Kooperatiflerde Veraset yolu ile ortaklık hakkında

Kuruluşumuzun hukuki statüsünün kooperatif olması nedeniyle, bütün iş ve işlemleri Kooperatifler Kanunu’na ve Kooperatif Anasözleşmesi hükümlerine tabidir. Bu kapsamda veraset yolu ile edinilen ortaklık ilişkisi ve uygulaması aşağıdaki gibidir.

Kooperatif anasözleşmesinin konuya ilişkin 16.maddesi hükmü aynen aşağıya alınmıştır.

“Ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder.

Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15’inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.”

Diğer taraftan yapı kooperatiflerinde payın bölünmezlik ilkesi gereği, bir pay üzerinde birden çok kişinin ortaklık hakkının olması, o payın dışarıya karşı bölünmezliği nedeniyle tamamının hakları toplamı payı oluşturduğundan, tamamı bir pay kabul edilerek temsilci tayinini gerektirmektedir.

Veraset yolu ile ortaklık edinilmesinde varislerden biri kooperatifimize müracaat ederek ve bu müracaat dilekçesine de veraset ilamını ekleyerek müteveffanın ortaklık hakkının veraset ilamında yazılı kişilere intikalini istediği taktirde yönetim kurulumuzca alınacak karar “Ortaklarımızdan ................................................’nın vefatı nedeniyle, ortaklık hakkının ............................ Mahkemesinden yada .................. Noterinden verilen veraset ilamında adı geçen varislerine intikaline ........ karar verilmiştir.” şeklinde olmalıdır.

Veraset ilamında varislerin oransal olarak paylarının belirtilmiş olması, her ne kadar bu varisler arasında geçerli ise de, kooperatif yönünden bir hüküm ifade etmemektedir. Dolayısıyla ortaklığın devam etmesi halinde, ortaklık hakkının tamamı dikkate alınarak ve temsilci muhatap alınarak kooperatifçe işlem yapılmaktadır. Temsilcilerin kendi aralarında veya başkalarına bu haklarının devri, diğer paydaşların rızasını almak kaydı ile mümkün olabilmektedir. Ancak ortaklığa devam edilmediği, yani yapılmış ödemelerin varislere iadesi söz konusu olduğu taktirde, veraset beyannamesinde bu alacağın beyan edildiğine ilişkin Vergi Dairesince düzenlenmiş tasdiknamenin kooperatifimize ibrazı şartı ile iade edilecek miktar veraset ilamındaki paylara göre yapılacaktır.

Özetle; veraset ilamındaki paylar varisler arasındaki ilişkilerde geçerli olmakla birlikte, kooperatifimiz yönünden bir anlam ifade etmemektedir. Ancak para iadesinde ve tapu tescili sırasında varislerin mülkiyet ilişkisinin hangi oranda yapılması gerektiğini bildirmeleri istenilerek talep doğrultusunda işlem yapılmaktadır. Bu durumda bütün varislerin ortaklık şartlarını taşımış olmaları kaydıyla tapu tescilleri veraset ilamındaki oranlar dikkate alınarak tapuları çıkarılmaktadır. Bu bildirim yapılmadığı taktirde, para iadesinde olduğu gibi tapuda da veraset ilamındaki paylar esas alınarak varisler adına tapu tescili yapılmaktadır.

Bilgilerinize sunarım.

Saygılarımla,