Romanya’da Şirket Kurma Rehberi (2026)
1. Romanya’daki Başlıca Şirket Türleri ve Avantaj/Dezavantajları
Romanya’da en yaygın şirket türleri:
Limited Şirket (SRL – Societate cu Răspundere Limitată): Yabancı yatırımcılar arasında da en çok tercih edilen şirket yapısıdır. SRL’ler 1 ile 50 ortakla kurulabilir ve tek kişilik ortaklık mümkündür.
Avantajları: Ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır (limited sorumluluk) ve asgari sermaye gereksinimi çok düşüktür – eskiden 200 RON olan asgari sermaye artık fiilen 1 RON’a indirilmiştir. Kuruluş ve işletim işlemleri SA gibi şirket tiplerine kıyasla daha basit ve düşüktür.
Dezavantajları: SRL paylarının üçüncü kişilere devri bazı kısıtlamalara tabidir (genelde diğer ortakların onayı gerekir), bu da hisse devrini görece zorlaştırır. Ayrıca SRL’ler halka açılamaz ve büyük ölçekli yatırımlar için değil, daha çok KOBİ düzeyinde faaliyetler için uygundur.
Anonim Şirket (SA – Societate pe Acțiuni): Daha büyük ölçekli veya halka açık işletmeler için uygun şirket türüdür. SA ortaklarının da sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlıdır.
Avantajları: Hisseler kolaylıkla devredilebilir; anonim şirket hisselerinin üçüncü şahıslara satış/devri SRL’ye göre daha serbesttir. Büyük yatırım sermayesi toplamak veya borsaya açılmak için elverişlidir.
Dezavantajları: Asgari sermaye gereksinimi yüksektir – yaklaşık 90.000 RON (≈18.100 €) sermaye konulmalıdır. Ayrıca denetim ve yönetim yükü fazladır: Birden fazla yönetici varsa yönetim kurulu oluşturulması zorunludur ve en az biri yeminli mali müşavir olmak üzere üç iç denetçi (murakıp) bulundurulması gerekir. Bu da SA’nın kuruluş ve işletim maliyetlerini artırır. (Not: SA kuruluşunda genellikle en az 2 kurucu ortak gereklidir; SRL’de ise tek ortak yeterlidir.)
Şube (Branch – “Sucursala”): Şube, yabancı bir ana şirketin Romanya’daki uzantısı olarak kayıt edilen ticari işletmedir. Ayrı bir tüzel kişiliği yoktur, ana şirketin bir parçası olarak faaliyet gösterir.
Avantajları: Yeni bir şirket kurmadan, yabancı şirketin doğrudan uzantısı olarak hızlı şekilde faaliyet gösterilebilir; şube kendi adına sermaye gerektirmez (asgari sermaye şartı yoktur) ve ana şirket hangi faaliyetleri yapıyorsa Romanya’da aynı işleri yapabilir.
Dezavantajları: Şubenin tüm yükümlülük ve borçlarından ana şirket sınırsız şekilde sorumludur – yani şube borçlarına karşı ana şirketin malvarlığı da risk altındadır. Şube, sadece ana şirketin faaliyet alanında çalışabilir, farklı bir iş kolu seçemez. Ayrıca şube kapatılması veya yönetimi, bazen ayrı bir şirket işletmekten daha karmaşık olabilmektedir; örneğin sürekli ana merkeze raporlama gerekir ve mali kayıtlar ana şirketle bağlantılı tutulur.
Temsilcilik Ofisi (Representative Office) de bir diğer seçenek olup pazarlama/araştırma gibi sınırlı faaliyetler için kurulabilir, ancak ticari faaliyette bulunamaz; bu tip ofis için yıllık sabit harç ödenmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Özetle: Romanya’da en çok SRL (Limited) tercih edilir – Kasım 2024 istatistiğine göre yeni kurulan şirketlerin ezici çoğunluğu SRL idi (bir ayda 8.836 SRL kurulurken sadece 10 SA kurulmuştur). SRL düşük sermaye ve esnek yapısıyla KOBİ’ler için idealdir. SA ise yüksek sermaye ve resmi gereklilikleriyle büyük yatırımlar için kullanılır. Yabancı şirketlerin doğrudan varlık göstermek istemesi durumunda şube açmaları da mümkündür, ancak tüzel kişilik barındırmadığı için risk ve sorumluluklar ana şirkete aittir.
2. Kurumlar Vergisi, KDV, Temettü Vergisi ve Diğer Vergiler (2026 Güncel)
Kurumlar Vergisi (CIT): Romanya’da standart kurumlar vergisi oranı %16’dır. Bu oran, yerli ve yabancı şirketlerin (örneğin bir şube üzerinden faaliyet gösteren yabancı şirketlerin) vergilendirilebilir kârlarına uygulanır.
2025 yılı itibarıyla %16 oranında bir değişiklik öngörülmemiş olup 2026’da da genel oranın %16 olarak devam etmesi beklenmektedir. (İstisna: Gece kulübü, kumarhane gibi bazı sektörler için %16 kâr vergisi veya hasılatın %5’i – hangisi yüksekse – şeklinde özel uygulama bulunmaktadır.)
Mikro-İşletme Vergisi (Ciro Vergisi): Küçük ölçekli şirketler belirli şartlarla kurumlar vergisi yerine mikro işletme rejimini seçebilirler. Bu rejimde ciro üzerinden vergi ödenir. 2025 itibarıyla mikro işletmeler için vergi oranı, yıllık cironun %1’i veya %3’ü düzeyindedir. Genellikle en az bir çalışanı olan mikro şirketler %1, çalışanı yoksa %3 oranında vergilendirilmektedir.
Ciro eşiği: 2024 için yıllık ciro sınırı 500.000 € idi; 2025’te bu eşik 250.000 € olarak uygulanacak, 2026 itibarıyla ise eşik 100.000 €’ya düşürülecektir. Yani 2026’da yıllık geliri 100 bin Avro’yu aşan şirketler mikro rejimden çıkıp %16 kâr vergisine geçmek durumunda kalacaktır.
Ayrıca mikro işletmenin en az 1 çalışanı olması (istisna: danışmanlık firmaları mikro olamaz) ve gelirinin belirli bir kısmından fazlasını danışmanlık/iş hizmetlerinden elde etmemesi gibi ek koşullar mevcuttur. Mikro vergi rejimi sadece şirket kuruluşunda seçilebilir; şartlar kaybedilirse geri dönüşsüz biçimde standart %16’lık vergiye geçilir.
Katma Değer Vergisi (KDV): Standart KDV oranı halen %19 olmakla birlikte, 2025 yılı içinde yapılan yasal değişiklik ile Ağustos 2025’ten itibaren %21’e yükseltilmesi kabul edilmiştir.
Dolayısıyla 2026’da Romanya’nın genel KDV oranı %21 olacaktır. İndirimli KDV oranları da güncellendi: %9’luk indirimli oran %11’e çıkarılmış ve daha önce bazı ürün/hizmetlerde uygulanan %5’lik oran kaldırılarak bunlar da %11’e yükseltilmiştir. (Örneğin, gıda ürünleri, konaklama, kitap, müze girişi vb. birçok kalemde artık %11 KDV uygulanacak.)
İhracat ve AB içi satışlar uygun koşullarda %0 KDV ile işlem görmeye devam eder. KDV mükellefi olmak için şirketlerin yıllık ciro eşiği ~300.000 RON’u aşması veya isteğe bağlı kayıt olması gerekir; AB içinde işlem yapacak şirketlerin AB KDV (VAT) numarası alması gerekebilir.
Temettü Vergisi (Kar Dağıtım Vergisi): Şirketin elde ettiği kârın ortaklara temettü olarak dağıtılması halinde temettü vergisi uygulanır. 2024’e kadar Romanya’daki temettü vergisi %5’ten %8’e, ardından %10’a yükseltilmişti.
Yeni düzenlemeye göre 1 Ocak 2026’dan itibaren temettü stopaj vergisi %16’ya çıkarılacaktır.
Bu oran, temettü alan kişinin yerli/yabancı veya tüzel/gerçek kişi olmasına bakılmaksızın genel olarak geçerli olacaktır. (2025 içinde, 2025 yıl sonuna kadar çıkarılmış ara dönem kâr paylarında geçici olarak %10 uygulanabilmektedir.)
Romanya, AB Ana-İştirak Direktifi hükümlerini uygulamaktadır; dolayısıyla bir Romen şirket, bir başka AB şirketinden belli koşulları sağlayarak aldığı temettüler için vergiden muafiyet elde edebilir veya bir Romen şirketin %10’dan fazla hissesine sahip yabancı kurumsal ortaklar için de muafiyetler uygulanabilir.
Ancak Romanya’dan bir gerçek kişi veya Türkiye gibi AB dışı bir ülkeye temettü ödemesinde bulunulması durumunda, çifte vergilendirme anlaşması yoksa 2026 itibarıyla %16 stopaj uygulanacaktır.
Not: Romen ortaklar (gerçek kişiler) yüksek tutarda temettü geliri elde ederse buna ek olarak ulusal sağlık sigortası katkı payı (%10) doğabilir; ancak bu, belirli eşiklerin (12 asgari brüt ücretin) üzerinde pasif gelir elde eden ikamet sahipleri için geçerlidir.
Diğer Vergiler: Romanya’da gelir vergisi (gerçek kişiler için) düz oranlı %10’dur. Çalışanlar üzerindeki sosyal katkı yükleri ayrı (aşağıda personel maliyetinde açıklanmıştır).
Ayrıca belli sektörlerde özel vergiler olabilmektedir (örneğin banka ve enerji sektörüne ciro bazlı ek vergiler, kumar faaliyetlerinde ilave vergiler gibi).
Ancak bir yabancı yatırımcı için genel itibarıyla Romanya, AB içerisinde en düşük vergi oranlarından birine sahip olmasıyla cazip görülür. Yerel düzeyde belediye vergileri genelde gayrimenkul ve arazi vergisi gibi konularla sınırlıdır; kurumsal gelir üzerinden ilave yerel vergi bulunmamaktadır.
3. Yabancı Girişimciler İçin Şirket Adına Banka Hesabı Açma Süreci
Romanya’da şirket kuruluşu tamamlandıktan sonra şirket adına bir banka hesabı açmak genellikle zorunludur (özellikle vergi ödemeleri ve sermaye yatırımı için).
Süreç ve Gereklilikler:
Banka Seçimi ve Hazırlık: Yabancı ortaklar yerel bir Romen bankasında hesap açabileceği gibi, Wise, Revolut Business, Paysera gibi çevrimiçi finans kuruluşlarında da şirket hesabı açma imkânı bulunmaktadır.
Ancak klasik Romen bankalarında hesap açmak için genellikle şirket yetkilisinin şahsen bankada bulunması şartı vardır. Bu nedenle, yabancı girişimci ya kendisi Romanya’ya gelerek ya da noter onaylı vekâletle temsilcisi aracılığıyla bankada hesap açma görüşmesine katılmalıdır.
KYC (Müşteri Tanı) Süreci: Banka, hesap açılışı öncesinde kapsamlı bir “Know Your Customer” prosedürü yürütür. Bu kapsamda istenecek belgeler genellikle şunlardır:
Şirketi temsil eden kişinin pasaportu veya kimlik belgesi, Romanya vergi kimlik numarası (varsa NIF, yoksa yabancı pasaport kullanılabilir), kişinin ikamet adresini gösteren bir belge (yabancı uyruklular için bazı bankalar adres kanıtı olarak ikametgâh belgesi veya fatura isteyebilir), şirketin ticaret sicil kayıt belgeleri (şirket kuruluş sertifikası, kayıt özeti gibi) ve şirketin faaliyet alanı, beklenen işlem hacmi, para kaynakları hakkında bilgiler.
Banka, şirketin faaliyet amacına dair sorular sorarak risk değerlendirmesi yapar.
Hesap Açılış Süresi: Uygun belgelerle bankaya başvurulduğunda hesap açmak için öncelikle banka şubesinde bir görüşme randevusu yapılır.
Bu ilk toplantı ve evrak sunumu çoğunlukla 1-2 gün içinde tamamlanabilir. Ardından banka, sunulan belgeleri ve bilgileri merkeze ileterek onay sürecini başlatır.
KYC incelemesi ve nihai onay bankadan bankaya değişmekle birlikte genellikle 1-2 hafta sürebilir. Bazı durumlarda bu süreç 2 haftadan uzun sürebilir; banka ek belge talep edebilir veya ek güvenlik kontrolleri yapabilir.
Yabancı girişimci, hesap onayının çıkmasını Romanya dışında bekleyebilir; başlangıçta fiziken bulunmak yeterlidir.
Dikkat Edilecek Hususlar: Her bankanın müşteri kabul kriterleri farklı olabilir ve hesap açılışını reddetme hakkı saklıdır.
Yani tüm belgeler tam olsa bile banka risk politikası gereği yabancı ortaklı yeni bir şirketin hesap başvurusunu onaylamayabilir. Bu nedenle süreç öncesi bankayla veya danışmanla görüşüp hazırlıklı olmak faydalıdır.
Romanya’da büyük bankalar (BCR, BRD, Raiffeisen, ING vb.) yabancı yatırımcılara hesap açma hizmeti vermektedir. Genellikle hesap açılışı sırasında şirket müdürünün orada olması ve imza atması şarttır; imza sirküleri ve yetki belgeleri de sunulur. Banka hesabı açıldıktan sonra, internet bankacılığı ve uluslararası transferlere erişim sağlanır.
Özetle, yabancı girişimci için Romanya’da banka hesabı açmak 1-2 gün evrak işlemi + 1-2 hafta onay süreci olarak planlanmalıdır. Gerekli belgelerin önceden hazırlanması (noter tasdikli çeviri vs.) süreci hızlandırır. Alternatif olarak, çevrimiçi bankacılık çözümleri de değerlendirilebilir; ancak Romen vergi makamlarıyla uyum ve sermaye ödeme süreçleri açısından en sorunsuz yöntem yerel bir banka hesabıdır.
4. Romanya'da Personel Çalıştırmanın Maliyeti (Asgari Ücret, Ortalama Maaş, İşveren Yükleri)
Asgari Ücret: Romanya’da ulusal asgari brüt ücret her yıl hükümet tarafından belirlenir ve son yıllarda düzenli olarak artırılmaktadır.
2025 yılı itibarıyla aylık brüt asgari ücret 4.050 RON olarak belirlenmiştir (yaklaşık 814 €). 2024 yılında brüt 3.300 RON olan asgari ücret, 1 Temmuz 2024’te 3.700 RON’a ve 2025 başında 4.050 RON’a yükseltilmiştir. Bu artışlar, asgari ücretin ortalama ücretin %47-52’si aralığında olmasını hedefleyen yeni yasal formüle dayanmaktadırellint.net. 2026 yılı için yine bir artış öngörülmektedir; resmi bir rakam olmamakla birlikte enflasyon ve hedef oranlar doğrultusunda brüt asgari ücretin muhtemelen 4.500 RON üzerinde olması beklenebilir.
Asgari ücret net ele geçen miktar ile brüt arasındaki fark, zorunlu kesintiler nedeniyle oldukça yüksektir. 2025 yılında 4.050 RON brüt ücret alan bir çalışan yaklaşık 2.550 RON net ücret almaktadır. Yani brüt asgari ücretin kabaca %60’ı çalışana geçmektedir.
Ortalama Maaş: Romanya’da ortalama maaş, sektör ve bölgeye göre değişmekle birlikte son verilere göre aylık ortalama net ücret ~5.500 RON (yaklaşık 1.100 €) düzeyindedir. 2025 ortalaması itibarıyla brüt ortalama maaş ~9.000 RON, net ~5.500 RON civarındadır. Özellikle başkent Bükreş’te ve bilişim, finans gibi sektörlerde ücret ortalaması bu seviyenin üzerinde iken, kırsal bölgelerde ve hizmet sektöründe daha düşük olabilir. İşverenler, nitelikli bir beyaz yakalı çalışan için genelde aylık toplam maliyetin 8.000-12.000 RON bandında olduğunu dikkate alır.
İşverenin Sosyal Sigorta Yükü: Romanya’da 2018’de yapılan reformla sosyal güvenlik primlerinin büyük kısmı çalışan brüt ücretinden kesilir hale getirilmiştir. İşverenin ödediği zorunlu prim “İş Sigortası Katkısı” olup brüt maaşın %2,25’i oranındadır. Bu prim; işsizlik, iş kazası, meslek hastalığı ve işveren iflas fonu gibi çeşitli sigorta fonlarını kapsar ve işveren tarafından her çalışan için ödenir. Bazı özel durumlarda (örneğin inşaat sektöründe veya ağır iş koşullarında) işverenin ekstra %4-8 ek prim yükü olabilmektedir, ancak standart ofis/düşük riskli işlerde toplam işveren yükü %2,25 ile sınırlıdır.
Çalışan Tarafından Ödenen Kesintiler: Brüt ücret üzerinden kesilen çalışan yükleri ise: %25 sosyal sigorta primi (emeklilik) ve %10 sağlık sigortası primi. Ayrıca brüt ücretin geri kalan kısmı üzerinden %10 gelir vergisi uygulanır. Bu sabit oranlı vergi sistemi nedeniyle, çalışanların eline geçen net tutar brüt ücretin yaklaşık %55-60’ı kadardır. Örneğin brüt 4.050 RON asgari ücretin neti ~2.550 RON’dur. Daha yüksek ücretlerde küçük bazı vergi muafiyetleri (örneğin özel sağlık aboneliği, üçüncü çocuk indirimi vb.) olabilse de genel kural değişmez.
İşverene Toplam Maliyet: Bir çalışanın işverene toplam maliyeti, brüt maaş + %2,25 işveren katkısı şeklindedir. Örneğin net ~3.000 RON (yaklaşık €600) ödemek istediğiniz bir çalışan için brüt maaş ~4.500 RON olacaktır; işveren primleriyle birlikte toplam maliyet ~4.600 RON olur.
Yan Haklar ve Diğer Giderler: Romanya’da işverenler genellikle çalışanlarına aylık yemek fişi (ticket restaurant) vermektedir. 2025 itibarıyla bir çalışan için günlük yemek çeki tutarı 35 RON civarındadır, bu da ayda ~700 RON ek maliyet demektir ancak vergi avantajı sağladığı için yaygındır.
Ayrıca özel sağlık sigortası veya primler sunulursa bunlar işverence vergi teşvikiyle sağlanabilir. Zorunlu olmamakla birlikte yıllık izin (en az 20 iş günü) ve ulusal bayram tatilleri ücretli izin olarak uygulanır, bu da fiili çalışma süresini etkiler.
Özetle, Romanya’da personel çalıştırma maliyeti Avrupa ortalamasına göre düşüktür. Net ücretler görece düşük olsa da sosyal katkıların büyük kısmı çalışandan kesildiği için işveren yükü sınırlıdır (brütün %2,25’i). 2026’da asgari ücretin artmasıyla, en düşük maaşlı bir çalışan için işveren maliyeti de bir miktar artacaktır. Ancak düşük kurumlar vergisi ve genel giderlerin AB ortalamasına göre makul olması, Romanya’yı istihdam açısından yatırımcıya cazip kılmaktadır.
5. Şirket Kurarak Oturum İzni Alma Süreci (Yatırımcı Vizesi)
AB vatandaşı olmayan yabancı girişimciler, Romanya’da şirket kurarak uzun dönem oturum izni alabilirler; ancak bunun için belirli yatırım şartlarını yerine getirmek gerekmektedir. Romanya’nın “D Tipi Uzun Dönem Vizesi – Ticari Faaliyet (D/AE veya D/AC)” olarak adlandırılan vizesi, ülkede yatırım yapacak iş insanlarına yöneliktir.
Bu vizeyle ülkeye giriş yapıp sonrasında oturma iznine çevirmek mümkündür.
Gereklilikler ve Süreç:
Asgari Yatırım Şartı: Yabancı yatırımcının, Romanya’da kurduğu şirkete asgari €100.000 tutarında yatırım yapacağını taahhüt etmesi gereklidir (şirket türü SRL ise €100 bin, SA ise €150 bin). Bu tutarın Romanya’daki bir banka hesabında mevcut olduğuna dair banka mektubu sunulmalıdır. Vize onaylandıktan sonra, yatırımın 12 ay içinde gerçekleşmesi (şirket sermayesine konulması veya iş planında belirtilen harcamalara yönlendirilmesi) beklenir.
İstihdam Şartı: Ayrıca yatırımcının en az 10 yeni tam zamanlı istihdam yaratacağı taahhüdü istenir (SA şirket için 15 istihdam şartı vardır). Bu istihdamın da ilk 12 ayda gerçekleştirilmesi öngörülür. Yani fiilen şirket kurulup faaliyete geçtiğinde 1 yıl içinde en az 10 kişiye iş verilip sigortalı yapılmalıdır. Bu koşul, yatırımla orantılı olarak ülkeye ekonomik katkıyı garanti altına almak içindir.
İş Planı ve Onay Süreci: Yatırımcı, Romanya’da yapacağı faaliyete ilişkin detaylı bir iş planı hazırlamalıdır. Bu planda şirket bilgileri, yatırım tutarının kullanım aşamaları, yaratılacak iş pozisyonları, faaliyet lokasyonu ve 3 yıllık finansal projeksiyon yer alır.
Plan, Romanya Ticaret ve Yatırım Teşvik Ajansı (2023 itibarıyla bu görev Romanya Yabancı Yatırımları Teşvik Ajansı veya benzeri kuruma devredilmiştir) tarafından incelenip ön onay (aviz) alınmalıdır. Bu onay, yatırım planının teknik, ekonomik ve fayda açısından uygun olduğunu tasdik eder ve 6 ay geçerlidir. Onay alındıktan sonra, yatırımcı bağlı bulunduğu ülkedeki Romanya Büyükelçiliği/Konsolosluğu’na vize başvurusunda bulunur.
Vize Başvuru Belgeleri: Vize için gerekli belgeler arasında: Yatırım planı onay belgesi (yukarıda bahsedilen ajansın mektubu), yatırımcının adli sicil kaydı (sabıka kaydı belgesi), Romanya’daki konaklama yerini gösterir belge (kira kontratı, davetiye vb.), vize süresini kapsayan sağlık sigortası poliçesi ve doldurulmuş uzun vize başvuru formu sayılabilir. Ayrıca Romanya’daki şirket kuruluş belgeleri, banka hesap dökümü (100 bin €/150 bin € tutarın bloke olduğunu gösteren) de eklenmelidir.
Süreç ve Süre: Büyükelçiliğe yapılan D tipi vize başvurusu genellikle 60 gün içinde sonuçlanır (yatırım planı onayı olduğu için genelde olumlu neticelenir).
Vize alındıktan sonra Romanya’ya giriş yapan yatırımcı, 90 gün içinde Göçmen Bürosu’na başvurarak oturum izni kartını almalıdır. İlk etapta oturum izni 1 yıllık verilir.
Uzatma için yıl sonunda şartların gerçekleştirildiği (yatırım tutarının harcandığı, 10 kişinin istihdam edildiği) gösterilmelidir. Devam eden yıllarda oturum izni her seferinde 1 yıl uzatılır. Eğer yatırım tutarı €500.000’yi aşarsa veya 50’den fazla istihdam sağlanırsa, doğrudan 3 yıllık oturum izni verilebilmekte, €1.000.000 yatırım veya 100+ istihdam durumunda süresiz oturum (uzun dönem ikamet) şart süre beklemeksizin alınabilmektedir.
Oturum İzni ile Haklar: Bu yatırımcı oturum izni ile kişi Romanya’da yasal ikamet etme, iş yapma hakkı kazanır ve Schengen bölgesinde de vize süresince serbest dolaşımdan faydalanır (Romanya henüz Schengen üyesi olmasa da oturum sahibi Schengen vizesi alımında avantajlıdır). 5 yıl kesintisiz ikamet sonrası uzun dönem (süresiz) oturum ve sonrasında vatandaşlık başvurusu imkânı da bulunmaktadır.
Not: Şirket kurmak tek başına oturum izni sağlamaz; yukarıdaki ciddi yatırım ve istihdam koşulları karşılanamadığı durumda, yatırımcı vizesi almak zor olacaktır. Alternatif olarak, küçük ölçekli girişimciler için Romanya’da çalışma izni + oturum kombinasyonu düşünülebilir:
Örneğin kendi şirketini kurup kendini şirket müdürü olarak istihdam eden kişi, Çalışma Bakanlığı’ndan iş gücü onayı alarak çalışma iznine ve ardından oturuma başvurabilir.
Ancak bu yol da iş pozisyonunun yerelleştirilememesi ve belli maaş kriterlerini (en az brüt ortalamanın ~2 katı gibi) sağlaması şartına bağlıdır. Genelde sermaye şartlı yatırımcı vizesi, yüksek net değere sahip girişimciler için ana yoldur. Süreç karmaşık olduğundan profesyonel göçmenlik danışmanlarından destek alınması tavsiye edilir.
6. Şirket Adresi Olarak Sanal Ofis Kullanımı ve 2026 Maliyetleri
Romanya’da bir şirket kurabilmek için Romanya adresli bir kayıtlı ofis göstermek zorunludur. Yabancı yatırımcılar fiziksel bir ofis kiralamak yerine maliyet ve kolaylık açısından sıklıkla sanal ofis (virtual office) hizmeti kullanırlar.
Sanal ofis, şirketin resmi tebligat adresi olarak kullanılan, posta ve evrak yönetimi hizmeti sunan bir adres sağlayıcıdır.
Romanya’da avukatlık büroları özel mevzuat sayesinde müvekkillerine sanal kayıtlı adres kiralayabilmektedir; bu durum fiziksel bir ofis kiralamaya kıyasla daha basit ve uygun maliyetli bir alternatiftir. Sanal ofiste fiilen şirket çalışanı bulunmaz, yalnızca gelen resmi tebligatlar alınır ve işlenir. Şirket faaliyetleri ise Romanya’da veya yurtdışında herhangi başka bir yerde gerçekleştirilebilir.
Yasal Durum: Romanya’da sanal ofis kullanımı yasaldır ve yaygındır.
Tek şart, sağlayıcının ilgili mevzuata uygun bir adres sunması ve bu adresin kira sözleşmesi veya muvafakatname ile şirket kullanımına tahsis edilmiş olmasıdır. Örneğin apartman dairesi adresleri için komşu onayları gerekebildiğinden, profesyonel sanal ofis hizmeti almak bu sorunu çözer. Bir sanal ofis adresi, Ticaret Sicili’ne kayıtlı resmi adresiniz olacak şekilde gösterilebilir ve ileride vergi dairesi veya diğer kurum tebligatlarını sorunsuz almanızı sağlar.
2026 İçin Tahmini Maliyetler: Sanal ofis ücretleri lokasyona (Bükreş veya diğer şehirler), verilen hizmet paketine (sadece posta adresi, sekreterlik hizmeti, toplantı odası kullanımı vb.) göre değişir.
Örneğin dünya çapında sanal ofis sağlayıcısı Regus’un Bükreş için belirttiği sanal ofis paket fiyatları aylık 179 RON ile 470 RON arasında değişmektedir. Bu yaklaşık €35 – €95 aralığına denk gelir. Başkent dışındaki şehirlerde veya sadece temel adres hizmeti sunan yerel firmalarda fiyatlar daha düşük olabilir (ayda ~100-150 RON’dan başlayan paketler bulunabilir). Genellikle yıllık ödeme yapıldığında indirimler de uygulanmaktadır.
Bu maliyetler, fiziksel ofis kiralama ile kıyaslandığında oldukça ekonomiktir – örneğin Bükreş’te küçük bir ofis kiralamak aylık en az 300-400€ tutabilecekken, sanal ofis için yıllık 500-1000€ arası bir bütçe yeterli olabilmektedir. 2026’da ekonomik koşullara göre ufak artışlar olsa da sanal ofis hizmetlerinin aylık birkaç yüz RON bandında kalacağı öngörülmektedir.
Hizmet İçeriği: Sanal ofis ücreti karşılığında şirketiniz o adreste yasal olarak “ikamet” eder, gelen resmi/özel posta kabul edilir ve sizin belirttiğiniz adrese yönlendirilir veya taranarak e-posta ile iletilir. Bazı sağlayıcılar belirli saatlerde toplantı odası kullanımı da verebilir. Şirket kuruluşu sırasında adres kira sözleşmesi veya sağlayıcıdan alınan kullanım izni belgesi Ticaret Sicili’ne sunulur. Dikkat: Sanal ofisin şirket adresi olarak kullanılabilmesi için sözleşmenin 12 ay gibi belirli bir süreyi kapsaması gerekebilir ve her uzatmada Ticaret Sicili’ne bildirim yapılmalıdır.
7. Şirket Kuruluşunda Gerekli Asgari Sermaye Miktarı (Şirket Türüne Göre)
Romanya’da farklı şirket türleri için yasa ile belirlenmiş asgari sermaye tutarları şöyledir:
SRL (Limited Şirket): 1 RON – 2020 öncesinde 200 RON olan minimum sermaye şartı kaldırılmıştır; pratikte 1 RON (yaklaşık 0,20 €) sermaye ile bile SRL kurulabilir. Yani SRL’ler için asgari sermaye fiilen yok hükmündedir; yatırımcı isterse daha yüksek bir sermaye koyabilir ancak düşük sermaye ile başlamak mümkündür. (Not: Kanunen her bir payın asgari değeri 1 RON olmalı ve tek paylı şirket kurulabiliyor, dolayısıyla 1 RON teknik taban teşkil ediyor.)
SA (Anonim Şirket): 90.000 RON – Yaklaşık karşılığı 18.000 € olan bu tutar anonim şirketler için kanuni asgari sermayedir. Bu sermaye paylara bölünür ve kuruluşta kısmi ödenmesine izin verilir (aşağıya bakınız). SA’lar için yüksek sermaye şartı, bu yapının daha büyük ölçekli işler için öngörülmesinden kaynaklanır.
SNC (Kolektif Şirket) & SCS (Komandit Şirket): Asgari sermaye zorunluluğu yoktur. Bu şahıs şirketi niteliğindeki yapılarda ortaklar sermaye konusunda serbesttir. SNC’de tüm ortaklar sınırsız sorumludur, SCS’de komandite ortaklar sınırsız sorumludur; bu nedenle sermaye şartı aranmamaktadır.
SCA (Hisseli Komandit Şirket): ≈90.000 RON (18.100 €) – Komandit şirketin paylı hisseli versiyonunda (SCA) anonim şirkete benzer biçimde yüksek bir asgari sermaye şartı bulunur.
Şube (Branch): Sermaye şartı yok. Şube, ayrı bir tüzel kişilik olmadığı için “sermaye” kavramı bulunmaz. Ana şirket, şubenin faaliyetlerini finanse eder. Ticaret Siciline kayıt sırasında herhangi bir sermaye beyanında bulunulmaz.
PFA (Şahıs işletmesi) / II (Bireysel girişimci): (Her ne kadar istenen başlıklar arasında değil, tamamlayıcı bilgi olarak) gerçek kişiler adına kurulabilen şahıs işletmelerinde de herhangi bir sermaye yatırma şartı yoktur.
Önemli Not: Asgari sermaye, şirket kuruluş iznini almak için gereken taahhüt edilen tutardır. SRL için 1 RON gibi sembolik seviyede olması ülkeyi yeni girişimler için cazip kılmıştır. Uygulamada birçok SRL asgari sermaye ile kurulmaktadır. Anonim şirketler ise daha sıkı düzenlendiğinden gerçekten bu sermayeyi karşılayabilecek girişimler tarafından tercih edilir (örneğin bankalar, sigorta şirketleri veya halka arz düşünen büyük işletmeler SA olarak kurulmak zorundadır ve bu sermaye şartlarını sağlarlar).
8. Kuruluş Sırasında Bankaya Yatırılması Gereken Sermaye ve Bu Paranın Erişimi
Sermaye Ödeme Zamanı: Romanya, 2022’de yürürlüğe giren bir düzenleme ile şirket kuruluşu sürecini kolaylaştırmıştır. Artık şirketi kurmadan önce sermayenin bankaya yatırıldığını gösteren bir dekont sunma zorunluluğu yoktur.
Yani Ticaret Sicili, şirket tescilinde sermayenin ödendiğine dair banka yazısı aramaz. Bunun yerine, yeni düzenlemeye göre ortaklar taahhüt ettikleri sermayeyi şu şekilde ödeyebilir:
Kuruluştan itibaren 3 ay içinde en az %30’u ödenmeli (ve bu ödeme yapılmadan şirket adına ticari faaliyete başlanmamalıdır), kalan %70’i ise eğer nakit sermaye ise kuruluşu takip eden 12 ay içinde, ayni sermaye ise 24 ay içinde şirkete konulmalıdır. Bu esneklik, hem SRL hem SA için geçerlidir.
Özetle, kuruluş anında bankaya yatırılması gereken zorunlu bir tutar yoktur; ortaklar sermaye taahhüdünde bulunur ve şirket kurulur kurulmaz bir banka hesabı açarak belirlenen süre içinde sermayeyi bu hesaba yatırırlar.
Örneğin bir SRL 10.000 RON sermaye ile kurulacaksa, kuruluş işlemleri sırasında bu parayı yatırmak gerekmeyip, şirket kurulduktan sonra banka hesabına 3 ay içinde en az 3.000 RON, kalanını 12 ay içinde yatırmak yasal olarak yeterlidir.
SA’lar için de benzer şekilde, sermayenin minimum %30’u (yaklaşık 27.000 RON) ilk 3 ayda, kalanı 12 ay (nakit için) içinde tamamlanabilir. Eğer bu yükümlülükler yerine getirilmezse, şirket yöneticileri ve ortakları hukuki olarak sorumlu duruma düşebilir ve aşırı gecikmede şirketin feshi gündeme gelebilir.
Sermaye Blokajı ve Erişim: Sermaye tutarı, şirket adına açılmış banka hesabına yatırıldığında bu fonlar artık şirketin mal varlığı haline gelir. Şirket bu parayı işletme faaliyetlerinde kullanabilir. Yani sermaye, şirket hesabına yatırıldıktan sonra serbestçe harcanabilir durumdadır.
Eski dönemde (2022 öncesi) sermaye kuruluş öncesi geçici bir banka hesabına bloke edilir, şirket kurulunca hesaptaki para çözülürdü. Yeni uygulamada böyle bir blokaj söz konusu değil, çünkü ödeme sonradan gerçekleşiyor. Ancak kısmi ödeme imkânı verildiği için, örneğin SA’larda kalan %70 sermayenin süresinde ödenmesi takip edilir; ödenmediği takdirde ortakların pay hakları ihlal edilmiş sayılabilir.
Sermaye İadesi: Şirket kurulduktan ve sermaye yatırıldıktan sonra bu para şirket giderleri için harcanabilir ancak ortaklara geri ödenmesi (sermaye azaltımı yoluyla) hemen mümkün değildir. Romanya mevzuatına göre bir şirket kuruluşundan sonra sermaye azaltımı yapmak (ortağa geri ödeme) belirli prosedürlere tabidir ve alacaklılara bildirim gibi süreçler gerektirir. Dolayısıyla sermaye, şirketin faaliyetlerini finanse etmek üzere düşünülmelidir.
Kısaca, SRL’ler için 1 RON bile yeterli olduğundan çoğu zaman sermaye ödemesi bir formalite düzeyindedir. Yatırımcının esas sermaye kullanımı, şirketin işletme sermayesine koyacağı ek fonlarla olur ki bunlar sermaye avansı veya borç olarak da verilebilir.
SA’larda ise yüksek sermaye taahhüdü ciddiye alınmalıdır; kuruluşta olmasa da ilk yıl içinde en az 90 bin RON’un şirket hesabına girmesi şarttır. Bu tutar girdikten sonra şirket, örneğin ekipman alımı, personel maaşı, kira vb. harcamalar için bu parayı harcayabilir – para şirket hesabında kilitli tutulmaz.
9. Tüm Sürecin Ortalama Süresi ve Gerekli Belgeler (Şirket Kuruluşu, Banka Hesabı, Oturum İzni)
Genel Zaman Çizelgesi: Romanya’da bir şirketin kurulması, banka hesabının açılması ve eğer hedefleniyorsa oturum izni alınması süreçleri birbiriyle bağlantılıdır ancak ayrı ayrı adımlar halinde ilerler. Aşağıda tipik bir zaman planı ve her aşamada gereken belgeler özetlenmiştir:
Şirket Kuruluşu Süresi: Gerekli evraklar hazır ise bir SRL’nin kurulumu oldukça hızlıdır.
Belgelerin Hazırlanması ve İmzalanması: 1-2 gün. Bu aşamada pasaport fotokopileri, adres belgeleri toplanır; Ana Sözleşme (Şirket Tüzüğü) hazırlanır ve ortaklarca imzalanır (yabancı ortaklar için noter onaylı çeviri ve vekâletname ile vekil imzası mümkündür).
İsim tescili: Şirket unvanı için Ticaret Sicili’nde isim araştırması yapılıp isim rezervasyonu 1-2 gün sürer.
Ticaret Siciline başvuru ve tescil: Tüm belgeler (ana sözleşme, adres kanıtı, ortak ve müdür beyanları, kimlik belgeleri, vekâletnameler vb.) hazırlandıktan sonra Ticaret Sicili’ne başvuru yapılır.
Evraklar eksiksiz ise ortalama 3 iş günü içinde tescil gerçekleşir ve şirket tescil belgesi (Certificat de Înmatriculare) düzenlenir.
Son dönemde altyapısal gecikmeler nedeniyle bu süreç bazen 1-2 haftayı bulabilmektedir. Tescil belgesiyle birlikte şirketin vergi kimlik numarası (CUI) ve ticaret sicil numarası alınmış olur. Kuruluş için gereken başlıca belgeler:
– Pasaport kopyaları (tüm yabancı ortak ve müdürlerin) – apostilli ve Romence tercümeli.
– Adres belgesi: Şirketin Romanya’daki kayıtlı adresine dair kira sözleşmesi veya sanal ofis sözleşmesi; adres bir konut ise malikin izni ve komşu onayları (gerekliyse).
– Ana sözleşme (moa) – şirketin unvanı, amacı (NACE kodu faaliyet konusu), sermaye tutarı ve pay dağılımı, ortaklar ve yöneticileri içeren resmi kuruluş dokümanı (Romence hazırlanır, çift dil olabilir).
– Kurucu ortaklar ve yöneticilerin beyanları: Her ortak ve müdürün, kanuni engel olmadığına dair imzalı beyanı (örneğin iflas etmediği, başka tek ortaklı SRL’nin tek ortağı olmadığı gibi). Müdürlerin imza sirküleri (noter tasdikli imza beyannamesi). Yabancı kişiler için vergi kimlik numarası yoksa vergi kaydı yapılacağına dair beyan.
– Sermaye beyanı: Yeni düzenleme gereği artık banka dekontu istenmese de, sermayenin belirlenen sürede ödeneceğine dair taahhüt içerebilir.
– Ticaret Sicili harç dekontu: Yaklaşık 122 RON (≈30 €) tutarındaki tescil harcının ödendiğine dair belge.
Banka Hesabı Açılış Süresi: Şirket kurulup CUI numarası alındıktan sonra şirket adına ticari banka hesabı açılabilir. Birçok banka şirket tescil belgesi olmadan hesap açmayacaktır. Randevu ve Evrak Teslimi: ~1-3 gün. Bankayla irtibata geçilip hesap açılışı için randevu alınır (belgeler hazır ise bazı bankalar randevusuz da hizmet verebilir). Bankaya sunulacak belgeler:
– Şirketin tescil belgesi (Certificat de Înmatriculare) ve ticaret sicili özeti (Rezumatu) aslı veya nüshası.
– Şirket ana sözleşmesi kopyası (bankaya iç detaylar gerekebilir).
– Müdürün pasaportu ve Romanya’da ikamet belgesi (varsa). Yabancı müdür için bazı bankalar Romanya NIF numarası isteyebilir, yoksa pasaportla işlem yapar.
– Vergi dairesi kayıt belgesi (genelde ticaret sicili belgesi yeterli, ayrı vergi kaydı gerekiyorsa o da sunulur).
– İmza sirküleri (müdürün imza örneği, noterden).
– Adres teyidi (bazı bankalar müdürün kendi ülkesindeki ikamet adresini kanıtlayan bir fatura veya belge talep edebilir).
– Banka formları: Hesap açılış başvuru formu, bilgi formu vs. (bankada doldurulur).
– Yetki belgesi: Eğer hesap açmaya müdür bizzat gitmiyorsa, temsilciye verilmiş noter onaylı vekaletname.
Randevu günü bu belgeler verilir, KYC soruları yanıtlanır. Hesap onayı ve kartların alınması: ~5-15 gün. Banka merkez onayı genellikle bir hafta içinde gelir, bazen 2 haftayı bulur. Onay sonrası hesap aktif hale gelir, internet bankacılığı açılır ve istenirse banka kartları düzenlenir (kart basımı ve gönderimi ~1 hafta). Süreç sonunda şirketin IBAN’ı kullanıma hazır olur. Not: Sermaye ödemesi bu hesaba yapılarak yükümlülük tamamlanır.
Oturum İzni Alma Süresi: Yatırımcı oturum izni (D/AC vizesi ve sonrası) süreci, yukarıda (Bölüm 5) detaylı anlatıldığı üzere daha uzun bir takvim gerektirir. İş planı onayı ve vize daveti: ~1 ay (iş planının hazırlanması ve Yatırım Teşvik Merkezinin onayı birkaç hafta sürebilir).
D vize başvurusu sonuçlanması: 1-2 ay arası (belgelere bağlı olarak).
Romanya’ya giriş ve oturum başvurusu: Vize alındıktan sonra, Romanya’da Göçmenlik Ofisine verilen oturum izni başvurusu ~30 gün içinde sonuçlanır (inceleme süresi resmi olarak en fazla 30 gündür, genelde birkaç haftada kart basılır).
İlk oturum kartının teslimi: Başvurudan ~2-3 hafta sonra 1 yıllık oturum kartı alınır. Yani şirket kurma anından oturum kartını alana dek tüm yatırımcı vizesi sürecini düşündüğümüzde 3-4 aylık bir periyot öngörülebilir. Tabii bu süreçte istenen belgeler:
– Onaylı iş planı belgesi (Trade and Investment Center letter),
– Yatırımcıya ait sabıka kaydı (apostilli tercümeli),
– Sağlık sigortası poliçesi,
– Konaklama belgesi (kira kontratı veya otel rezervasyonu),
– Şirket evrakları (ticaret sicil belgesi, ortaklık yapısını gösteren belge),
– Maddi yeterlilik kanıtı (100k €’nun bankada tutulduğuna dair yazı) tekrar istenebilir,
– Başvuru formları ve fotoğraf.
Bu belgelerle oturum izni verilir ve her uzatma öncesi yatırım planının gerçekleştiğini kanıtlayan ek evraklar (istihdam sözleşmeleri, harcama faturaları vs.) ibraz edilir.
Tüm Süreçte Özet Zaman Tablosu: Basit bir SRL kurulumu + banka hesabı genelde 1-2 hafta içinde tamamlanabilir (olağanüstü bir gecikme olmazsa). Eğer yatırımcı oturum izni de hedefleniyorsa, bu aşama şirket kurulduktan sonra planlandığı için, vize ve oturumla birlikte toplam süreç 3-6 ayı bulabilir. Kurulum ve resmi işlemler sırasında dil genelde Romence olacağı için, yabancı yatırımcıların yerel bir danışman veya avukatla çalışması işleri hızlandırır ve hatasız ilerlemesini sağlar.
Romanya kanunlarına göre yabancı ve yerli yatırımcıların şirket kurma prosedürleri aynıdır ve herhangi bir ek engel yoktur. Gerekli belgeleri doğru hazırlamak ve süreleri yönetmek, sorunsuz bir başlangıç için kritik önemdedir.
Sonuç: Romanya’da şirket kurma, uygun planlama ile birkaç gün içinde mümkün olmakla birlikte, tüm işlerin rayına oturup faaliyete geçme süresi (banka, vergi kayıtları, izinler, oturum vb.) birkaç haftayı bulabilir. 2026 itibarıyla dijitalleşme çalışmaları devam etmekte olup işlemlerin daha da hızlanması beklenmektedir. Zaman planınızı yaparken bürokratik adımlar için makul bir pay bırakmayı ve gerekli belgeleri baştan eksiksiz hazırlamayı unutmamak gerekir.
Romanya’da Şirket Kuruluşu ve Müşavirlik Hizmetlerimiz için Bize Ulaşabilirsiniz.
info@ozmconsultancy.com
/
