Şirket Aktifine Kayıtlı Kooperatif Hissesi Satışında KVK ve KDV İstisnaları

Türkiye’de şirketlerin aktifinde tuttukları varlıkların satışında vergisel avantajlar sağlayan önemli düzenlemeler bulunmaktadır. Özellikle kooperatif hisseleri, uzun vadeli yatırım aracı olarak değerlendirildiğinde hem Kurumlar Vergisi (KVK) hem de Katma Değer Vergisi (KDV) bakımından ciddi istisna imkanları sunmaktadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı Antalya Defterdarlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü’nün 09.08.2024 tarihli özelgesinde de açıkça belirtildiği üzere, belirli şartları sağlayan kooperatif hissesi satışları hem KVK hem de KDV yönünden istisnaya konu edilebilmektedir.

1. Kooperatif Hissesi Satışında Kurumlar Vergisi İstisnası (KVK 5/1-e)

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-e maddesi, şirketlerin aktiflerinde yer alan taşınmazların ve iştirak hisselerinin satış kazançlarına %75 oranında kurumlar vergisi istisnası getirmektedir.

Kooperatif hisseleri de iştirak hissesi kapsamında değerlendirilmekte ve şu şartlar sağlandığında istisnadan yararlanılabilmektedir:

• Hissenin en az iki tam yıl süreyle şirket aktifinde kayıtlı bulunması,

• Satış kazancının, satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar özel bir fon hesabında tutulması,

• Satış bedelinin, en geç satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci yılın sonuna kadar tahsil edilmesi.

Bu şartların yerine getirilmesi halinde, satıştan doğan kazancın %75’i kurumlar vergisinden istisna edilmektedir. Böylece şirketler, ciddi bir vergi avantajı elde etmektedir.

2. Kooperatif Hissesi Satışında KDV İstisnası (KDVK 17/4-r)

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-r maddesi, şirketlerin aktiflerinde en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisselerinin satışını KDV’den istisna tutmaktadır.

Bu düzenleme sayesinde:

• Şirketler kooperatif hissesini sattıklarında KDV hesaplamak zorunda kalmazlar,

• Satış faturası “KDV’den istisnadır (KDVK 17/4-r)” ibaresiyle düzenlenir,

• Alıcı açısından da ek bir KDV yükü doğmaz.

3. Özelge ile Netleşen Husus

Antalya Defterdarlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü’nün 09.08.2024 tarihli özelgesi (E-76464994-130[KDV.2022.143]-222584 sayılı) ile konu netleştirilmiştir:

• Şirket aktifinde yer alan kooperatif hissesinin en az iki tam yıl süreyle aktifte tutulması halinde,

  • Kurumlar Vergisi Kanunu 5/1-e kapsamında istisna uygulanabileceği,

  • KDV Kanunu 17/4-r kapsamında satışın KDV’den istisna olacağı,
    açıkça belirtilmiştir.

Bu özelge, uygulamada yaşanabilecek tereddütleri ortadan kaldırarak şirketlere yol göstermektedir.

4. Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Kooperatif hissesi satışında istisnalardan yararlanabilmek için bazı kritik noktalara dikkat edilmelidir:

• İki tam yıl şartı: Hisse edinim tarihi ile satış tarihi arasında tam iki yıl geçmiş olmalıdır.

• Muhasebe kaydı: Hisselerin şirket aktifinde “iştirakler” hesabında izleniyor olması gerekir.

• Tahsilat şartı: Satış bedelinin zamanında tahsil edilmemesi, KVK istisnasının iptaline yol açabilir.

• Fon hesabı: Kazancın %75’lik istisna kısmı, beş yıl boyunca pasifte özel fon hesabında tutulmalıdır.

5. Şirketler İçin Avantajın Özeti

• Kurumlar Vergisi Avantajı: Satış kazancının %75’i vergiden istisna.

• KDV Avantajı: Satış işlemi tamamen KDV’den muaf.

• Nakit Akışı Avantajı: KDV yükü olmadığı için satış bedeli doğrudan şirketin kullanımına geçer.

Bu avantajlar, şirketlerin kooperatif hisselerini stratejik bir yatırım aracı olarak görmelerini sağlayabilir.

Sonuç

Kooperatif hisseleri, sadece kooperatifin sağladığı ekonomik faydalar açısından değil, aynı zamanda satış aşamasında sağlanan vergisel avantajlar nedeniyle de şirketler için cazip bir yatırım aracıdır.

Hem Kurumlar Vergisi Kanunu 5/1-e hem de KDV Kanunu 17/4-r istisnalarından yararlanabilmek için gerekli şartların önceden planlanması büyük önem taşır.

📌 Eğer şirketinizin aktifinde bulunan kooperatif hisselerinin satışı söz konusuysa, vergisel avantajları en üst düzeye çıkarmak için bize ulaşın

info@ozmconsultancy.com