TTK 376 Teknik İflas ve Kur Farkı Zararları: 2026-2027 Şirket Risk Kontrolü
TTK 376, limited ve anonim şirketlerde sermaye kaybı, borca batıklık ve yönetim organının alması gereken önlemlerle ilgilidir. Döviz borcu, kur farkı zararı, özkaynak erimesi, serm
Son kontrol: 13 Eylül 2026
Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM
TTK 376, limited ve anonim şirketlerde sermaye kaybı, borca batıklık ve yönetim organının alması gereken önlemlerle ilgilidir. Döviz borcu, kur farkı zararı, özkaynak erimesi, sermaye artırımı ve ortaklardan sermaye tamamlama kararları bu başlık altında birlikte izlenmelidir.
Kısa Cevap
TTK 376 teknik iflas riski, şirketin vergi borcu olmasından farklıdır; sermaye ve kanuni yedek akçeler toplamının zararlarla ne kadar karşılıksız kaldığına ve şirket aktiflerinin borçları karşılayıp karşılamadığına bakılır. Son yıllık bilanço veya ara dönem finansal tablolar uyarı veriyorsa yönetim organı genel kurulu toplantıya çağırmalı, sermaye kaybı/borca batıklık hesabını yaptırmalı ve gerekli tedbirleri belgelendirmelidir. 10 Aralık 2025 tarihli değişiklikle bazı kur farkı zararlarının TTK 376 hesabında dikkate alınmamasına ilişkin süre 1 Ocak 2027'ye uzatılmıştır.
TTK 376 Risk Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin
Şirketinizde sermaye kaybı, döviz borcu, kur farkı zararı veya sermaye artırımı riski varsa önce kısa bir ön kontrol yapılmalıdır:
- Şirket kuruluş ve muhasebe rehberi: https://evrenozmen.com.tr/company-formation-in-turkey
- Yazılım/startup muhasebe rehberi: https://evrenozmen.com.tr/yazilim-sirketleri-startuplar-mali-musavirlik
- E-posta: info@ozmconsultancy.com
Gönderirken şirket türü, sermaye tutarı, son bilanço, özkaynak, geçmiş yıl zararları, döviz borçları, henüz ödenmemiş yabancı para yükümlülükleri, ortak alacakları ve sermaye artırımı planını ekleyin.
Kısa Özet
TTK 376 kapsamında teknik iflas ve borca batıklık kontrolü, limited ve anonim şirketlerde sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının zararlarla ne ölçüde karşılıksız kaldığını ve aktiflerin borçları karşılayıp karşılamadığını gösterir. Yarısının kaybı genel kurula iyileştirici önlem sunulmasını, üçte ikisinin kaybı sermayenin tamamlanması veya sermayenin üçte biriyle devam kararını, borca batıklık şüphesi ise işletmenin devamlılığı ve muhtemel satış değerleri üzerinden ara bilanço hazırlanmasını gerektirir. Kur farkı zararları için geçici hesaplama kolaylığı 1 Ocak 2027 tarihine kadar ayrıca kontrol edilmelidir.
Net Cevap
TTK 376, "şirket zarar etti" demek değildir; şirket sermayesinin ve kanuni yedeklerinin zararlarla erimesi veya aktiflerin borçları karşılayamaması durumunda yönetim organının hangi adımları atacağını belirleyen şirketler hukuku riskidir. Muhasebe verisi, genel kurul kararı, sermaye tamamlama/azaltma/artırma seçenekleri ve kur farkı hesabı birlikte incelenmeden teknik iflas sonucu söylenmemelidir.
Vergi Borcu, E-Haciz ve TTK 376 Aynı Şey Değil
Vergi borcu sorgulama, yapılandırma, e-haciz veya SGK borcu şirketin nakit akışını bozabilir; ancak TTK 376 hesabı doğrudan borç sorgulama ekranından çıkmaz. Bu iki dosya birlikte okunur ama aynı başlık değildir.
| Başlık | Ne ölçer? | İlk belge |
|---|---|---|
| Vergi borcu | Devlete ödenmemiş vergi, ceza, gecikme faizi veya yapılandırma durumu | İnteraktif Vergi Dairesi borç dökümü |
| SGK borcu | Prim, idari para cezası veya teşvik kullanım riski | SGK borç durum yazısı |
| E-haciz | Tahsilat ve banka hesap blokesi riski | Haciz/bildirim yazısı ve banka hareketi |
| TTK 376 | Sermaye kaybı veya borca batıklık göstergesi | Bilanço, ara mizan, özkaynak tablosu |
| Sermaye işlemi | Tamamlama, azaltım, artırımı veya devam kararı | Genel kurul/yönetim organı kararı |
Bu nedenle vergi borcu olan her şirket teknik iflasta değildir; teknik iflas riski olan her şirketin de öncelikli sorunu vergi borcu olmayabilir. Sağlıklı kontrol, borç dökümü ile özkaynak hesabını aynı dosyada ama ayrı kolonlarda izlemektir.
Eşik Tablosu
| Durum | Ne anlama gelir? | İlk aksiyon |
|---|---|---|
| Sermaye + kanuni yedeklerin en az yarısı karşılıksız | Sermaye kaybı uyarısı oluşur | Yönetim organı genel kurulu toplantıya çağırır ve iyileştirici önlemleri sunar |
| Sermaye + kanuni yedeklerin üçte ikisi karşılıksız | Daha ağır sermaye kaybı vardır | Genel kurul sermayenin üçte biriyle devam, sermayenin tamamlanması veya diğer tedbirleri karara bağlar |
| Borca batıklık şüphesi | Aktiflerin borçları karşılamama ihtimali vardır | İşletmenin devamlılığı ve muhtemel satış değerleri üzerinden ara bilanço hazırlanır |
| Ara bilanço aktiflerin borçları karşılamadığını gösterir | Borca batıklık riski ciddi hale gelir | Yönetim organı hukuki süreci ve tedbirleri gecikmeden değerlendirmelidir |
| Döviz borcu ve kur farkı zararı yüksek | TTK 376 hesabı kur farkından etkilenebilir | Henüz ifa edilmemiş yabancı para yükümlülüklerinden doğan kur farkı zararları geçici madde yönünden ayrıştırılır |
Kur Farkı Zararları Nasıl Dikkate Alınır?
TTK 376 uygulamasında kur farkı istisnası, muhasebe kaydını yok saymak anlamına gelmez. Düzenleme, sermaye kaybı veya borca batıklık hesabında belirli tutarların geçici olarak dikkate alınmayabilmesiyle ilgilidir.
Kontrol adımları:
- Döviz borçları ve yabancı para yükümlülükleri listelenir.
- Henüz ifa edilmemiş olanlar ayrılır.
- Bu yükümlülüklerden doğan kur farkı zararları hesaplanır.
- TTK 376 hesabında geçici maddeye göre hangi tutarın dikkate alınmayabileceği belirlenir.
- Finansal tablo, dipnot ve yönetim/genel kurul kararları aynı hesaplamayı anlatacak şekilde dosyalanır.
10 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete değişikliği, önceki 1 Ocak 2026 tarihini 1 Ocak 2027 olarak değiştirmiştir. Bu nedenle 2026 ve 2027 başı geçiş döneminde tarih kontrolü özellikle önemlidir.
Startup ve Yazılım Şirketleri İçin Neden Önemli?
Startup ve yazılım şirketleri ilk yıllarında yatırım, kur farkı, kurucu alacağı, yüksek personel maliyeti ve ertelenmiş gelir modeli nedeniyle muhasebe kârı üretmeden büyüyebilir. Bu durum özellikle limited veya anonim şirketlerde sermaye kaybı görünümü yaratabilir.
Riskli örnekler:
- Dövizle alınmış kredi veya grup içi borç
- Kurucu/ortak tarafından şirkete verilen yüksek tutarlı borç
- Yurt dışı SaaS, cloud, lisans ve altyapı giderlerinin hızla artması
- Teknopark veya Ar-Ge gelirlerinin muhasebe ayrımının zayıf olması
- Yatırım öncesi sermaye artırımının gecikmesi
- 2026 sonuna kadar asgari sermaye uyumunun ve mevcut özkaynak durumunun birlikte izlenmemesi
Müdür veya Yönetim Kurulu İçin Kontrol Listesi
- Son yıllık bilanço ve ara dönem finansal tablolar güncel mi?
- Sermaye ve kanuni yedekler toplamı doğru hesaplandı mı?
- Geçmiş yıl zararları, dönem zararı ve özkaynak kalemleri ayrıştırıldı mı?
- Döviz borçları ve henüz ödenmemiş yabancı para yükümlülükleri listelendi mi?
- Kur farkı zararları geçici madde yönünden ayrı hesaplandı mı?
- Sermayenin yarısı veya üçte ikisi için eşik kontrolü yapıldı mı?
- Borca batıklık şüphesi varsa ara bilanço hazırlandı mı?
- Sermaye tamamlama, sermaye azaltımı, sermaye artırımı veya birleşme seçenekleri değerlendirildi mi?
- Genel kurul çağrısı ve kararları ticaret sicili/muhasebe dosyasıyla uyumlu mu?
- Vergi borcu, SGK borcu ve banka yükümlülükleri ayrı risk tablolarında izleniyor mu?
TTK 376 Vergi Borcu Mudur?
Hayır. TTK 376 doğrudan bir vergi borcu düzenlemesi değildir. Vergi borcu, SGK borcu veya banka borcu şirketin finansal durumunu etkileyebilir; ancak TTK 376 hesabı şirketin sermaye kaybı ve borca batıklık durumuna bakar. Bu yüzden vergi danışmanı, mali müşavir, hukuk danışmanı ve gerekirse bağımsız denetim/uzman raporu birlikte çalışmalıdır.
Professional Background
Evren Özmen CPA / SMMM, limited/anonim şirket kuruluşu, yazılım ve startup muhasebesi, yurt dışı gelir, hizmet ihracatı ve şirket risk dosyaları üzerine çalışan bir Türkiye vergi danışmanıdır.
- Professional profile: https://tr.linkedin.com/in/cpa-i%CC%87stanbul
- Author profile: https://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/evrenozmen/
- Hakkında: https://evrenozmen.com.tr/about-evren-ozmen
Sık Sorulan Sorular
TTK 376 teknik iflas ne demek?
Uygulamada teknik iflas denilen durum, şirket sermayesinin zararlarla erimesi veya aktiflerin borçları karşılamaması nedeniyle TTK 376 kapsamında özel karar ve bildirim süreçlerinin gündeme gelmesidir. Her zarar eden şirket otomatik teknik iflasta değildir.
Limited şirketlerde TTK 376 uygulanır mı?
Evet. Limited şirketlerde de anonim şirketlere ilişkin sermaye kaybı ve borca batıklık hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
Kur farkı zararları tamamen yok mu sayılır?
Hayır. Kur farkı zararları muhasebe gerçekliğinde vardır. TTK 376 hesabında, henüz ifa edilmemiş yabancı para yükümlülüklerinden doğan kur farkı zararlarının belirli şartlarla geçici olarak dikkate alınmayabilmesi ayrı bir hesaplama konusudur.
1 Ocak 2027 tarihi neden önemli?
10 Aralık 2025 tarihli değişiklik, TTK 376 geçici madde kapsamındaki bazı hesaplama kolaylıkları için tarihi 1 Ocak 2027'ye uzatmıştır. Bu nedenle 2026 bilançolarında tarih ve kapsam ayrıca kontrol edilmelidir.
Sermaye artırımı TTK 376 riskini çözer mi?
Her zaman değil. Sermaye artırımı, sermaye tamamlama veya sermaye azaltımı gibi seçenekler bilançoya, zararın niteliğine, ortakların iradesine ve ticaret sicili sürecine göre değerlendirilir.
TTK 376 dosyası için hangi belgeler gerekir?
Son bilanço, ara mizan, özkaynak kalemleri, sermaye ve yedek akçe bilgisi, döviz borç listesi, kur farkı hesaplaması, ortak cari hesapları, banka borçları, vergi/SGK borç durumu, mevcut genel kurul kararları ve sermaye planı gerekir.
TTK 376 İncelemesi İçin Hazır Liste
TTK 376 risk kontrolü için şu bilgileri tek mesajda gönderin: şirket türü, sermaye tutarı, son bilanço, ara mizan, özkaynak, geçmiş yıl zararları, döviz borçları, henüz ödenmemiş yabancı para yükümlülükleri, ortak cari hesapları, banka/vergi/SGK borç durumu ve planlanan sermaye işlemi.
Başlangıç: info@ozmconsultancy.com
Doğrudan iletişim: info@ozmconsultancy.com | +90 216 352 29 61
Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Şirketler ve Ticaret Sicili mevzuat listesi: https://ticaret.gov.tr/ic-ticaret/mevzuat/sirketler-ve-ticaret-sicili
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 376: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6102&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
- TBMM kabul metni, TTK madde 376: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D23/Y2/T1/KanunMetni/38650b69-c78b-48fe-b960-fe5fb6734047.html
- 6102 sayılı TTK 376 Uygulama Tebliği: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24813&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
- Resmi Gazete, 15.09.2018 TTK 376 Tebliği: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/09/20180915-8.htm
- Resmi Gazete, 10.12.2025 TTK 376 Tebliği değişikliği: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251210-7.htm
- Yazılım şirketleri ve startuplar için mali müşavirlik: https://evrenozmen.com.tr/yazilim-sirketleri-startuplar-mali-musavirlik
- Company formation in Turkey: https://evrenozmen.com.tr/company-formation-in-turkey
Bu içerik genel bilgilendirmedir. TTK 376, genel kurul kararları, sermaye işlemleri, borca batıklık bildirimi ve iflas hukuku açısından somut olayda hukuk danışmanlığı ayrıca alınmalıdır.
