Giriş
Kripto para piyasaları hızla büyürken, bu alanda faaliyet göstermek isteyen kurumlar için yasal düzenlemeler ve denetimler büyük önem taşımaktadır. Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyet göstermesi, belirlenen kriterlere uygun olarak kurulmalarını gerektirmektedir. Bu yazımızda, kripto borsası (veya genel anlamda kripto varlık hizmet sağlayıcısı) kuruluş şartlarını ve izni nasıl alabileceklerini maddeler halinde inceleyeceğiz.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş Şartları
Kuruluş izni alabilmek için, ilgili düzenlemeler çerçevesinde aşağıdaki şartların sağlanması gerekmektedir:
Anonim Ortaklık Şeklinde Kuruluş:
Şirketin anonim ortaklık yapısında kurulması zorunludur. Bu, sermaye ve ortaklık yapısının şeffaflığını sağlayarak denetim ve hesap verebilirlik açısından önemli bir adımdır.Nama Yazılı Paylar:
Tüm hisselerin, sahibinin belirlenebilmesi açısından nama yazılı olması gerekmektedir.Nakit Karşılığı İhraç:
Hisselerin çıkarılma şekli nakit karşılığı olmalıdır. Böylece şirketin sermaye yapısında finansal şeffaflık ve gerçeklik sağlanır.Sermaye Yeterliliği:
Kuruluş sermayesi, düzenleyici kurum tarafından belirlenen asgari sermaye tutarının altında olmamalıdır. Şirket sermayesinin tamamı nakit olarak ödenmiş ve özsermaye bu tutarın altında kalmamalıdır. Bu şart, şirketin finansal sağlığını ve risklere karşı dayanıklılığını garanti altına almak amacıyla getirilmiştir.Esas Sözleşmenin Uygunluğu:
Şirketin esas sözleşmesi, ilgili kanunlar ve düzenlemeler çerçevesinde hazırlanmalı; işletme konusu ise münhasıran düzenleyici kurum tarafından yetkilendirilen faaliyetlerle sınırlandırılmalıdır.Kurucu Nitelikleri ve Şeffaf Ortaklık Yapısı:
Kurucuların kanuni şartları taşıması, aynı zamanda ortaklık yapısının açık ve şeffaf olması gerekmektedir. Böylece, yatırımcılar ve denetleyici kurumlar şirketin yapısı hakkında net bilgi sahibi olabilir.
Not: Kripto varlık saklama hizmetinde bulunacak bankalar için yukarıda belirtilen hükümler uygulanmamaktadır.
Kuruculara ve Ortaklara İlişkin Şartlar
Kuruluş aşamasında, sadece şirketin yapısal şartlarının sağlanması yetmez; kurucuların ve ortakların da belirli niteliklere sahip olmaları gerekmektedir. Bu kapsamda:
Mali ve Hukuki Durum:
Kurucu ve ortaklar, iflas etmiş, konkordato ilan etmiş, tasfiyeye tabi tutulmuş ya da benzeri mali sorunlar yaşamış olmamalıdır. Ayrıca, belirli ekonomik faaliyetlerde (örneğin, faktoring, finansal kiralama, varlık yönetimi vb.) yüzde 10 veya daha fazla pay sahibi olmaları durumunda, ilgili riskler göz önünde bulundurulmaktadır.Adli Sicil ve Suç Kayıtları:
Kurucu ve ortaklar, hırsızlık, zimmet, dolandırıcılık, sahtecilik gibi suçlardan hüküm giymemiş veya bu tür suçlardan dolayı ciddi cezai yaptırımla karşılaşmamış olmalıdır. Bazı suçlar, affa uğramış olsa dahi, belirli durumlarda uygun bulunmamaktadır.Yönetim ve Temsil Hakları:
Dağıtılabilir kârın yarısından fazlasını tek başına alma veya yönetim kurulunda oy çoğunluğunu sağlayacak temsil hakkına sahip olan kişilerin de yukarıda belirtilen şartları taşımaları zorunludur. Aynı durum, tüzel kişi ortaklar için de geçerlidir; sermaye veya oy haklarının yüzde 10 veya daha fazlasını temsil edenlerin, bu kriterleri sağlaması gerekmektedir.Ek İdari Şartlar:
Kurucu ve ortakların, son beş yıl içinde idari para cezası almamış olmaları ve geçmişte faaliyet izinlerinin iptaline yol açan durumlarla ilişkilendirilmemiş olmaları gerekmektedir. Bu şart, piyasada güven ve dürüstlük ilkesinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Önemli: Kripto varlık saklama hizmetinde bulunacak bankalar için bu şartlar uygulanmamaktadır.
Sonuç
Kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet göstermek isteyen şirketlerin, hem kuruluş yapısı hem de kurucu ve ortak nitelikleri açısından detaylı ve sıkı düzenlemelere tabi olduğu görülmektedir. Anonim ortaklık yapısında kurulmak, sermaye yeterliliğini sağlamak, esas sözleşmede belirlenen şartlara uymak ve kurucuların mali, hukuki ve etik açıdan uygunluklarını kanıtlamak; kripto borsası veya benzeri hizmet sağlayıcıların hem yatırımcı güvenini sağlamak hem de piyasada düzenin korunması için temel gereklilikler arasında yer almaktadır.
Detaylı bilgi ve kuruluş işlemleri için bize ulaşabilirsiniz.
info@ozmconsultancy.com
