KVK 5/1-b Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: Yüzde 10, Bir Yıl ve Yüzde 50 Alternatifi
Türkiye'deki bir şirketin yabancı bağlı ortaklığından aldığı kâr payı otomatik olarak kurumlar vergisinden istisna değildir. KVK 5/1 b'de tam istisna için iştirak oranı, elde tutma
Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-b-yurt-disi-istirak-kazanci-istisnasi
Son kontrol: 5 Ekim 2026
Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM
Türkiye'deki bir şirketin yabancı bağlı ortaklığından aldığı kâr payı otomatik olarak kurumlar vergisinden istisna değildir. KVK 5/1-b'de tam istisna için iştirak oranı, elde tutma süresi, yabancı vergi yükü ve Türkiye'ye transfer şartları birlikte aranır. Ayrıca en az yüzde 50 iştirake dayanan, diğer şartlardan bağımsız yüzde 50 istisna alternatifi ayrı bir hesaplamadır.
Kısa Cevap
Yurt dışı iştirak kâr payının tamamı için KVK 5/1-b istisnası uygulanacaksa yabancı iştirakin anonim veya limited şirket niteliğinde olması, Türkiye'de kanuni ve iş merkezinin bulunmaması, Türkiye şirketinin sermayenin en az yüzde 10'una bir yıl kesintisiz sahip olması, ilgili kazancın genel olarak en az yüzde 15 yabancı vergi yükü taşıması ve kâr payının kurumlar vergisi beyannamesi verilme tarihine kadar Türkiye'ye transfer edilmesi gerekir. En az yüzde 50 iştirak ve süresinde transfer varsa, diğer şartlar aranmadan kâr payının yüzde 50'si için alternatif istisna uygulanabilir.
Kısa Özet
- KVK 5/1-b yalnız yabancı iştirak kâr payı içindir; hisse satış kazancı değildir.
- Tam istisna yolunda yüzde 10 iştirak, bir yıl kesintisiz elde tutma, vergi yükü ve transfer şartları birlikte aranır.
- Finansman, sigorta veya menkul kıymet yatırımı faaliyeti bulunan iştiraklerde vergi yükü eşiği farklıdır.
- En az yüzde 50 ortaklık ve süresinde transfer varsa yüzde 50 istisna alternatifi ayrıca test edilir.
- İstisna edilen kısma ait yabancı vergiler Türkiye'de ayrıca mahsup edilemez.
- KVK 5/1-b istisnası yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar arasındadır.
Net Cevap
Yurt dışı temettü dosyasında ilk karar “istisna var mı?” değil, hangi yolun uygulanabileceğidir. Tam istisna şartlarının tamamı sağlanıyorsa kâr payının tamamı; en az yüzde 50 iştirak ve transfer şartı sağlanıyor fakat süre veya vergi yükü gibi diğer koşullar eksikse alternatif düzenleme kapsamında kâr payının yüzde 50'si istisna olabilir. Her iki durumda da yabancı kurumun türü, sermaye oranı, iktisap tarihleri, dağıtım kararı, vergi yükü ve banka transferi belgelendirilmelidir.
Yurt Dışı İştirak Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin
İlk değerlendirme için şu belgeleri hazırlayın:
- Yabancı şirketin kuruluş ve güncel faaliyet belgesi
- Ana sözleşme ve anonim/limited şirket niteliğini gösteren kayıt
- Pay defteri, hisse sertifikası veya ortaklık belgesi
- İştirak oranları ve payların iktisap tarihleri
- Kâr dağıtım kararı ve finansal tablolar
- Yabancı ülkede kazanç üzerinden ödenen vergiler
- Vergi yükü hesap tablosu
- Türkiye'ye transfer banka belgeleri
- Uygulanabilecek çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması
- Türkiye kurumlar vergisi ve asgari kurumlar vergisi çalışma tablosu
Başlangıç: https://evrenozmen.com.tr/iletisim
E-posta: info@ozmconsultancy.com
Hızlı Karar ve Dosya Yönlendirmesi
| Durum | İlk değerlendirme | Doğru başlangıç |
|---|---|---|
| Yabancı iştirakte en az yüzde 10 pay, bir yıl ve vergi yükü şartları tam | Tam istisna yolu test edilir | Bu sayfa |
| Yabancı iştirakte en az yüzde 50 pay var | Yüzde 50 alternatif istisna ayrıca test edilir | Bu sayfa |
| Türkiye şirketinden kâr payı alındı | KVK 5/1-a konusudur | https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-a-istirak-kazanclari-istisnasi |
| Yabancı iştirak hissesi satıldı | Temettü değil satış kazancıdır | KVK 5/1-c ve somut yapı incelenir |
| Türkiye'deki iştirak hissesi satıldı | KVK 5/1-e şartları incelenir | https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-e-istirak-hissesi-tasinmaz-satis-kazanci-istisnasi |
| Yabancı şirketten hizmet, faiz veya lisans geliri geldi | İştirak kazancı değildir | Sözleşme, fatura, stopaj ve KDV ayrı incelenir |
Tam İstisna İçin Beş Temel Şart
| Şart | Dosyada nasıl gösterilir? |
|---|---|
| Yabancı kurumun niteliği | Anonim veya limited şirket benzeri hukuki yapı belgesi |
| En az yüzde 10 iştirak | Sermaye ve pay sahipliği kayıtları |
| Bir yıl kesintisiz elde tutma | Pay iktisap tarihleri ve değişim tablosu |
| Yeterli yabancı vergi yükü | Dağıtılabilir kazanç ve tahakkuk eden vergiler üzerinden hesap |
| Türkiye'ye zamanında transfer | Beyanname verme tarihinden önceki banka dekontu |
Şartlar birlikte sağlanmalıdır. İştirak oranının yüzde 10'dan yüksek olması, bir yıllık süre eksikliğini veya yabancı vergi yükü şartının sağlanmamasını telafi etmez.
Vergi Yükü Nasıl Okunur?
Vergi yükü yalnız temettü üzerinden kesilen stopaj değildir. GİB rehberine göre kâr payı dağıtımına kaynak olan kazanç üzerinden ilgili ülkede tahakkuk eden gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergiler de hesaplamaya katılır. Toplam vergi, dağıtılabilir kurum kazancı ile bu vergilerin toplamına oranlanır.
Yabancı iştirakin ana faaliyeti finansman temini, sigorta hizmeti veya menkul kıymet yatırımıysa genel yüzde 15 eşiği yerine Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranı düzeyindeki özel eşik dikkate alınır.
Yüzde 50 Alternatif İstisna Nedir?
Yabancı anonim veya limited şirkette en az yüzde 50 paya sahip olan Türkiye şirketi, kâr payını ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi verilme tarihine kadar Türkiye'ye transfer ederse, tam istisnanın diğer şartları aranmaksızın iştirak kazancının yüzde 50'sini istisna olarak değerlendirebilir.
Bu alternatif özellikle bir yıllık elde tutma veya yabancı vergi yükü şartının tam sağlanmadığı dosyalarda önemlidir. Ancak sonuç otomatik değildir; yüzde 50 pay oranı, yabancı kurumun hukuki niteliği ve transfer tarihi belgeyle doğrulanmalıdır.
| Yol | İştirak oranı | Süre | Vergi yükü | İstisna oranı |
|---|---|---|---|---|
| Klasik tam istisna | En az yüzde 10 | En az bir yıl | Genel olarak en az yüzde 15 | Yüzde 100 |
| Alternatif yol | En az yüzde 50 | Diğer şart olarak aranmaz | Diğer şart olarak aranmaz | Yüzde 50 |
Türkiye'ye Transfer Şartı
Her iki yolda da transfer tarihi kritik bir kontrol noktasıdır. Kâr payının, elde edildiği hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi gerekir.
Banka dekontunda gönderen şirket, alıcı Türkiye şirketi, para birimi, tarih ve açıklama görünmelidir. Grup içi cari hesap mahsubu veya yurt dışındaki başka bir hesapta bırakma, transfer şartını otomatik olarak sağlamaz; somut ödeme zinciri ayrıca incelenir.
Yabancı Vergilerin Mahsubu
İstisna edilen kazanca isabet eden yabancı kurumlar vergisi ve benzeri vergiler Türkiye'deki kurumlar vergisinden ayrıca mahsup edilemez. Yüzde 50 alternatif istisnada vergilendirilen diğer yüzde 50'lik kısma isabet eden yabancı vergiler ise kanuni mahsup şartları çerçevesinde değerlendirilebilir.
Bu nedenle dosyada yabancı verginin tamamını tek satırda mahsup etmek yerine, istisna edilen ve vergilendirilen kazanç kısımlarına dağıtım yapılmalıdır.
Asgari Kurumlar Vergisi Etkisi
GİB'in 2026 rehberlerinde KVK 5/1-b yurt dışı iştirak kazancı istisnası, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar arasında sayılır. Normal kurumlar vergisi hesabında istisna uygulanması, bu tutarın asgari kurumlar vergisi hesabından da düşüleceği anlamına gelmez.
Bu fark, özellikle yüksek yurt dışı temettü bulunan holding ve grup şirketlerinde gerçek vergi sonucunu değiştirebilir. İstisna çalışma tablosu ile asgari vergi tablosu birlikte hazırlanmalıdır.
Muhasebe ve Belge Kontrolü
- Yabancı iştirakin hukuki türü doğrulanır.
- Pay oranı ve kesintisiz elde tutma süresi hesaplanır.
- Kâr dağıtım kararı ve gelirin elde edildiği dönem belirlenir.
- Yabancı vergi yükü çalışma tablosu hazırlanır.
- Tam istisna ile yüzde 50 alternatif yol karşılaştırılır.
- Türkiye'ye transfer tarihi ve banka kayıtları teyit edilir.
- Yabancı vergilerin istisna ve vergiye tabi kısımlara dağılımı yapılır.
- Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması ayrıca kontrol edilir.
- Normal ve asgari kurumlar vergisi hesapları ayrı gösterilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Yabancı temettüyü yurt içi iştirak kazancı gibi KVK 5/1-a'ya yazmak
- Yüzde 10 iştirak şartını sağlayınca diğer şartların aranmadığını düşünmek
- Bir yıllık süreyi kâr dağıtım tarihi yerine yanlış tarihten başlatmak
- Temettü stopajını tek başına vergi yükü hesabı saymak
- Türkiye'ye transfer tarihini beyanname sonrasına bırakmak
- Yüzde 50 alternatifini tam istisna gibi göstermek
- İstisna edilen kısma ait yabancı vergiyi ayrıca mahsup etmek
- Asgari kurumlar vergisi etkisini hesaplamamak
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışı iştirak kâr payı otomatik istisna mı?
Hayır. Yabancı kurumun türü, iştirak oranı, süre, vergi yükü ve transfer şartları birlikte test edilir.
Yüzde 50 paya sahibim; kazancın tamamı istisna olur mu?
Tam istisnanın bütün şartları ayrıca sağlanmıyorsa, en az yüzde 50 iştirak ve zamanında transfer şartıyla alternatif düzenleme kazancın yüzde 50'si için uygulanabilir.
Kâr payı Türkiye'ye ne zaman gelmeli?
Gelirin ait olduğu hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar transfer edilmelidir.
Yabancı ülkede ödenen verginin tamamı mahsup edilir mi?
İstisna edilen kazanca isabet eden yabancı vergi ayrıca mahsup edilemez. Vergilendirilen kısma ait vergi için mahsup şartları ayrıca değerlendirilir.
İstisna asgari kurumlar vergisini de düşürür mü?
KVK 5/1-b, GİB'in 2026 rehberinde asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar arasında yer alır.
Resmi Kaynaklar
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5520.pdf
- GİB, 2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_Kurumlar_Vergisi_Beyan_Rehberi.pdf
- GİB, 2026 Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_YurtIci_Asgari_KurumlarVergisiRehberi.pdf
- GİB, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği güncel metni: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_TEBLIGLER/UNIVERSAL/2026/5520_genteb1_tumguncel_24092025.pdf
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Yabancı şirket hukuku, vergi anlaşması ve ödeme belgeleri birlikte incelenmelidir.
