KVK 5/1-e İştirak Hissesi ve Taşınmaz Satış Kazancı İstisnası 2026

Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/kvk-5-1-e-istirak-hissesi-tasinmaz-satis-kazanci-istisnasi

Son kontrol: 5 Ekim 2026

Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM

Bir şirketin iştirak hissesini veya bilançosundaki taşınmazı satması aynı istisna oranına tabi değildir. 2026 uygulamasında iştirak hissesi satış kazancı için KVK 5/1-e kapsamındaki güncel oran yüzde 50'dir. Taşınmazlarda ise 15 Temmuz 2023'ten önce aktife giren kıymetler için geçiş hükmüyle yüzde 25 istisna gündeme gelebilir; bu tarihten sonra edinilen taşınmazlar için genel KVK satış kazancı istisnası kaldırılmıştır.

Kısa Cevap

KVK 5/1-e kapsamında iştirak hissesi satış kazancının yüzde 50'si; hissenin en az iki tam yıl aktifte tutulması, satış kazancının istisna edilen kısmının özel fon hesabına alınarak beşinci yıl sonuna kadar korunması, satış bedelinin kanuni sürede tahsil edilmesi ve hissenin ticaret amacıyla elde tutulmaması şartlarıyla kurumlar vergisinden istisna olabilir. Taşınmaz satışında ise edinim tarihi 15 Temmuz 2023'ten önceyse geçici 16'ncı madde kapsamında yüzde 25 istisna ayrıca test edilir; sonraki edinimlerde genel taşınmaz satış kazancı istisnası yoktur.

Kısa Özet

• İştirak hissesi ile taşınmaz için 2026 oranı aynı değildir.
• İştirak hissesi satış kazancı istisnasının güncel oranı yüzde 50'dir.
• 15 Temmuz 2023'ten önce aktife giren taşınmazlarda geçiş oranı yüzde 25'tir.
• Bu tarihten sonra edinilen taşınmazların satışında genel KVK 5/1-e taşınmaz istisnası uygulanmaz.
• İki tam yıl, özel fon hesabı, tahsilat süresi ve ticaret amacı kontrolü birlikte yapılır.
• KVK 5/1-e istisnası yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar arasındadır.
• KDV sonucu kurumlar vergisi sonucundan ayrı incelenmelidir.

Net Cevap

Satıştan önce dört tarih tek tabloda görülmelidir: kıymetin iktisap tarihi, iki tam yılın dolduğu tarih, satış tarihi ve satış bedelinin tahsil tarihleri. Ardından kıymetin iştirak hissesi mi, taşınmaz mı, fon katılma payı mı olduğu belirlenir. İstisna oranı satış bedeline değil satış kazancına uygulanır. Muhasebede istisna edilen kazanç özel fon hesabına alınmalı ve beş yıllık kullanım yasağı izlenmelidir.

Satış Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin

İlk değerlendirme için şu belgeleri hazırlayın:

• Satılacak kıymetin türü ve iktisap belgesi
• Aktife giriş tarihi ve muhasebe hesap kartı
• Hisse devir veya taşınmaz satış sözleşmesi taslağı
• Maliyet, değerleme ve satış kazancı hesaplaması
• Satış bedeli ve tahsilat planı
• Alıcıyla ortaklık veya grup ilişkisi
• Kıymetin ticaret/kiralama amacıyla tutulup tutulmadığı
• Özel fon hesabı ve yönetim kararı taslağı
• Varsa devir, bölünme veya bedelsiz sermaye artışı geçmişi
• KDV, tapu, harç ve kurumlar vergisi çalışma tablosu

Başlangıç: https://evrenozmen.com.tr/iletisim

E-posta: info@ozmconsultancy.com

Hızlı Karar ve Dosya Yönlendirmesi

2026 Oran Tablosu

Oran, satış bedelinin tamamına değil satış kazancına uygulanır. Satış bedeli 10 milyon TL, maliyet ve satışla ilgili düzeltmeler sonrası kazanç 4 milyon TL ise oran 4 milyon TL üzerinden değerlendirilir.

İki Tam Yıl Nasıl Hesaplanır?

Kıymetin kurum aktifinde en az iki tam yıl, yani 730 gün bulunması gerekir. Aynı şirkete ait paylar farklı tarihlerde alınmışsa hangi payların satıldığı ve iki yıllık sürenin dolup dolmadığı ilk giren ilk çıkar yaklaşımıyla kontrol edilir.

Bedelsiz paylarda veya KVK 19 ve 20 kapsamındaki devir ve bölünmelerde önceki iktisap tarihinin devam edebildiği durumlar vardır. Ancak her sermaye hareketinde otomatik süre devri varsayılmamalı; hukuki işlem ve muhasebe kayıtları birlikte incelenmelidir.

Özel Fon Hesabı ve Beş Yıl Şartı

İstisnadan yararlanan kazanç kısmı pasifte özel bir fon hesabına alınmalı ve satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar bu hesapta tutulmalıdır. Fonun sermayeye ilavesi mümkündür; başka hesaba aktarılması, işletmeden çekilmesi, belirli dar mükellef transferleri veya bu süre içinde tasfiye vergi ve ceza riski doğurabilir.

Fon kaydı dönem sonuna bırakılmamalıdır. Satış kazancı, istisna oranı, özel fon tutarı ve kalan vergiye tabi kazanç aynı çalışma kağıdında gösterilmelidir.

Satış Bedelinin Tahsilatı

Satış bedelinin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi gerekir. Vadeli satışlarda tahsilat planı bu son tarihe göre kurulmalıdır. Süresinde tahsil edilmeyen kısma isabet eden istisna nedeniyle zamanında tahakkuk etmeyen vergiler ayrıca risk oluşturur.

Tahsilat banka, cari hesap, takas veya mahsup yoluyla yapılıyorsa işlemin gerçek para ve borç hareketini nasıl kapattığı belgelenmelidir. Grup içi satışta yalnız muhasebe fişiyle yapılan kapatma, istisnanın nakit giriş amacına uygunluk yönünden ayrıca incelenir.

Ticaret Amacıyla Elde Tutulan Kıymetler

Menkul kıymet veya taşınmaz ticaretiyle uğraşan kurumların ticaret amacıyla ellerinde tuttukları kıymetlerin satış kazancı istisna kapsamında değildir. Şirket ana sözleşmesindeki faaliyet kodu tek başına yeterli değildir; fiili kullanım, muhasebe sınıflandırması, kira/ticaret geçmişi ve satış sıklığı birlikte değerlendirilir.

Holding şirketlerin mali duran varlık hesaplarında izlediği uzun vadeli iştirakler, diğer şartlar sağlanıyorsa istisnadan yararlanabilir. Buna karşılık al-sat amacıyla stok niteliğinde tutulan paylar aynı sonucu doğurmaz.

Taşınmazlarda 15 Temmuz 2023 Ayrımı

7456 sayılı Kanunla genel taşınmaz satış kazancı istisnası kaldırıldı. Geçici 16'ncı madde, 15 Temmuz 2023'ten önce kurum aktifinde bulunan taşınmazlar için geçiş imkanı bıraktı ve oran yüzde 25 olarak uygulanmaya devam ediyor.

Bu nedenle eski ve yeni taşınmazlar aynı listede değerlendirilmemelidir. Tapu tarihi, aktife giriş, kullanım şekli ve iki tam yıllık süre her taşınmaz için ayrı satırda gösterilmelidir.

KDV Ayrı Bir Kontroldür

Kurumlar vergisi istisnası bulunması KDV istisnasının da otomatik bulunduğu anlamına gelmez. İştirak hissesi ve taşınmaz teslimlerinde KDV Kanunu 17/4-r, geçici 43 ve iktisap tarihiyle bağlantılı özel hükümler ayrı değerlendirilmelidir.

Satış sözleşmesi imzalanmadan önce kurumlar vergisi, KDV, tapu harcı ve muhasebe kaydı tek tabloda görülmelidir. Sonradan oran düzeltmek, sözleşme bedeli ve fatura düzeni nedeniyle daha yüksek risk yaratabilir.

Asgari Kurumlar Vergisi Etkisi

GİB'in 2026 rehberlerinde KVK 5/1-e satış kazancı istisnası, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar arasında yer alır. Normal kurumlar vergisi matrahında yüzde 50 veya yüzde 25 istisna uygulanması, aynı tutarın asgari vergi hesabından düşüleceği anlamına gelmez.

Satış kararı öncesinde normal kurumlar vergisi ve asgari kurumlar vergisi sonuçları yan yana hesaplanmalıdır. Yalnız nominal istisna oranına bakmak gerçek vergi yükünü eksik gösterebilir.

Satış Öncesi Kontrol Sırası

1. Kıymetin türü ve iktisap tarihi belirlenir.
2. İki tam yılın dolduğu gün hesaplanır.
3. İştirak hissesi veya taşınmaz için geçerli oran seçilir.
4. Kıymetin ticaret amacıyla tutulup tutulmadığı test edilir.
5. Satış kazancı maliyet ve giderlerle hesaplanır.
6. Tahsilat planı ikinci takvim yılı sonu sınırına göre kurulur.
7. Özel fon hesabı ve beş yıllık izleme planı hazırlanır.
8. KDV ve diğer işlem vergileri ayrı hesaplanır.
9. Asgari kurumlar vergisi etkisi gösterilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Güncel iştirak hissesi oranını eski yüzde 75 olarak kullanmak
• Bütün taşınmaz satışlarına yüzde 25 istisna uygulamak
• 15 Temmuz 2023 öncesi ve sonrası edinimleri ayırmamak
• İki yıllık süreyi yıl sonu itibarıyla kabaca hesaplamak
• İstisna oranını satış kazancı yerine satış bedeline uygulamak
• Özel fon hesabını oluşturmamak veya erken kullanmak
• Vadeli satışta tahsilat son tarihini atlamak
• KDV sonucunu kurumlar vergisi sonucuyla aynı kabul etmek
• Asgari kurumlar vergisi etkisini göstermemek

Sık Sorulan Sorular

İştirak hissesi satış kazancı istisna oranı 2026'da kaçtır?

GİB'in 2026 rehberinde, 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrası oran yüzde 50 olarak gösterilir.

Şirket taşınmazını satarsa yüzde 25 istisna var mı?

Yalnız 15 Temmuz 2023'ten önce aktife girmiş taşınmazlarda geçici hüküm ve diğer şartlar çerçevesinde yüzde 25 oran test edilir. Sonraki edinimlerde genel taşınmaz satış kazancı istisnası yoktur.

İki yıl dolmadan satış yapılırsa istisna uygulanır mı?

KVK 5/1-e kapsamındaki genel uygulamada iki tam yıl şartı sağlanmazsa istisna uygulanmaz.

İstisna edilen kazanç ortaklara dağıtılabilir mi?

Özel fon hesabındaki tutarın beş yıllık süre içinde işletmeden çekilmesi vergi ve ceza riski doğurabilir. Kâr dağıtımı kararı öncesinde fonun niteliği ayrıca incelenmelidir.

KVK 5/1-e asgari kurumlar vergisini düşürür mü?

Hayır. GİB'in 2026 rehberlerinde bu istisna asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyenler arasında gösterilir.

Resmi Kaynaklar

• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5520.pdf
• GİB, 2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_Kurumlar_Vergisi_Beyan_Rehberi.pdf
• GİB, 2026 Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_YurtIci_Asgari_KurumlarVergisiRehberi.pdf
• GİB, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği güncel metni: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_TEBLIGLER/UNIVERSAL/2026/5520_genteb1_tumguncel_24092025.pdf
• 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/11/20241127-4.pdf

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Satış sözleşmesi imzalanmadan önce kıymet ve belge bazında değerlendirme yapılmalıdır.