Remote Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Konusunda Yapması Gerekenler Var mı?

Meta açıklama: Evden çalışanlar da iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine tabidir. Peki uzaktan çalışanlar neler yapmalı, işverenin sorumluluğu nedir? Tüm detayları bu rehberde bulabilirsiniz.

Giriş

COVID-19 sonrası hızla yaygınlaşan uzaktan çalışma modeli, iş hukukunda olduğu kadar iş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamalarında da dönüşüm gerektirdi. Peki evden çalışan bir kişi, işyerinde olduğu gibi İSG kurallarına tabi midir? İşverenin ve çalışanın bu konudaki yükümlülükleri nelerdir?

Bu yazıda, uzaktan çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilmesi gereken temel kuralları ve uygulamaları detaylıca ele alıyoruz.

1. Uzaktan Çalışmanın Hukuki Dayanağı

4857 sayılı İş Kanunu’na 2016 yılında eklenen 14. madde ile "uzaktan çalışma" kavramsal ve hukuki olarak tanımlanmıştır. Aynı zamanda 10 Mart 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, işveren ve çalışan yükümlülüklerini açıkça ortaya koymuştur.

Yönetmeliğe göre:

• Uzaktan çalışmada iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması işverenin yükümlülüğündedir.

• Ancak çalışanın da kendi evinde güvenli bir çalışma ortamı sağlamakla ilgili sorumlulukları vardır.

2. İşverenin Yükümlülükleri

İşveren, uzaktan çalışanın da işyerindeymiş gibi sağlığını ve güvenliğini gözetmekle yükümlüdür. Buna göre:

• Risk değerlendirmesi: Çalışanın ev ortamı dikkate alınarak risk değerlendirmesi yapılmalıdır.

• İSG eğitimi: Çalışana, uzaktan çalışma ortamına özel İSG eğitimi verilmelidir.

• Ekipman sağlama: Uygun masa, sandalye, monitör gibi ergonomik ekipmanlar sağlanmalı ya da gideri karşılanmalıdır.

• Kaza bildirim süreci: Evde gerçekleşen bir iş kazası için bildirim ve değerlendirme süreçleri netleştirilmelidir.

3. Remote Çalışanın Yapması Gerekenler

Uzaktan çalışan bir birey olarak sadece işverenin sunduklarına bel bağlamak yeterli değildir. Kendiniz için de bazı önlemler almanız gerekir:

a) Ergonomik Çalışma Ortamı Kurun

• Sırt destekli sandalye ve masa tercih edin.

• Monitör göz hizasında, klavye-dirsek düzeyinde olmalı.

b) Işıklandırma ve Havalandırma

• Yeterli doğal ışık ve havalandırma sağlayın.

• Göz sağlığı için ekran ışığını ve ortam aydınlatmasını dengeleyin.

c) Molalar Verin ve Egzersiz Yapın

• Saat başı küçük molalarla göz, sırt ve bilek sağlığınızı koruyun.

• 5 dakikalık esneme egzersizleri verimliliği artırır.

d) Psikolojik Sağlığa Dikkat Edin

• Uzun süreli yalnızlık stres yaratabilir.

• Sosyal iletişimi sürdürün, iş-özel hayat dengesine dikkat edin.

4. İş Kazası Kavramı Remote Çalışmada Geçerli mi?

Evet. Yargıtay kararlarına göre, evde veya uzaktan çalışma sırasında yaşanan bir olay, “iş kazası” olarak değerlendirilebilir. Ancak bunun için:

• Çalışma saatleri içinde olması,

• İş ile doğrudan bağlantılı bir olay olması,

• Olayın belgelendirilebilir olması gerekir.

Bu nedenle, çalışma saatlerinizi, yaptığınız işleri ve kullandığınız ekipmanı net olarak belgelemek önemlidir.

5. Denetim ve İspat Yükümlülüğü

İşveren, çalışanın ev ortamını doğrudan denetleyemez. Ancak uzaktan video denetimleri, fotoğraf beyanları ve beyan formlarıyla İSG koşullarının sağlandığını belgeleyebilir. Aynı şekilde çalışan da çalışma ortamına ilişkin sorumluluğu işverene yazılı olarak bildirmelidir.

6. Home Office’te İş Güvenliği İçin Pratik Kontrol Listesi

Sonuç

Remote çalışma, özgürlük ve esneklik sağlasa da, iş sağlığı ve güvenliği konusunda göz ardı edilmemesi gereken ciddi yükümlülükler doğurur. Hem işverenin hem de çalışanın sorumlulukları bulunmaktadır. Bu sorumlulukların yerine getirilmemesi durumunda, iş kazası tazminatları ve idari yaptırımlarla karşılaşılabilir.

Uzaktan Çalışma Süreçlerinizi Güvence Altına Alalım

Eğer siz de şirketinizde uzaktan çalışan ekiplerinizin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmek, yasal riskleri en aza indirmek istiyorsanız, uzman danışmanlık desteğimizden faydalanabilirsiniz.

📩 Bizimle iletişime geçin – info@ozmconsultancy.com