KVK 5/1-a İştirak Kazançları İstisnası: Kâr Payı, Fon ve Asgari Kurumlar Vergisi
Bir şirketin başka bir Türkiye şirketinden aldığı kâr payı, ticari bilanço kârına girmekle birlikte KVK 5/1 a şartları sağlandığında kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Anc
Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-a-istirak-kazanclari-istisnasi
Son kontrol: 5 Ekim 2026
Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM
Bir şirketin başka bir Türkiye şirketinden aldığı kâr payı, ticari bilanço kârına girmekle birlikte KVK 5/1-a şartları sağlandığında kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Ancak kâr payı geliri, iştirak hissesi satış kazancı ve yatırım fonu geliri aynı işlem değildir. İstisnanın doğru uygulanması için gelirin kaynağı, dağıtım kararı, iştirak edilen kurumun mükellefiyet durumu ve yatırım fonlarında özel sınırlamalar ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Kısa Cevap
KVK 5/1-a uyarınca kurumların tam mükellef başka bir kurumun sermayesine katılımından elde ettiği kâr payları genel olarak iştirak kazançları istisnasından yararlanır. Yurt içi şirket kâr payında asgari iştirak oranı veya belirli bir elde tutma süresi aranmaz. Buna karşılık dar mükellef yabancı şirketten alınan kâr payı bu maddeye değil KVK 5/1-b şartlarına göre incelenir; iştirak hissesinin satışı da KVK 5/1-e konusudur.
Kısa Özet
- Geliri dağıtan şirket Türkiye'de tam mükellef kurum olmalıdır.
- Yurt içi iştirak kâr payında asgari pay oranı ve bekleme süresi şartı yoktur.
- İstisna kâr payı içindir; hisse satış kazancına otomatik uygulanmaz.
- Girişim sermayesi yatırım fonu ve ortaklığı gelirleri ile diğer fon gelirleri aynı kurala tabi değildir.
- 2026 beyanında KVK 5/1-a iştirak kazancı, yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabında düşülebilen istisnalar arasındadır.
- Dağıtım kararı, tahakkuk tarihi, muhasebe kaydı ve beyanname satırı aynı dosyada doğrulanmalıdır.
Net Cevap
Yurt içindeki bir anonim veya limited şirketten alınan kâr payı için temel soru, iştirak oranının yüksekliği değil geliri dağıtan kurumun tam mükellef olup olmadığı ve ödemenin gerçekten kâr payı niteliği taşıyıp taşımadığıdır. KVK 5/1-a, aynı kazancın iki kurum seviyesinde tekrar vergilenmesini önlemeyi amaçlar. Bu nedenle faturaya dayalı hizmet geliri, borç faizi, sermaye azaltımı ödemesi veya hisse satış kazancı iştirak kazancı gibi kaydedilmemelidir.
İştirak Kazancı Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin
İlk değerlendirme için şu belgeleri hazırlayın:
- Kâr dağıtımına ilişkin genel kurul veya yetkili organ kararı
- İştirak edilen şirketin unvanı, vergi kimlik numarası ve mükellefiyet durumu
- Pay oranı ve payın iktisap tarihi
- Dağıtılan kazancın ait olduğu hesap dönemi
- Kâr payı tahakkuk ve banka kayıtları
- 242/245 iştirak hesapları ile gelir hesaplarının dökümü
- Varsa fon veya yatırım ortaklığına ilişkin izahname ve gelir türü
- Kurumlar vergisi beyannamesindeki istisna satırı
- Yurt içi asgari kurumlar vergisi çalışma tablosu
Başlangıç: https://evrenozmen.com.tr/iletisim
E-posta: info@ozmconsultancy.com
Hızlı Karar ve Dosya Yönlendirmesi
| Gelirin kaynağı | İlk sonuç | Doğru rehber |
|---|---|---|
| Türkiye'de tam mükellef şirketten kâr payı | KVK 5/1-a kontrol edilir | Bu sayfa |
| Yabancı şirketten kâr payı | KVK 5/1-a uygulanmaz | https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-b-yurt-disi-istirak-kazanci-istisnasi |
| İştirak hissesinin satışı | Kâr payı değil satış kazancıdır | https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-e-istirak-hissesi-tasinmaz-satis-kazanci-istisnasi |
| Girişim sermayesi yatırım fonu geliri | Özel kapsam kontrol edilir | Fon türü ve gelir kalemi incelenir |
| Diğer yatırım fonu veya ortaklığı geliri | KVK 5/1-a her durumda uygulanmaz | Fonun KVK 5/1-d durumu incelenir |
| Grup içi hizmet veya faiz ödemesi | İştirak kazancı değildir | Sözleşme, fatura ve transfer fiyatlandırması incelenir |
KVK 5/1-a Hangi Gelirleri Kapsar?
Temel kapsam, tam mükellef başka bir kurumun sermayesine katılım nedeniyle elde edilen kâr payıdır. Ayrıca tam mükellef kurumun kârına katılma hakkı veren kurucu senedi ve intifa senedi gelirleri ile kanunda belirtilen girişim sermayesi yatırım fonu ve ortaklığı gelirleri de özel şartlarıyla değerlendirilebilir.
| Gelir | 5/1-a yönünden durum |
|---|---|
| Limited şirket ortaklık kâr payı | Tam mükellef kurumdan geliyorsa temel kapsamdadır |
| Anonim şirket temettüsü | Tam mükellef kurumdan geliyorsa temel kapsamdadır |
| Kurucu veya intifa senedi kâr payı | Kâra katılma hakkı ve belge niteliği kontrol edilir |
| Girişim sermayesi yatırım fonu geliri | Kanundaki özel kapsam üzerinden değerlendirilir |
| Yabancı şirket temettüsü | KVK 5/1-b şartlarına gider |
| Hisse satış kazancı | KVK 5/1-e veya diğer satış hükümlerine gider |
| Faiz, kur farkı veya grup içi hizmet geliri | İştirak kazancı değildir |
İştirak Oranı ve Elde Tutma Süresi Var mı?
Yurt içi iştirak kazançları istisnasının ayırt edici özelliği, tam mükellef kurumdan alınan kâr payı için asgari iştirak oranı ve asgari elde tutma süresi aranmamasıdır. Yüzde 1 paya sahip olunması ya da payın kısa süre önce edinilmiş olması, tek başına istisnayı engellemez.
Bu kolaylık, işlemin niteliğini değiştirmez. Kâr payı kararının hukuken oluşması, gelirin doğru dönemde tahakkuk ettirilmesi ve iştirak edilen kurumun tam mükellef olduğunun belgelenmesi gerekir.
Kâr Payı ile Hisse Satış Kazancı Neden Ayrılmalı?
Kâr payı, iştirak edilen şirketin dağıtılabilir kazancından doğar. Hisse satış kazancı ise payın satış bedeli ile maliyeti arasındaki farktır. İki gelir aynı iştirak hesabıyla bağlantılı olsa da farklı maddelere, şartlara ve beyan satırlarına tabidir.
| Kontrol | Kâr payı | Hisse satış kazancı |
|---|---|---|
| Temel madde | KVK 5/1-a | KVK 5/1-e veya özel hükümler |
| Elde tutma süresi | Genel yurt içi kâr payında yok | 5/1-e için iki tam yıl önemlidir |
| Özel fon hesabı | Aranmaz | İstisna edilen satış kazancında aranır |
| Gelir belgesi | Kâr dağıtım kararı | Satış sözleşmesi ve devir belgeleri |
| Asgari kurumlar vergisi | Düşülebilen istisna | Genel olarak düşülemeyen istisna |
Yatırım Fonlarında Kritik Ayrım
Her fon dağıtımı iştirak kazancı istisnası değildir. Girişim sermayesi yatırım fonları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıkları kanunda ayrıca sayılır. Diğer fon ve ortaklık gelirlerinde ise fonun kendi kazanç istisnasından yararlanıp yararlanmadığı, payın iktisap tarihi ve 2025'ten itibaren geçerli dağıtım şartları birlikte okunmalıdır.
Fon adında “yatırım” kelimesi bulunması, geliri otomatik olarak KVK 5/1-a kapsamına sokmaz. Fon türü, SPK sınıflandırması, dağıtımın kaynağı ve iktisap tarihi dosyada gösterilmelidir.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisine Etkisi
GİB'in 2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi ve Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberinde KVK 5/1-a iştirak kazançları, asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşılırken düşülebilen istisnalar arasında sayılır. Bu yönüyle KVK 5/1-b yurt dışı iştirak kazancı ve KVK 5/1-e satış kazancı istisnalarından ayrılır.
Bu sonuç, beyannamede herhangi bir işleme gerek olmadığı anlamına gelmez. Ticari bilanço kârına dahil edilen gelir, normal kurumlar vergisi matrahı ve asgari kurumlar vergisi çalışma tablosunda doğru satırlarda gösterilmelidir.
Muhasebe ve Beyan Dosyası
- İştirak hesabı ve ortaklık oranı teyit edilir.
- Kâr dağıtım kararı ve hak kazanma tarihi belirlenir.
- Tahakkuk kaydı ile banka tahsilatı ayrılır.
- Gelirin kâr payı mı, faiz mi, hizmet mi olduğu doğrulanır.
- Fon geliri varsa fonun hukuki türü ve istisna durumu incelenir.
- KVK 5/1-a tutarı beyannameye taşınır.
- Yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabındaki etkisi ayrıca gösterilir.
- Dağıtım ve iştirak belgeleri beyanname çalışma dosyasında saklanır.
Sık Yapılan Hatalar
- Yabancı şirket kâr payını KVK 5/1-a kapsamında göstermek
- Hisse satış kazancını iştirak kazancı saymak
- Grup içi faiz veya hizmet gelirini kâr payı gibi kaydetmek
- Fonun türünü incelemeden bütün fon gelirlerine istisna uygulamak
- Kâr dağıtım kararı ile tahsilat tarihini karıştırmak
- Geliri ticari bilanço kârına almadan doğrudan istisna yazmak
- Asgari kurumlar vergisi tablosundaki farklı sonucu atlamak
- İştirak ve gelir hesaplarını dönem sonunda mutabık hale getirmemek
Sık Sorulan Sorular
Yurt içi kâr payında en az yüzde 10 ortaklık şartı var mı?
Hayır. KVK 5/1-a kapsamındaki tam mükellef kurum kâr payında genel olarak asgari iştirak oranı aranmaz.
Payı bir yıldan kısa süre tuttum; istisna kaybolur mu?
Yurt içi iştirak kâr payında asgari elde tutma süresi aranmaz. Ancak işlemin gerçekten kâr payı olması ve doğru dönemde kaydedilmesi gerekir.
Yabancı şirketten alınan temettü bu maddeye girer mi?
Hayır. Yabancı şirket kâr payı KVK 5/1-b ve varsa vergi anlaşması hükümleriyle incelenir.
İştirak hissesini satarsam 5/1-a uygulanır mı?
Hayır. Satış kazancı için KVK 5/1-e veya somut olaya uygun diğer hükümler değerlendirilir.
İştirak kazancı asgari kurumlar vergisine girer mi?
KVK 5/1-a istisnası, GİB'in 2026 rehberlerinde asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilen istisnalar arasında gösterilir.
Resmi Kaynaklar
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5520.pdf
- GİB, 2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_Kurumlar_Vergisi_Beyan_Rehberi.pdf
- GİB, 2026 Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_YurtIci_Asgari_KurumlarVergisiRehberi.pdf
- GİB, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği güncel metni: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_TEBLIGLER/UNIVERSAL/2026/5520_genteb1_tumguncel_24092025.pdf
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulama, şirket ve gelir belgesi üzerinden değerlendirilmelidir.
