10 Soruda Tahsilat ve Ödemelerde Tevsik Zorunluluğu (2025)

10 Soruda Tahsilat ve Ödemelerde Tevsik Zorunluluğu (2025)

Tevsik Zorunluluğu Nedir?

Tevsik zorunluluğu, ticari işlemler ve finansal hareketlerin kayıt altına alınmasını sağlayarak kayıt dışı ekonomiyi önlemeyi amaçlar. 459 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Tebliği ile 30.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemelerin aracı finansal kurumlar (banka, PTT, vb.) aracılığıyla yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Soru 1: Hangi İşlemler Tevsik Zorunluluğuna Tabi?

Cevap:

• Her türlü mal teslimi veya hizmet ifası karşılığı yapılan tahsilat ve ödemeler.

• Avans, depozito gibi geçici tahsilatlar.

• İşletmelerin ortaklarıyla veya diğer gerçek/tüzel kişilerle yaptıkları tahsilat ve ödemeler.

Bu işlemlerde 30.000 TL sınırını aşan tutarlar finansal kurumlar aracılığıyla yapılmalıdır.

Soru 2: Kimler Tevsik Zorunluluğuna Tabi?

Cevap:

• Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar,

• Serbest meslek erbabı,

• Vergiden muaf esnaf,

• Defter tutan çiftçiler.

Soru 3: Kapsam Dışında Kalan İşlemler Nelerdir?

Cevap:
Aşağıdaki durumlarda tevsik zorunluluğu aranmaz:

• Noter, tapu müdürlüğü gibi kamu kurumlarında yapılan işlemler,

• Döviz bürolarındaki döviz alım-satım işlemleri,

• Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleriyle yapılan işlemler.

Soru 4: Aynı Günde Aynı Kişi ile Yapılan İşlemler Nasıl Değerlendirilir?

Cevap:
Bir kişi veya kurumla aynı gün yapılan tüm işlemler toplandığında 30.000 TL’yi aşıyorsa, aştığı andan itibaren tahsilat ve ödemelerin aracı kurumlar üzerinden yapılması gerekir.

Örnek:

• İşlem 1: 10.000 TL

• İşlem 2: 12.000 TL

• İşlem 3: 9.000 TL

Toplam: 31.000 TL (Aştığı için 9.000 TL'lik işlem tevsik kapsamında).

Soru 5: Taksitli Ödemelerde Durum Nedir?

Cevap:
Taksitli işlemlerde toplam tutar 30.000 TL’yi aşıyorsa, her bir taksit de finansal kurumlar aracılığıyla yapılmalıdır.

Örnek:
Bir avukat, müvekkiline 60.000 TL’lik hizmet faturası kesti. Tutar, 5 taksitte ödenecektir. Her bir taksit 12.000 TL olduğundan tevsik zorunluluğuna tabidir.

Soru 6: Türkiye'de Mukim Olmayan Yabancı Müşteriler için Durum Nedir?

Cevap:
Yabancı müşterilerden alınan ödemelerde nakit tahsilatın tevsiki gereklidir. Tahsilatın aracı kurumlar üzerinden yapılması ve faturada pasaport numarasının belirtilmesi zorunludur.

Soru 7: Uyulmaması Halinde Ne Olur?

Cevap:
Tevsik zorunluluğuna uyulmaması durumunda:

• Özel usulsüzlük cezası uygulanır: İşlem tutarının %5’i.

• Ceza tutarı işlem başına 5.000 TL’den az olamaz.

Soru 8: Avans veya Depozitolar da Kapsama Girer mi?

Cevap:
Evet, 30.000 TL’yi aşan avans ve depozitolar finansal kurumlar aracılığıyla yapılmalıdır.

Soru 9: Personel Ödemelerinde Durum Nedir?

Cevap:
İşletmelerin personele yaptığı:

• Tazminat,

• Huzur hakkı,

• Prim ödemeleri 30.000 TL’yi aşıyorsa, aracı kurumlar aracılığıyla yapılmalıdır.

Soru 10: Araç Kiralama Örnek Durumu

Örnek:
Araç kiralama faaliyetiyle uğraşan bir işletme, müşterisine 7.500 TL’lik hizmet sağladı. Her ne kadar bu tutar 30.000 TL’yi aşmasa da, araç kiralama işlemleri tevsik zorunluluğu kapsamındadır.