Kripto Para Transferleri MASAK Tarafından Nasıl Takip Edilir?

15.000 TL ve üzeri kripto para transfer işlemleri vatandaşlık numarası, pasaport numarası, vergi kimlik numarası vb. göndereni belirlemeye yarayan bilgilerden en az biri artık zorunlu olarak bildirilmek zorunda

Kripto paralar günümüz finans dünyasında her geçen gün daha fazla ilgi görüyor. Ancak kripto varlıklar, kara para aklama ve terörizmin finansmanı gibi yasa dışı işlemlerde de kullanılabildiğinden, düzenleyici kurumlar bu alanda sıkı tedbirler alıyor.

Türkiye’de kripto varlık transferlerinin takibini yapan ana kurum ise Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK). Bu blog yazısında, MASAK’ın kripto para transferlerini nasıl takip ettiğini, hangi bilgileri talep ettiğini ve yeni düzenlemelerin (“MADDE 24/A”) neler getirdiğini madde madde ele alacağız.

1) Yeni Düzenleme: MADDE 24/A

MADDE 24/A kapsamında, kripto varlık hizmet sağlayıcılar aracılığıyla yapılan 15.000 TL ve üzeri kripto varlık transfer işlemleri için aşağıdaki bilgiler zorunlu hale geliyor:

1. Gönderenin Kimlik Bilgileri

   • Adı ve soyadı / ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin unvanı / tüzel kişiliği olmayan oluşumların tam adı.

   • Cüzdan adresi veya cüzdan adresi bulunmuyorsa işlemin referans numarası.

   • Adres veya doğum yeri ve tarihi ya da müşteri numarası, vatandaşlık numarası, pasaport numarası, vergi kimlik numarası vb. göndereni belirlemeye yarayan bilgilerden en az biri.

2. Alıcıya İlişkin Bilgiler

   • MADDE 24/A’da (a) ve (b) bentlerinde belirtilen (yukarıdaki gibi) bilgilere yer verilmesi gerekiyor.

   • Bu bilgilerin teyidi zorunlu değil (gönderenden farklı olarak alıcının bilgilerinde yalnızca beyan yeterli sayılabiliyor).

Önemli Nokta: Bu bilgilerin doğruluğu, özellikle gönderen taraf için ayrıca teyit edilmek zorunda.

2) 15.000 TL Altındaki İşlemler

• 15.000 TL’nin altındaki kripto varlık transfer mesajlarında, gönderene ve alıcıya ilişkin bilgiler birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtildiği şekilde istenir; ancak teyidi zorunlu değildir.

• Yani 15.000 TL altındaki transferlerde de isim, soy isim vb. bilgiler talep edilir; fakat MASAK doğrulama (örneğin kimlik kartının gerçekliğini kontrol etme) işlemini şart koşmaz.

3) Eksik Bilgi Durumu

• Eğer mesaj (transfer talebi) birinci ve ikinci fıkrada belirtilen bilgileri içermiyorsa, alıcı kripto varlık hizmet sağlayıcı, mesajı gönderen kripto varlık hizmet sağlayıcıdan eksik olan bilgilerin tamamlanmasını isteyebilir.

• Eksik bilgiler tamamlanmazsa:

  • Söz konusu kripto varlık transferi işleme alınmayabilir veya reddedilebilir.

  • Transferin kısıtlanması ve sürecin dondurulması gibi önlemler de gündeme gelebilir.

4) Transfer Zinciri ve İletişim

• Kripto varlık hizmet sağlayıcılar, transfer emirlerinin nihai olarak hangi hizmet sağlayıcıya gideceğini takip eder ve mesaj zincirinde yer alan tüm bilgilere özellikle dikkat gösterir.

• Transfer zinciri boyunca, alıcı ve göndericiyle ilgili iletilen bilgilerin eksiksiz olmasına önem verilir.

5) Gönderici ve Alıcı Bilgilerinin Güvenli Transferi

• Gönderici ve alıcıya ilişkin bilgiler, transferle eş zamanlı olarak güvenli bir şekilde iletilir.

• Bu bilgiler, dağıtık defter teknolojisi (blockchain) üzerinden veya farklı finansal mesajlaşma platformları kullanılarak gönderilebilir.

• Kripto varlık hizmet sağlayıcılar, bu verileri kayıt altına alırken yasal mevzuata ve teknik standartlara uygun davranmak zorundadır.

6) MASAK Takibinin Amacı

MASAK, bu sıkı takip süreçlerini öncelikle kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele için uygular. Kripto varlıkların takibi, ilgili kolluk kuvvetlerinin de dahil olduğu denetimler çerçevesinde yapılır. Bilgiler tutarlı olmadığı ya da şüpheli işlem sınırlarını aştığı durumlarda, hem transfer gerçekleştiren taraflar hem de transferin kendisi incelemeye tabi tutulabilir.

7) Kimlik Paylaşımı Zorunluluğu

• Yurt içinde yerleşik kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kendi mevzuatına uygun olarak gönderici ve alıcıdan çeşitli bilgileri toplar.

• Özellikle ad-soyad, tüzel kişiyse unvan, adres veya doğum yeri, vatandaşlık numarası gibi önemli kimlik doğrulama verileri bu kapsamda talep edilebilir.

• Yurt dışında yerleşik veya yabancı mevzuata tabi hizmet sağlayıcılar da, transferi gerçekleştirebilmek için benzer bilgileri paylaşmak zorundadır.

8) Risk Temelli Yaklaşım

MASAK düzenlemeleri; “Risk Temelli Yaklaşım” çerçevesinde, şüpheli işlem görüldüğünde daha fazla bilgi ve belge talep edilebileceğini belirtir.

• Bu sayede hem şeffaflık sağlanır hem de işlemin gerçekten güvenli veya meşru olmadığı durumlarda erken müdahale imkânı doğar.

• Kripto para transferi bir finansal kurum aracılığıyla gerçekleşiyorsa, bu finansal kurum da ek önlemler alabilir.

Örnek Tablo: Kripto Para Transferlerinde Zorunlu Bilgiler

Not: Bu tablo özet amaçlıdır.

Sonuç

Kripto para transferlerine getirilen bu yeni düzenlemeler, özellikle 15.000 TL ve üzeri işlemlerde göndericinin kimlik bilgilerinin doğrulanmasını mecbur kılıyor. Alıcı tarafında ise kimlik beyanı gerekli olsa da resmi teyit gerekmiyor. Böylece yasal olmayan yollarla yapılan yüksek meblağlı kripto transferleri daha sıkı takibe alınıyor.

MASAK ve ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcıları, bu mevzuat çerçevesinde iş birliği yaparak finansal sistemin bütünlüğünü korumayı amaçlıyor. Kripto paralarla işlem yapan kullanıcılar, güncel mevzuata uymak ve istenen bilgileri doğru şekilde paylaşmakla yükümlüdür. Aksi halde, transfer reddi veya daha ciddi incelemeler söz konusu olabilir.

Bu yazıda özetlenen hususlar, genel bir bilgilendirme niteliğindedir. Detaylı uygulamalar ve istisnalar için resmi Resmî Gazete metinlerini, ilgili kanun ve yönetmelikleri veya uzman bir danışmanı incelemenizde fayda vardır.

Detaylı Bilgi için Bize Ulaşabilirsiniz.

ÖZMEN MALİ MÜŞAVİRLİK