesilecek faturalarda KDV oranı, (%1) olarak uygulanacaktır.

• Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinde istisna veya indirimli KDV oranı (%1) uygulanabilmesi için işin konut yapı kooperatifine yapılmış olması hususuna ilişkin şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, yapı ruhsatının münhasıran konut yapı kooperatifi adına düzenlenmiş olmasına (bir başka deyişle, ruhsatın "yapı sahibi" bölümünde yalnızca konut yapı kooperatifinin adına yer verilmiş olmasına) göre belirlenecektir.

• Buna göre, 29/7/1998 tarihinden sonra Kooperatifiniz adına inşaat ruhsatı alındığından, müteahhit tarafından Kooperatifinize verilen inşaat taahhüt hizmetleri için (%1) oranında KDV uygulanması mümkün bulunmaktadır.

• Kooperatifiniz tarafından emanet usulüyle inşaat işi yaptırılması halinde, müteahhit tarafından Kooperatifinize yapılan malzeme hariç işçilik hizmetlerinde (%1) oranında KDV uygulanması, inşaatta kullanılmak üzere Kooperatifiniz veya müteahhit tarafından piyasadan mal ve hizmet alımları ise genel hükümler çerçevesinde KDV'ye tabi olması gerekmektedir.

2. Konut Yapı Kooperatifin Uhdesinde Bulundurduğu İş Yerlerini (Konutları değil) Satması Halinde KDV Oranı Ne Olacak?

Kooperatifin uhdesinde bulunan iş yerlerini üyelere veya üye olmayan üçüncü kişilere satması durumunda, genel hükümlere göre KDV uygulanacaktır. Yani, bu satışlarda KDV oranı, satılan mal veya hizmetin niteliğine göre %20 olarak belirlenecektir.

3. Kooperatif Üyelerine Mesken ve İş Yeri Teslimi Esnasında Fatura Düzenlenip Düzenlenmeyecek? Hangi Bedel Üzerinden Fatura Düzenlenecek? Fatura Düzenlenirken KDV Oranı Ne Kadar Olacak?

Kooperatif üyelerine mesken ve iş yeri teslimi esnasında fatura düzenlenecektir. İnşaatın tamamlanarak tapu tescili yapıldığında, her bir üye adına tapuya tescil tarihinden itibaren 7 gün içinde fatura düzenlenecektir.

Fatura düzenleme sırasında, üyenin ödediği veya borçlandığı toplam bedel üzerinden KDV hesaplanacaktır.

Konut teslimlerinde uygulanması gereken KDV oranıyla ilgili olarak KDV Genel Uygulama Tebliğinin (III/B-2.1.1.) bölümünde, gerekli açıklamalara yer verilmiş olup söz konusu bölümde; "... 1/4/2022 tarihinden sonra alınan yapı ruhsatlarına göre yapılan konut teslimlerinde, konutun net alanının;

- 150 m² veya daha az olması durumunda KDV oranı (%10),

- 150 m²'den fazla olması durumunda ise satış bedelinin 150 m²'ye kadar olan kısmı için KDV oranı (%10), 150 m²'nin üzerindeki kısmı için KDV oranı (%20) olarak uygulanır..." ifadelerine yer verilmiştir

4. Kooperatifin Faaliyeti Süresince Kurumlar Vergisi ve Katma Değer Vergisi Mükellefiyeti Doğar mı?

Kooperatifin muafiyetten yararlanabilmesi için ana sözleşmesinde belirtilen şartların yanı sıra, inşaatın sona erdiği tarihe kadar yönetim ve denetim kurullarında, inşaat işlerini üstlenen kişilere veya bunlarla ilişkili olanlara yer vermemesi ve yapı ruhsatı ile arsa tapusunun kooperatif adına tescil edilmiş olması gerekmektedir. Bu şartların sağlanması durumunda kooperatif, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi uyarınca kurumlar vergisinden muaf tutulacaktır.

Ayrıca, arsa tapuları kooperatifin tüzel kişiliğine ait olduğu sürece, inşaat aşamasına gelmemiş olması durumunda inşaat ruhsatına ilişkin şart aranmayacaktır.

Kooperatif, katma değer vergisi mükellefiyeti bakımından ise, 3065 sayılı Kanunun geçici 28 inci maddesi uyarınca, 3/7/2009 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı almışsa üyelerine yaptığı konut teslimleri KDV'den istisna tutulacaktır.

3/7/2009 tarihinden sonra alınan ruhsatlara göre yapılan konut teslimlerinde ise 150 m²'ye kadar konutlarda %1, 150 m² üzerindeki konutlarda ise 150 m² aşan metrekarelerde %20 oranında KDV uygulanacaktır.