Mali Müşavir Değiştirme ve Devir Teslim Kontrol Listesi: e-Birlik, Defterler ve Açık Riskler

Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/mali-musavir-degistirme-devir-teslim-kontrol-listesi

Son kontrol: 10 Ekim 2026

Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM

Mali müşavir değişikliği yalnız yeni bir sözleşme imzalamak değildir. Beyanname yetkisi, e-Birlik kayıtları, defter ve belgeler, e-defter beratları, bordro dosyaları, şirket kararları, açık vergi yazıları ve devam eden teşvikler aynı takvimde devredilmelidir. Eksik teslim, aylar sonra bir beyanname, SGK bildirgesi veya inceleme dosyasında ortaya çıkabilir.

Kısa Cevap

Taraflar haklı nedenle veya karşılıklı rızayla mali müşavirlik sözleşmesini feshedebilir. TÜRMOB çalışma usulü düzenlemelerine göre alınmış defter ve belgeler bir ay içinde devir teslim tutanağıyla sahibine geri verilir. 24 Şubat 2025 tarihli değişiklikle, işin sonlanması halinde devir gerçekleşmişse e-Birlik üzerinden 30 gün içinde defter teslim tutanağı düzenlenmesi gerekir; devir gerçekleşmiyorsa durumun odaya bildirilmesi istisnası bulunur. Ancak güvenli geçiş için yasal tutanak kadar dijital arşivin ve açık iş listesinin de eksiksiz olması gerekir.

Ne Zaman Değişiklik Düşünülmeli?

• Beyanname ve ödeme takvimi düzenli paylaşılmıyorsa
• Sorular sürekli yanıtsız kalıyor veya yalnız son gün cevaplanıyorsa
• Eksik belge ve vergi riski yazılı bildirilmiyorsa
• Şirket sahibi kendi e-defter, berat ve beyanname arşivine ulaşamıyorsa
• Yurt dışı gelir, KDV-2, stopaj veya teşvik işlemleri açıklanamıyorsa
• Banka, fatura ve platform raporları mutabık tutulmuyorsa
• Şirket büyüdüğü halde bordro, yatırım veya yönetim raporu düzeni kurulamıyorsa
• Hata fark edildiğinde düzeltme planı sunulmuyorsa

Tek bir gecikme her zaman değişiklik sebebi değildir. Önce sorun, beklenen çözüm ve tarih yazılı hale getirilmeli; geçiş kararı kayıtlarla verilmelidir.

Değişiklik İçin En Güvenli Zaman Hangisi?

Yıl sonu veya dönem kapanışı düzenli bir sınır sağlayabilir; ancak zorunlu değildir. Kritik olan, geçiş tarihinden önce hangi dönemin kim tarafından kapatılacağının yazılmasıdır.

Devir Teslimde Alınacak Ana Dosyalar

1. Vergi ve Beyanname Arşivi

• Verilen tüm beyannameler ve tahakkuk fişleri
• Düzeltme beyannameleri ve gerekçeleri
• Vergi dairesi yazıları, tebligatlar ve cevaplar
• Yoklama, izaha davet, inceleme veya uzlaşma belgeleri
• Geçici vergi ve yıllık beyanname çalışma dosyaları
• KDV iade, istisna ve indirim destek listeleri

2. Muhasebe Kayıtları

• Dönem bazında mizan, yevmiye ve kebir dökümleri
• Hesap planı ve açılış bakiyeleri
• Cari hesap, banka, kasa ve kredi mutabakatları
• Amortisman listesi ve sabit kıymet kayıtları
• Stok ve envanter dosyaları
• Ortaklar cari hesabı, borç ve sermaye hareketleri

3. E-Defter ve Elektronik Arşiv

• E-defter dosyaları
• GİB onaylı berat dosyaları
• Muhasebe fişleri ve dayanak belgeler
• E-fatura/e-arşiv/e-irsaliye erişim ve entegratör bilgileri
• Saklama hizmeti kapsamı ve erişim yöntemi
• Mali mühür veya e-imza yetki durumu

TÜRMOB'un e-dönüşüm açıklamalarında e-defter, elektronik muhasebe fişleri ve beratların mevzuattaki süre boyunca eksiksiz ve okunabilir biçimde saklanması gerektiği vurgulanır. Yalnız PDF çıktısı, asıl elektronik dosyaların yerine geçmeyebilir.

4. Bordro ve SGK Dosyası

• Çalışan listesi ve güncel sözleşmeler
• Bordrolar, puantajlar ve banka ödeme listeleri
• SGK işe giriş/çıkış bildirgeleri
• Aylık prim ve hizmet kayıtları
• İzin, kıdem, ihbar ve yan hak hesapları
• Teşvik kodları ve yararlanma dosyaları
• Devam eden iş göremezlik veya iş kazası süreçleri

5. Şirket ve Ticaret Sicili Dosyası

• Ana sözleşme ve tüm tadiller
• Genel kurul ve müdürler/yönetim kurulu kararları
• Pay defteri ve ortaklık değişiklikleri
• İmza sirküleri, faaliyet belgesi ve yetki kayıtları
• Sermaye artırımı, pay devri ve tescil belgeleri
• Kira, ruhsat ve şirket adına düzenlenen temel sözleşmeler

6. Özel Risk ve Teşvik Dosyaları

• Hizmet ihracatı kazanç indirimi çalışma tablosu
• KDV hizmet ihracı kanıtları
• Yurt dışı SaaS/lisans giderlerinde KDV-2 ve stopaj analizi
• Teknokent, 4691, 5746, KOSGEB veya SGK teşvik dosyası
• İlişkili taraf ve transfer fiyatlandırması kayıtları
• KURGAN, sahte belge veya özel esas risk yazışmaları
• Yurt dışı şirket, platform ve banka hesaplarına ilişkin mutabakatlar

e-Birlik Tutanak Süreci Neden Önemli?

TÜRMOB'un 24 Şubat 2025 tarihli yönetmelik değişikliği, işin sonlanmasında devir gerçekleşmişse e-Birlik yazılımı üzerinden 30 gün içinde defter teslim tutanağı düzenlenmemesini haksız rekabet kapsamında saymıştır. Devir gerçekleşmiyorsa durumun odaya bildirilmesi ayrı tutulur.

Bu kayıt, yalnız “dosyaları gönderdim” mesajından daha güçlüdür. Yine de tutanak içeriği fiili teslimle eşleşmelidir. Dijital arşivin eksik olduğu bir dosyada tek satırlık genel ifade ileride hangi belgenin teslim edildiğini göstermeyebilir.

Devir Teslim Tutanağında Ne Olmalı?

Yeni Mali Müşavirin İlk 30 Gün Kontrolü

Devir alınan dosya doğrudan normal aylık işleme geçirilmemelidir. Önce bir açılış incelemesi yapılmalıdır:

1. Vergi ve SGK mükellefiyetleri listelenir.
2. Son verilen beyannameler ile muhasebe dönemi karşılaştırılır.
3. E-defter ve beratların tamlığı kontrol edilir.
4. Kasa, banka, ortaklar ve kredi hesapları mutabık hale getirilir.
5. Bordro ile SGK kayıtları karşılaştırılır.
6. Açık tebligat ve son cevap tarihleri çıkarılır.
7. İstisna ve teşvik uygulamalarının dayanak dosyası görülür.
8. Yurt dışı gelir ve giderler ayrı risk tablosuna alınır.
9. Eksik belgeler sorumlu ve tarihle kayıt altına alınır.
10. İşletme sahibine kısa başlangıç risk özeti verilir.

Yurt Dışı Geliri Olan Şirketlerde Ek Kontrol

Remote çalışan, freelancer, yazılım ihracatçısı veya SaaS şirketinde standart devir listesine şu kayıtlar eklenmelidir:

• Yabancı müşteri sözleşmeleri
• Fatura muhatabı ve hizmet açıklaması
• Hizmetten yurt dışında yararlanma kanıtı
• Tahsilatın Türkiye'ye geldiği tarih ve banka dekontu
• Platformların brüt satış, komisyon ve net ödeme raporları
• GVK 89/13 veya KVK 10/1-g hesaplaması
• KDVK 11/1-a ve 12/2 dosyası
• Yurt dışı yazılım giderlerinin KDV-2/stopaj ayrımı
• Wise, Payoneer, Stripe, Paddle veya banka mutabakatları

Bu belgeler yalnız yıllık beyan döneminde toplanırsa eksiklerin düzeltilmesi zorlaşır.

En Sık Yapılan Hatalar

• Yeni sözleşmeyi imzalayıp eski dosyanın teslimini beklememek
• Hangi dönemi eski, hangi dönemi yeni müşavirin kapatacağını yazmamak
• Yalnız PDF beyanname alıp muhasebe verisini ve çalışma tablolarını almamak
• E-defter beratlarının dosyayla birlikte geldiğini kontrol etmemek
• Resmi tebligatların son cevap gününü teslim listesine yazmamak
• Bordro ve SGK dosyasını genel muhasebe klasöründe unutmak
• Teşvik veya istisna hesabının dayanaklarını almamak
• Kişisel mesajlaşma hesabındaki belgeleri kurumsal arşive taşımamak
• Devir teslim tutanağını genel ve belirsiz bırakmak

Değişiklik Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin

Şirket türünüzü, faaliyet alanınızı, son tamamlanan muhasebe dönemini, çalışan sayısını, açık resmi yazıları ve değişiklik sebebini iletişim sayfasından paylaşabilirsiniz. İlk incelemede hangi belgelerin mutlaka devralınması gerektiği ve geçiş tarihindeki riskler ayrılır.

E-posta: info@ozmconsultancy.com

Sık Sorulan Sorular

Mali müşavir yıl içinde değiştirilebilir mi?

Evet. Taraflar haklı nedenlerle veya karşılıklı rızayla sözleşmeyi sona erdirebilir. Ay veya yıl ortasında geçiş yapılacaksa beyan ve kapanış sorumluluğu açıkça bölünmelidir.

Defter ve belgeler ne zaman teslim edilir?

TÜRMOB çalışma usulü düzenlemesinde alınmış defter ve belgelerin bir ay içinde devir teslim tutanağıyla sahiplerine geri verilmesi öngörülür.

e-Birlik tutanağı için süre nedir?

Devir gerçekleşmişse işin sonlanmasından itibaren 30 gün içinde e-Birlik üzerinden defter teslim tutanağı düzenlenmesi gerekir. Devir gerçekleşmiyorsa durumun odaya bildirilmesi ayrı değerlendirilir.

Yalnız beyannameleri almak yeterli mi?

Hayır. Muhasebe verisi, e-defter ve beratlar, çalışma tabloları, bordro kayıtları, resmi yazılar, şirket belgeleri ve açık işler de teslim alınmalıdır.

Eski dönem hatalarından kim sorumlu olur?

Sorumluluk olayın dönemine, işlemi yapan tarafa, verilen bilgi ve belgelere, sözleşmeye ve mevzuata göre incelenir. Müşavir değişikliği geçmiş dönem risklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bu nedenle açılış risk taraması yapılmalıdır.

Resmi Kaynaklar

• TÜRMOB, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik: https://www.turmob.org.tr/Arsiv/FCKEditor/userfiles/file/2026Yonetm/4-CalismaUsul.pdf
• 24 Şubat 2025 tarihli Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliği değişikliği: https://www.turmob.org.tr/arsiv/mbs/resmigazete/32823-4-haaks%C4%B1zrekabet.pdf
• TÜRMOB e-dönüşüm sık sorulan sorular: https://www.turmob.org.tr/e-donusum/faq
• 3568 sayılı Kanun: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3568.pdf

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Fesih, devir ve geçmiş dönem sorumlulukları somut sözleşme ve dosya üzerinden değerlendirilmelidir.