20/D İstisna Belgesi Nasıl Alınır? Yurt Dışı Gelir Vergi İstisnası Başvurusu Rehberi
20/D İstisna Belgesi Nasıl Alınır? Yurt Dışı Gelir Vergi İstisnası Başvurusu Rehberi
20/D İstisna Belgesi Nasıl Alınır? Yurt Dışı Gelir Vergi İstisnası Başvurusu Rehberi
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen ve Resmî Gazete'de yayımlanması beklenen Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 20/D düzenlemesi, yurt dışından gelir elde eden yatırımcılar, emekliler, dijital göçebeler (digital nomads), girişimciler ve yüksek gelirli bireyler açısından son yılların en dikkat çekici vergi teşviklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Düzenleme yürürlüğe girdiğinde, belirli şartları sağlayan kişilerin yurt dışından elde ettiği kazanç ve iratların 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün olacaktır.
Bu noktada en çok sorulan sorulardan biri ise şudur:
"20/D istisna belgesi nasıl alınacak?"
Kanun metninde doğrudan "istisna belgesi" kavramı yer almamakla birlikte, uygulamada vergi idaresi tarafından bir başvuru ve tespit mekanizmasının oluşturulması beklenmektedir.
Bu yazıda, mevcut kanun metni ışığında olası başvuru sürecini ve dikkat edilmesi gereken hususları inceliyoruz.
20/D İstisnası Nedir?
Düzenlemeye göre;
Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin;
Türkiye'de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında,
Türkiye'de ikametgahının bulunmaması,
Türkiye'de tam mükellef olmaması,
şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna olacaktır.
Bu kapsamda;
Yurt dışı faiz gelirleri
Temettü gelirleri
Hisse satış kazançları
Yurt dışı kira gelirleri
Yabancı yatırım fonu gelirleri
Diğer yabancı kaynaklı pasif gelirler
istisna kapsamına girebilecektir.
İstisna Belgesi Zorunlu Olacak mı?
Kanun metninde henüz açık bir "20/D İstisna Belgesi" düzenlemesi bulunmamaktadır.
Ancak uygulamada vergi idaresinin aşağıdaki nedenlerle bir başvuru sistemi oluşturması beklenmektedir:
Şartların sağlandığının kontrol edilmesi
Son üç yıl kriterinin doğrulanması
Türkiye'de vergi mükellefiyetinin bulunup bulunmadığının incelenmesi
Yurt dışı gelirlerin niteliğinin tespiti
İstisna kapsamındaki kişilerin kayıt altına alınması
Benzer uygulamalar;
Teknopark istisnaları,
Genç girişimci istisnası,
Sosyal içerik üreticisi istisnası,
Yurt dışına verilen hizmet kazancı istisnası,
gibi düzenlemelerde de görülmektedir.
Bu nedenle uygulamada bir "uygunluk belgesi" veya "istisna yazısı" mekanizması oluşturulması sürpriz olmayacaktır.
20/D İstisna Belgesi İçin Muhtemel Başvuru Süreci
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımlayacağı tebliğ sonrasında aşağıdaki belgelerin talep edilmesi beklenmektedir.
1. Yurt Dışında Yaşandığını Gösteren Belgeler
Başvuru sahibinin son üç takvim yılında Türkiye'de yerleşik olmadığını göstermesi gerekecektir.
Örneğin;
Yurt dışı oturum kartı
Residence permit
Tax residency certificate
İkamet belgesi
Belediye kayıtları
istenebilir.
2. Yabancı Vergi Mükellefiyeti Belgeleri
Kanun yalnızca Türkiye'de mükellef olmamayı değil aynı zamanda yabancı ülkedeki vergi bağını da incelemek isteyebilir.
Bu nedenle;
Tax Residence Certificate
Foreign Tax Number
Tax Assessment Letter
gibi belgeler talep edilebilir.
3. Pasaport Giriş Çıkış Kayıtları
Son üç yıl boyunca Türkiye'de yerleşik sayılıp sayılmadığınızın incelenmesi amacıyla;
Pasaport kayıtları
Göç İdaresi kayıtları
E-Devlet yurda giriş çıkış dökümleri
istenebilir.
4. Yurt Dışı Gelirin Kaynağına İlişkin Belgeler
İstisna yalnızca Türkiye dışında elde edilen gelirleri kapsamaktadır.
Bu nedenle gelirin niteliğinin ispatlanması gerekebilir.
Örnek belgeler:
Banka hesap dökümleri
Temettü kuponları
Aracı kurum raporları
Kira sözleşmeleri
Fon hesap özetleri
Menkul kıymet satış raporları
Başvuru Nereye Yapılacak?
Henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte başvuruların;
Vergi dairelerine,
Dijital Vergi Dairesi üzerinden,
Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri aracılığıyla
yapılması beklenmektedir.
Sosyal içerik üreticisi istisnasında olduğu gibi elektronik başvuru sistemi kurulması da mümkündür.
İstisna Belgesi Alındıktan Sonra Beyanname Verilecek mi?
Kanun metni oldukça açık bir hüküm içermektedir.
20/D kapsamındaki gelirler için;
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecek,
Başka gelirler nedeniyle beyanname verilse bile bu gelirler beyana dahil edilmeyecektir.
Bu durum, uygulamanın en önemli avantajlarından biridir.
Hangi Kişiler Başvuru Yapabilir?
Aşağıdaki kişiler potansiyel olarak düzenlemeden yararlanabileceklerdir:
Uluslararası Yatırımcılar
Yurt dışında hisse senedi, tahvil veya fon yatırımı bulunan kişiler.
Emekliler
Yabancı ülkelerden emekli maaşı alan kişiler.
Dijital Göçebeler
Türkiye'ye taşınmayı düşünen ve gelirlerini yurt dışındaki yatırımlarından elde eden kişiler.
Yüksek Net Değerli Bireyler (HNWI)
Temettü, faiz ve sermaye kazancı ağırlıklı portföye sahip kişiler.
Türkiye'ye Geri Dönmek İsteyen Türk Vatandaşları
Uzun yıllardır yurt dışında yaşayan ve Türkiye'ye dönüş planlayan kişiler.
En Kritik Nokta: "Yurt Dışı Gelir" Tanımı
Düzenlemenin başarısını belirleyecek konu budur.
Örneğin;
ABD hisselerinden elde edilen temettü gelirleri,
İngiltere'deki kira gelirleri,
İsviçre banka faizleri,
açık şekilde yurt dışı gelir olarak değerlendirilebilir.
Ancak;
Türkiye'de otururken yabancı müşterilere verilen danışmanlık hizmetleri,
Türkiye'den yürütülen serbest meslek faaliyetleri,
Türkiye'de icra edilen çalışmalar karşılığında alınan ücretler,
konusunda ikincil düzenlemeler belirleyici olacaktır.
Bu nedenle yayımlanacak tebliğ ve özelgeler kritik önem taşımaktadır.
Sonuç
20/D düzenlemesi, doğru uygulanması halinde Türkiye'yi Avrupa, Körfez ülkeleri ve Asya'daki bazı özel vergi rejimleri ile rekabet edebilir hale getirebilecek önemli bir vergi teşvikidir.
Ancak istisnanın kapsamı, başvuru prosedürü, belge düzeni ve gelir tanımları henüz netleşmemiştir. Bu nedenle Resmî Gazete sonrasında yayımlanacak tebliğler ve Gelir İdaresi açıklamaları yakından takip edilmelidir.
Türkiye'ye taşınmayı planlıyor, yurt dışı yatırım gelirlerinizin bu düzenleme kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini öğrenmek istiyorsanız, profesyonel bir ön değerlendirme çalışması yapılması ileride oluşabilecek vergi risklerinin önüne geçecektir.
Mali Müşavir Evren Özmen
Yurt dışı gelir istisnası, Türkiye vergi mukimliği, non-dom vergi planlaması ve uluslararası vergi danışmanlığı konularında destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
