Mali Müşavir Evren Özmen

Tayland’da Dijital Göçebe Olarak Vergi Durumu Raporu

1. Tayland’da Digital Nomad Vizesi ile İkamet ve Vergi Mükellefiyeti

183 Gün Kuralı: Tayland’da bir takvim yılı içinde 183 günden (yaklaşık 6 ay) fazla süreyle ikamet eden bir kişi, Tayland vergi kanunlarına göre Tayland’da “yerleşik (tam mükellef)” sayılır ve vergi mükellefi haline gelir. Özellikle “Digital Nomad” vizesiyle (resmi adıyla Destination Thailand Visa, DTV) uzun süreli kalış planlayanlar genellikle bu eşiği aşacakları için, Tayland’da vergi rezidansı oluşacaktır. Bu durumda ilgili kişi, Tayland’da elde ettiği gelirler yanında yurt dışında elde ettiği kazançlardan da (eğer aynı yıl içinde Tayland’a aktarılırsa) Tayland gelir vergisine tabi olabilir. Son düzenlemeye göre 1 yıl içinde yurt dışında kazanılan tutar aktarılırsa vergi olmayacaktır.

183 Günden Az Kalanlar: Öte yandan, bir takvim yılında 180 günden az Tayland’da bulunanlar genellikle Tayland’da vergi mukimi sayılmaz. Bu durumda, Tayland dışındaki kazançları için Tayland’da vergi ödeme yükümlülüğü doğmaz. Ancak dijital göçebe vizesi genellikle uzun süreli ikamet imkânı tanıdığından, vergi mukimliği statüsü kazanılması yaygın bir durum olacaktır.

Sonuç: Digital Nomad vizesiyle >183 gün Tayland’da yaşayan bir Türk vatandaşı, Tayland’da vergi mukimi sayılacak ve Tayland vergi kanunlarına tabi olacaktır. Bu kişi Tayland’da elde ettiği veya aynı yıl içinde Tayland’a getirdiği gelirler için Tayland’a gelir vergisi ödemek durumundadır. Ancak, yabancı kaynaklı gelirlerin vergilendirilmesi konusunda Tayland’da özel uygulamalar bulunmaktadır (aşağıda detaylandırılmıştır).

2. Tayland’daki Dijital Göçebeler İçin Güncel Vergi Düzenlemeleri ve Uygulamaları

Resmî Dijital Göçebe Vizesi (DTV/LTR): Tayland, uzaktan çalışan yabancılar için 2024’te “Destination Thailand Visa (DTV)” adıyla resmî bir dijital göçebe vizesi başlatmıştır. Bu vize, Long-Term Resident (LTR) programının bir parçası olup konaklama ve çalışma iznini bir arada sunar. DTV/LTR kapsamında dijital göçebeler, Tayland’da yasal olarak uzun süre ikamet edebilir ve yabancı kaynaklı işlerini sürdürebilirler, ancak bu gelirlerin yabancı kaynaklı olması (Tayland’dan elde edilmemesi) şarttır. Yani DTV, kişinin sadece yurt dışından elde ettiği kazançlarla geçimini sağlaması koşuluyla çalışma izni benzeri hak sağlamaktadır.

Vergi Yükümlülüğü ve İstisnalar: Dijital göçebe vizesi, uzun süreli ikamete izin vermekle birlikte vergi muafiyeti otomatik olarak sağlamaz. Tayland vergi mevzuatında dijital göçebelere özgü özel bir gelir vergisi muafiyeti olmamakla beraber, genel kural olarak yurt dışı kaynaklı gelirlerin, kazanıldığı yıl Tayland’a transfer edilmediği takdirde vergilendirilmediği önemli bir uygulama vardır. Bu, bir dijital göçebenin yabancı gelirini aynı yıl içinde Tayland’a getirmemesi halinde o gelir için Tayland’da vergi ödemekten kaçınabileceği anlamına gelir. Örneğin, uzaktan çalışarak elde edilen gelir Tayland’a kazanıldığı yıl içinde getirilmezse Tayland geliri sayılmaz ve o yılın Tayland vergisine tabi olmaz. (Ertesi yıl transfer edilen gelirler, “geçmiş yıl geliri” olarak muaf tutulabilir.). Bu düzenlemenin olumsuz etkileri nedeni ile değiştirilecektir.

LTR Vizesinde Özel Vergi Teşvikleri: Tayland hükümeti, LTR (Long-Term Resident) vizesi programı kapsamında bazı vergi teşvikleri sunmaktadır. Özellikle LTR altında “Work-from-Thailand Professionals” (Tayland’dan Çalışan Profesyoneller) kategorisinde bulunan uzaktan çalışanlar için yurt dışı gelirlerine muafiyet imkânı getirilmiştir. Bu kapsamda, yurt dışında icra edilen işlerden veya yabancı varlıklardan elde edilen gelirin önceki yılda kazanılıp Tayland’a getirilmesi halinde gelir vergisinden istisna edileceği belirtilmiştir. Bu uygulama, dijital göçebelerin yabancı kazançlarını Tayland’a getirirken zamanlama yaparak vergi yükünden kaçınabilmelerine olanak tanır. Diğer bir deyişle, LTR vizesine sahip bir dijital göçebe, uzaktan çalışmayla elde ettiği kazancı önce bir yabancı ülkede tutup ertesi takvim yılında Tayland’a transfer ederse, bu gelir Tayland’da vergiden muaf tutulabilmektedir.

SMART Visa ve Diğer Uygulamalar: Tayland, LTR dışında geçmişte teknoloji yatırımcıları ve uzmanları için Smart Visa programını da yürürlüğe koymuştur. Smart Visa belirli nitelikli yabancılara vize ve çalışma izni kolaylıkları yanında bazı vergi avantajları da sağlamaktaydı. Nitekim bu program kapsamında belirli nitelikli profesyoneller için gelir vergisi muafiyeti gibi teşvikler bulunmaktaydı. Ancak ortalama bir dijital göçebenin asıl yararlanacağı güncel mekanizma LTR/DTV vizesidir.

Uygulamadaki Durum: Geçmişte birçok dijital göçebe Tayland’da turist vizesiyle kalıp vergi kaydı yaptırmadan çalışmaktaydı. Resmî dijital nomad vizesi ile Tayland, bu kişileri sisteme dahil etmeyi amaçlamıştır. Vergi idaresi, uzun süre kalan ve LTR kapsamında olan bireylerden, eğer vergi mukimi statüsüne ulaştılarsa, beyan yükümlülüklerini yerine getirmelerini beklemektedir. Özellikle yerel kaynaklı gelir yasağına uyulduğu sürece (DTV vizesiyle Tayland’dan gelir elde edilmemesi gerekiyor), dijital göçebelerin vergi yükümlülüğü büyük ölçüde yabancı kazançlarının Tayland’a getirilip getirilmediğine bağlı kalmaktadır. Güncel uygulamada dijital göçebeler, gelirlerini mümkün olduğunca yabancı hesaplarda tutarak ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarından yararlanarak vergi planlaması yapmaktadırlar. (Türkiye ile Tayland arasında 2002’den beri yürürlükte olan bir Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) bulunduğunu da not edelim.)

3. Tayland Gelir Vergisi Oranları ve Dijital Göçebelere Etkisi

Tayland Gelir Vergisi Tarifesi: Tayland’da mukim kişiler için gelir vergisi artan oranlı (progressif) bir yapıya sahiptir. Vergi oranları düşük gelirler için %0’dan başlar ve gelir arttıkça kademeli olarak yükselerek en üst dilimde %35’e kadar çıkar. 2025 itibarıyla geçerli gelir vergisi dilimleri şu şekildedir:

• 0% vergi: 0 – 150.000 Tayland Bahtı (THB) arası yıllık gelir (yaklaşık 150k THB ≈ 4.450 USD);

• 5% vergi: 150.001 – 300.000 THB arası gelir;

• 10% vergi: 300.001 – 500.000 THB arası gelir;

• 15% vergi: 500.001 – 750.000 THB arası gelir;

• 20% vergi: 750.001 – 1.000.000 THB arası gelir;

• 25% vergi: 1.000.001 – 2.000.000 THB arası gelir;

• 30% vergi: 2.000.001 – 5.000.000 THB arası gelir;

• 35% vergi: 5.000.001 THB üzerindeki gelir (en üst dilim).

Bu yapıdan görüleceği üzere düşük ve orta gelir düzeylerinde Tayland’ın vergi oranları oldukça avantajlıdır: Örneğin yıllık 150.000 THB’ye kadar gelir tamamen vergiden muaftır. Bu tutar, bir dijital göçebenin yıllık gelirinin ilk ~4.450 $’lık (veya 150 bin ₺’lik) kısmına vergi uygulanmaması demektir. Benzer şekilde 300.000 THB’ye (8.900 $) kadar olan gelirler için sadece %5 gibi düşük bir oranda vergi alınır.

Dijital Göçebeye Etki: Bir dijital göçebe Tayland’da vergi mukimi olursa ve yabancı kazançlarını aynı yıl içinde Tayland’a transfer ederse, bu gelirler yukarıdaki tarife uyarınca vergilendirilecektir. Ancak birçok dijital göçebe, vergiyi en aza indirmek için kazançlarını parça parça veya gecikmeli olarak Tayland’a getirir. Yukarıda belirtilen yasal “remittance” kuralı sayesinde, gelirini kazanç yılı içinde Tayland’a sokmadığında %0 vergiyle (en azından o yıl için) yetinmek mümkündür.

Örneğin, bir yazılım geliştiricisi Tayland’da bir yıl boyunca 1.000.000 THB gelir elde etmiş olsun (yaklaşık 28.000 $). Bu gelirin tamamını aynı yıl Tayland’daki banka hesabına getirirse, vergi dilimlerine göre yaklaşık 115.000 THB gelir vergisi öder (etkin vergi oranı ~%11.5). Buna karşın, aynı kişi kazancını yıl içinde Tayland’a getirmeyip yurt dışında tutarsa o yıl için Tayland’a sıfır gelir vergisi öder. Ertesi takvim yılında bu parayı Tayland’a transfer ettiğinde ise LTR kapsamında geçmiş yıl geliri istisnasından faydalanarak yine vergi ödemeyebilir.

Türkiye ile Karşılaştırma: Tayland’daki vergi oranlarının Türkiye’ye kıyasla özellikle orta gelir seviyelerinde daha düşük olduğu görülmektedir. Örneğin Tayland’da yıllık 1 milyon THB (~830 bin TL) gelir elde eden bir kişi, yaklaşık 115 bin THB vergi yükü taşırken (yaklaşık %11.5 efektif oran), Türkiye’de benzer düzeyde (örneğin 870 bin TL) gelir elde eden bir kişi yaklaşık 213 bin TL vergi yükü taşır (ücret geliri için efektif oran ~%24.5). Üst gelir dilimlerinde dahi Tayland’ın en yüksek oranı %35 iken, Türkiye’de %40’a ulaşmaktadır. Aşağıdaki tabloda iki ülkenin gelir vergisi tarifeleri özetlenmiştir: Ancak Türkiye’den yurt dışına uzaktan çalışan digital göçebeler için vergi avantajı aşağıdaki tabloda ihmal edilmiştir.

Tablo 1: Türkiye ve Tayland gelir vergisi oranlarının kıyaslanması.

Görüldüğü gibi Tayland, belirli koşullar altında (özellikle yabancı gelirin transfer zamanlamasıyla) dijital göçebelere çok daha hafif bir vergi yükü sunabilir. Ayrıca Tayland’ın LTR vizesi “Work-from-Thailand” kategorisi, bu yabancı kaynaklı gelirleri fiilen vergi dışı bırakabilen özel bir rejimdir. Dolayısıyla, Tayland’da dijital göçebe olarak çalışan bir Türk, hem daha düşük nominal vergi oranlarından yararlanabilir hem de doğru planlamayla vergiden tamamen muaf olma avantajını yakalayabilir.

4. Türkiye’deki Şahıs Şirketinin Açık Kalmasının veya Kapatılmasının Vergisel Etkileri

Türkiye’de Tam vs. Dar Mükellefiyet Durumu: Öncelikle, yurt dışına taşınan Türk vatandaşı, aşağıda detaylı ele alınacağı üzere, Türkiye’de dar mükellef statüsüne geçeceği için Türkiye’de sadece Türkiye kaynaklı gelirlerinden vergilendirilecektir. Bu bağlamda Türkiye’de kurulmuş olan şahıs şirketinin açık kalması veya kapatılması, kişinin Türkiye kaynaklı gelirlerinin devam edip etmeyeceğini belirleyeceğinden kritik önem taşır.

• Şahıs Şirketini Açık Tutmak: Türkiye’deki şahıs şirketi açık kalır ve faaliyet göstermeye devam ederse, bu şirket üzerinden elde edilen kazançlar Türkiye kaynaklı gelir sayılacaktır. Dar mükellef dahi olsa, Türkiye’de elde edilen bu kazançlar için Türkiye’ye gelir vergisi ödemeye devam etmek gerekir. Örneğin, yazılım hizmetleri Türkiye’deki şahıs firması üzerinden faturalandırılıyorsa, elde edilen kazanç Türkiye’de ticari kazanç sayılır ve Türk Gelir Vergisi tarifesine göre vergilendirilir. Türkiye Gelir Vergisi Kanunu’nun 7. maddesine göre dar mükellefler açısından bir hizmet veya serbest meslek kazancının Türkiye’de elde edilmiş sayılması için faaliyetin Türkiye’de icra edilmesi veya Türkiye’de değerlendirilmesi yeterlidir. “Değerlendirme” terimi, ödemenin Türkiye’de yapılmasını veya ödeme yurt dışında yapılmışsa dahi Türkiye’deki bir hesapta kayıt altına alınmasını ifade eder. Yani yabancı bir müşteri ücret ödemesini doğrudan Türkiye’deki şirket hesabına yaparsa veya para sonradan Türkiye’ye transfer edilip şirketin hesaplarına intikal ederse, kazanç Türkiye’de değerlendirilmiş kabul edilir ve vergilendirilir. Dolayısıyla, dijital göçebe Tayland’dan çalışsa bile Türk şahıs şirketi üzerinden fatura kesip ödeme almaya devam ederse, Türkiye’ye vergisel yükümlülükleri (gelir vergisi, KDV gibi) sürecektir.

  • Vergi Oranları ve Yükümlülükler: Şahıs şirketi kazançları, Türkiye’de mevcut gelir vergisi tarifesine göre kademeli olarak %40’a varan oranlarda vergilendirilir (bkz. Tablo 1, Türkiye sütunu) ve bu kapsamda geçici vergi, yıllık beyanname gibi yükümlülükler devam eder. Ayrıca şirket faaliyeti KDV’ye tabi ise %20 KDV beyannameleri, muhtasar beyannameler gibi rutin yükümlülükler de sürer.

  • Sosyal Güvenlik ve Diğer Yükler: Şahıs şirketi sahibi olarak Türkiye’de kalmasa dahi Bağ-Kur prim ödeme zorunluluğu devam edecektir. Türk sosyal güvenlik mevzuatına göre Türkiye’de şirket sahibi/ortakları, ikametleri yurt dışında olsa bile Bağ-Kur (4/B) kapsamında prim ödemek durumundadır. (Türkiye’nin Tayland ile bir sosyal güvenlik anlaşması bulunmadığından, Tayland’da olmanın Bağ-Kur yükümlülüğünü kaldırması söz konusu değildir.) Bu da her ay belli bir tutar sosyal güvenlik primi ödenmeye devam edileceği anlamına gelir. Şirket açık kaldığı sürece Türkiye’de adres, defter tutma, yoklama vb. konularda da bir temsilci veya vekil bulundurmak gerekebilir.

  • Çifte Vergi ve Anlaşma Etkisi: Şahıs şirketi kazançları Türkiye’de vergilendirilirken, aynı kazanç teorik olarak Tayland tarafından da (kişinin Tayland’a getirdiği gelir sayılırsa) vergilendirilebilir. Türkiye-Tayland ÇVÖ Anlaşması bu durumda çifte vergilemeyi önleyici hükümler içerir. Örneğin Anlaşma’da ticari kazanç ve serbest meslek kazançlarının hangi ülkede vergilendirileceği belirtilmiştir. Genelde, bir kazanç bir ülkede işyeri veya sabit yer vasıtasıyla elde ediliyorsa o ülke vergilendirir; diğer ülke bu geliri vergilemez veya vergilese de kredi yoluyla düşürür. Türk şahıs şirketi bir “sabit işyeri” teşkil edeceğinden, o kazanç üzerinde öncelikli vergilendirme hakkı Türkiye’dedir. Tayland, kendi mukimine (kişiye) bu gelir üzerinden vergi tahakkuk ettirse bile, anlaşma gereği Türkiye’de ödenen vergiyi mahsup edecektir. Yani şirketi açık tutmak, vergiyi tamamen ortadan kaldırmasa da anlaşma sayesinde çifte ödemeyi engellemek mümkün olabilecektir. Yine de süreç, her iki ülkede beyan ve belgelemeyi gerektireceği için oldukça karmaşık olabilir.

• Şahıs Şirketini Kapatmak: Kişi Türkiye’deki şahıs şirketini kapatırsa, Türkiye kaynaklı ticari kazanç elde etmeyi sonlandırmış olur. Böylece, Türkiye’de dar mükellef olarak vergilendirilecek herhangi bir gelir unsuru da kalmayacaktır (Türkiye’de başka geliri yoksa). Bu senaryoda dijital göçebenin uzaktan çalışmayla elde ettiği gelirler artık doğrudan yurt dışı kaynaklı kişisel gelir niteliğinde olacaktır. Vergisel etkileri şu şekilde özetlenebilir:

  • Türkiye Açısından: Şahıs şirketi kapandıktan sonra kişi Türkiye’de herhangi bir ticari faaliyette bulunmuyorsa, artık Türkiye’de beyan edeceği bir kazanç olmayacaktır. Dar mükellef statüsünde olduğu için yurt dışında elde ettiği kazançları Türkiye’de beyan etmesine gerek kalmaz. Örneğin, Tayland’da veya başka bir ülkede bir şirketten elde ettiği maaş/ücret geliri ya da serbest çalışmayla kazandığı ücretler, Türkiye’de vergilendirilmez. Şirket kapandığı için Bağ-Kur prim yükümlülüğü de son bulacak; Türkiye’de sosyal güvenlik kapsamında sadece isteğe bağlı prim veya genel sağlık sigortası gibi durumlar söz konusu olabilir (eğer Türkiye’de ikametgahı da sona erdirdiyse bunlar da genellikle devre dışı kalır). Kısacası, şahıs şirketini kapatmak, Türkiye’deki vergi ve sigorta yükümlülüklerinin büyük bölümünü ortadan kaldırır.

  • Tayland Açısından: Şirket kapandıktan sonra kişi kazancını muhtemelen doğrudan kendi bireysel yabancı hesabına alacak veya belki çalıştığı yabancı şirketten maaş alacaktır. Bu durumda Tayland’da vergi mukimi ise bu gelir yabancı kaynaklı bireysel gelir olarak değerlendirilecektir. Yukarıda belirtildiği üzere, aynı yıl içinde Tayland’a getirilirse Tayland tarifesine göre vergilenir, getirilmezse o yıl için vergilenmez. LTR dijital göçebe statüsünde ise önceki yıl geliri olarak getirilmesi halinde de muafiyet vardır. Dolayısıyla şahıs şirketinin kapanması, Tayland’da vergi planlamasını kolaylaştırır; kişi gelirini yabancı bir ülkede (örneğin Türkiye’de değil de bir offshore bankada) tutup gerektiğinde Tayland’a sınırlı miktarlarda transfer ederek toplam vergi yükünü minimize edebilir.

  • İdari Kolaylıklar: Türkiye’de işletme işleten bir kişi için, yurt dışındayken Türk şirketini yönetmek muhasebe, beyanname, yoklama vs. açılarından zorluklar içerir. Şirketi kapatmak, bu idari külfetleri de ortadan kaldıracaktır. Kişi tüm enerjisini Tayland’daki yaşamına ve işine vergi idaresi tarafından takibe takılma endişesi olmadan yönlendirebilir. (Not: Şahıs şirketini kapatma kararı almadan önce, şirketin varsa vergi borçları, demirbaşları, devam eden sözleşmeleri gibi konuların da tasfiye edilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Ancak bunlar vergisel olmaktan ziyade hukuki/idari konulardır.)

Özetle: Türkiye’deki şahıs şirketinin açık kalması, Türkiye açısından vergi mükellefiyetinin ve yüklerinin devamı anlamına gelirken; şirketin kapatılması, Türkiye’de vergisel bağın kopması ve kişinin vergi yükünün fiilen Tayland tarafına kayması demektir. Dijital göçebe için vergisel avantaj değerlendirmesi yapıldığında, genellikle Türkiye’de şirketi kapatıp, Tayland’ın sağladığı vergi avantajlarından yararlanmak daha lehine görünmektedir (özellikle LTR kapsamındaki muafiyetler düşünüldüğünde).

5. Türkiye’de Yerleşiklik Statüsünün Kaybedilmesi ve Gelir Vergisi Kanunu Kapsamındaki Etkileri

Vergi Yerleşikliği (Mükellefiyet) Kriterleri: Türk Gelir Vergisi Kanunu’na göre bir gerçek kişinin Türkiye’de tam mükellef (yerleşik) sayılması için ya Türkiye’de ikametgâhının bulunması ya da bir takvim yılı içinde devamlı olarak 6 aydan fazla Türkiye’de oturması gerekir. Kanun’un 4. maddesi uyarınca ikametgâhı Türkiye’de olanlar Türkiye’de yerleşmiş kabul edilir. Ayrıca bir takvim yılı içinde Türkiye’de aralıksız veya aralıklı toplam 183 günü aşan süre kalanlar da yerleşik (tam mükellef) sayılmaktadır. Bu kuralın istisnası, eğitim, tedavi, geçici görev gibi nedenlerle geçici ayrılmaların 6 ay hesabında dikkate alınmamasıdır. Önemli bir nokta: Kişinin Türkiye’de yasal ikametgâh adresi mevcutsa, fiilen yurtdışında uzun süre kalsa dahi vergi otoriteleri onu tam mükellef kabul edebilir. Bu nedenle yurtdışına taşınan bir kişi, nüfus kaydındaki yerleşim yerini (ikametgâhını) da Tayland’a veya yurtdışına aldırmalıdır ki vergisel yerleşikliği sona ersin.

Yurtdışına Çıkış ve Dar Mükellefiyet: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve 6 aydan uzun süredir yurtdışında (oturma/çalışma izniyle) yaşayan kişiler, Gelir Vergisi Kanunu kapsamında Türkiye’de yerleşik sayılmazlar. GVK md. 3’te özel olarak, Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişilerin (dar mükelleflerin) sadece Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratları üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmıştır. Yine GVK md. 6’ya göre Türkiye’de yerleşik olmayan kişiler, yabancı memleketlerde elde ettikleri kazançları nedeniyle Türkiye’de gelir vergisine tabi olmazlar. Maliye Bakanlığı’nın bu konuda yayımladığı bir tebliğde de (210 seri nolu GVK Genel Tebliği) açıkça, çalışma veya oturma izni alarak 6 aydan fazla süredir yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının, Türkiye’de sadece elde ettikleri Türkiye kaynaklı gelirler nedeniyle vergilendirileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, dijital göçebe olarak Tayland’a yerleşen Türk vatandaşı Türkiye’de vergisel açıdan dar mükellef statüsüne düşecektir.

Bu statü değişiminin somut sonuçları şunlardır:

• Dünya Genelindeki Gelire Vergi Muafiyeti: Tam mükellef kişiler dünya genelinde elde ettikleri tüm gelirler üzerinden Türkiye’de vergi öderken, dar mükellef kişiler sadece Türkiye kaynaklı gelirlerini beyan ederler. Türkiye’de yerleşik olmayan bir kişi yabancı ülkelerde elde ettiği kazanç ve iratları Türkiye’de beyan etmek zorunda değildir. Örneğin Tayland’da çalışarak elde ettiği ücreti, ABD’deki bir bankada tuttuğu faiz geliri veya herhangi bir ülkede elde ettiği sermaye kazancı, Türkiye’de vergilendirilmeyecektir. Bu, yerleşiklik statüsü kaybının en önemli sonucudur ve potansiyel olarak büyük bir vergi avantajıdır.

• Türkiye Kaynaklı Gelirlerin Durumu: Dar mükellef statüsündeki kişi eğer Türkiye’de gelir elde etmeye devam ederse, bu gelirler yine Türk vergi mevzuatına tabidir. Örneğin, Türkiye’de bir gayrimenkulü olup kira geliri elde ediyorsa veya hâlâ aktif bir ticari faaliyeti (şahıs şirketi, ortaklık vb.) varsa, bu gelirler için Türkiye’de beyanname vermesi gerekebilir. Kanun, dar mükelleflerin gelir unsurlarının bazılarını stopaj yoluyla nihai vergilemeye tabi tutmakta, bazıları için ise beyanname istemektedir. Örneğin dar mükelleflerin Türkiye’de elde ettikleri kira gelirleri, menkul sermaye iratları genellikle stopaj ile vergilenir ve belirli şartlarla yıllık beyan gerekmez. Ancak stopaja tabi olmayan gelirler (örneğin stopaj kesilmemiş kira veya serbest meslek kazancı) varsa, yıllık beyanname yükümlülüğü doğabilir. Bu detaylar, dijital göçebe açısından genellikle Türkiye’de kalan pasif gelirler (kira, faiz, temettü gibi) varsa önem kazanır. Eğer kişi Türkiye’deki şahıs şirketini kapatmış ve aktif gelir elde etmiyorsa, büyük olasılıkla sadece belki mevduat faizi gibi gelirleri kalabilir ki bunlar da stopajla vergilenip beyana tabi olmayacaktır.

• Vergi İdaresine Bildirim: Türkiye’de yerleşiklik statüsünün fiilen kaybedilmesi, herhangi bir makama özel bir dilekçeyle bildirimi gerektirmemekle birlikte, nüfus kaydındaki ikamet adresinin güncellenmesi ve gerekli ise vergi dairesine durumun izahı ileriye dönük sorunları engeller. Özellikle tam mükellefiyetten dar mükellefiyete geçişte, vergi dairesi mükellefiyet kaydınızı duruma göre “dar mükellef” olarak güncelleyebilir. Bu, yıllık beyanname gönderme zorunluluğu gibi konularda doğru şekilde işlem yapılması için tavsiye edilir. Örneğin, Türkiye’de sadece kira geliri kalan bir dar mükellef, beyana tabi bir durum yoksa bunu vergi dairesine dilekçe ile bildirebilir.

• Yerleşikliğe Geri Dönüş: Kişi ileride tekrar Türkiye’ye yerleşir (örneğin Tayland’dan dönüp Türkiye’de 6 aydan fazla kalır veya ikametgâhını tekrar Türkiye’ye alır) ise, yeniden tam mükellef olacaktır ve dünya genelindeki gelirleriyle Türkiye’de vergilenmeye başlayacaktır (Türkiye’nin çifte vergileme anlaşmaları uyarınca yurt dışında ödediği vergileri mahsup ederek). Bu nedenle dijital göçebe süreci uzun yıllar sürse bile Türkiye ile bağlarını tamamen koparmayı düşünmeyen kişilerin, ilerde döndüklerinde vergi planlamasını tekrar gözden geçirmeleri gerekir.

Özet: Türkiye’de yerleşiklik statüsünün kaybedilmesi, Gelir Vergisi Kanunu’nun tam/dar mükellefiyet ayrımına göre, kişinin Türkiye dışı gelirlerinin Türk vergisi kapsamından çıkması demektir. Bu, Tayland’a taşınan bir Türk vatandaşının vergisel açıdan lehinedir çünkü artık sadece Tayland’daki (ya da diğer ülkelerdeki) vergi yükümlülükleriyle sınırlı kalacaktır. Türkiye’deki şahıs şirketinin kapatılması da bu durumu pekiştirerek Türkiye’de vergilendirilebilir bir kazanç bırakmamış olur. Sonuç olarak, yerleşiklik statüsünü Tayland lehine değiştirmek, çifte vergilendirme riskini ortadan kaldırır ve kişinin sadece tek bir ülkenin (Tayland’ın) vergi rejimine tabi olmasını sağlar – ki Tayland rejiminin de yukarıda görüldüğü gibi çeşitli istisna ve avantajları mevcuttur.

Türkiye ve Tayland’daki Vergi Yükünün Karşılaştırılması

Son olarak, bir dijital göçebe için Türkiye ve Tayland’daki vergi yüklerinin sayısal olarak kıyasını yapalım. Aşağıdaki tabloda örnek yıllık gelir tutarları üzerinden her iki ülkede ödenecek gelir vergisi yaklaşık olarak hesaplanmıştır:

Tablo 2: Belirli gelir düzeylerinde Türkiye ve Tayland’da ödenecek yıllık gelir vergisinin kıyaslanması (ortalama kurlar üzerinden yaklaşık hesaplanmıştır).

Yukarıdaki tablo, Tayland’ın vergi yükünün özellikle düşük ve orta gelirlerde Türkiye’ye kıyasla ne kadar düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Örneğin ~500 bin TL geliri olan bir kişi Türkiye’de ~113 bin TL vergi öderken, aynı gelir Tayland şartlarında (yaklaşık 415 bin THB karşılığı) sadece ~27.500 THB vergiye tabi olmaktadır. Efektif vergi oranı Türkiye’de %22,7 civarı iken Tayland’da %5’ler düzeyindedir. Gelir arttıkça aradaki makas biraz daralmakla birlikte 2 milyon TL gibi yüksek bir gelirde bile Tayland’da ödenen vergi, Türkiye’nin yaklaşık yarısı düzeyindedir.

Dijital Göçebeler İçin Özel Durum: Ayrıca unutulmamalıdır ki, yukarıdaki Tayland vergi yükü hesaplamaları, gelirin aynı yıl içinde Tayland’a transfer edilip vergilendirildiği varsayımına dayanır. Bir dijital göçebe, LTR vizesinin sunduğu avantajla gelirini aynı yıl Tayland’a sokmayarak veya diğer yasal istisnaları kullanarak efektif vergi oranını %0’a kadar düşürebilir. Dolayısıyla, Tayland’da yasal dijital göçebe statüsü elde eden bir Türk vatandaşının toplam vergi yükü, Türkiye’deki tam mükellef statüsüne kıyasla son derece avantajlı olabilmektedir.

Detaylı Bilgi ve Danışmanlık Hizmetlerimiz için info@ozmconsultancy.com

Kaynakça: Bu rapordaki bilgiler Tayland Board of Investment açıklamaları, Tayland Gelir İdaresi mevzuatı ile Türkiye Gelir Vergisi Kanunu ve ilgili Tebliğ hükümlerine dayandırılmıştır. Resmî verilere ve uzman analizlerine rapor boyunca atıf yapılmış olup, tablolar ilgili kaynaklardaki vergi oranları esas alınarak hazırlanmıştır. Daha ayrıntılı veya özel durumlar için her iki ülkenin vergi otoritelerinin yayımladığı rehberler ve gerekirse profesyonel danışmanlık alınması tavsiye edilir.

Kaynaklar:

• Thailand Board of Investment, LTR Visa Privileges;

• BrightTax Expat Tax Services, Thailand Digital Nomad Visa;

• Global Wealth Protection, Digital Nomad Taxes (Thailand);

• HLB Thailand, Tax Benefits for LTR Visa;

• PwC Turkey, Gelir Vergisi Tarifesi 2024;

• Nazalı Vergi, Dar Mükellefiyet Rehberi;

• T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgesi (16.02.2015).