Yurt Dışından Elde Edilen İllüstrasyon Gelirlerinin Vergilendirilmesi (ABD & İspanya Stok Görsel Platformları Üzerinden)
Yurt Dışından Elde Edilen İllüstrasyon Gelirlerinin Vergilendirilmesi (ABD & İspanya Stok Görsel Platformları Üzerinden)
Yurt Dışından Elde Edilen İllüstrasyon Gelirlerinin Vergilendirilmesi (ABD & İspanya Stok Görsel Platformları Üzerinden)
Kime yönelik? Dijital ortamda (tablet, grafik tablet, yazılım) illüstrasyon üreten ve eserlerini stok imaj/asset siteleri (ABD/İspanya mukimi aracı platformlar) üzerinden satarak gelir elde eden serbest meslek erbabı / sanatçılar.
Ön Bilgi:
Dijital araçlarla üretilen illustrasyon gelirleri GVK 18 istisnasına girmez.
Bu gelirler “gayrimaddi hak bedeli (royalty)” niteliğindedir.
Gelirin nihai vergileme hakkı Türkiye’dedir (Türkiye mukimi olduğunuz için). Kaynak ülkeler (ABD/İspanya) azami %10 stopaj alabilir; Türkiye’de hesaplanan vergiden mahsup edilir.
1) Gelirin Hukuki Niteliği ve GVK 18 İstisnası
GVK 18 Serbest Meslek Kazançları İstisnası yalnızca bilgisayar yazılımı ve dijital araçlar kullanılmadan, fiziki ortamda (kâğıt, tuval vb.) icra edilen eserlerin satışından doğan hasılat için uygulanabilir.
| Durum | GVK 18 İstisnası |
| Fiziki ortamda, el emeği ile üretilmiş orijinal eserlerin geliri | Mümkün (şartları sağlamak kaydıyla) |
| Dijital ortamda (tablet, yazılım vb.) üretilen illüstrasyon geliri | Mümkün değil |
Sizin olayınızda: Eserlerin dijital ortamda üretilmesi nedeniyle GVK 18 istisnası yok.
2) Gelirin Türü: “Gayrimaddi Hak Bedeli” (Royalty)
ABD ve İspanya’daki aracı stok imaj şirketleri üzerinden elde ettiğiniz ödemeler, ilgili ÇVÖA’ların Madde 12 “Royaltiler/Gayrimaddi Hak Bedelleri” kapsamında royalty sayılır.
Vergileme hakkı:
Birincil (nihai): Türkiye (Türkiye mukimi olduğunuz için)
Kaynak ülkeler (ABD/İspanya): azami %10 stopaj (treaty limiti) uygulayabilir.
Çifte vergilendirmeyi önleme: Kaynakta kesilen bu vergi, Türkiye’de beyan ettiğiniz gelir üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir (Türkiye–ABD Madde 23, Türkiye–İspanya Madde 22).
Mukimlik belgesi şart: ABD ve İspanya’daki stopajın %10’u aşmaması ve anlaşmadan yararlanmanız için, Türkiye’de tam mükellef olduğunuzu gösteren mukimlik belgesini (Defterdarlık/GİB) karşı tarafa ibraz edin.
3) Türkiye’de Beyan ve Vergileme Mantığı
Bu tür gelirler, serbest meslek kazancı veya gayrimaddi hak geliri niteliğinde yıllık beyanname ile beyan edilir. (Platformların kadrolu çalışanı değilsiniz: ücret değil.)
Temel akış:
Hasılat tespiti: Platformların kestiği komisyonlar “gider”dir; ticari/mesleki kazançta brüt hasılat dikkate alınır, komisyon ve banka masrafları gider yazılır.
Dönüştürme: Dövizle tahsilatlar, tahsil tarihindeki TCMB döviz alış kurlarıyla TL’ye çevrilir.
Matrah: Brüt hasılat – giderler = safi kazanç.
Hesaplanan gelir/gelir vergisi bulunur (yıllık tarifeye göre).
Yurtdışında kesilen stopaj (azami %10), Türkiye’de hesaplanan vergiden mahsup edilir (belgeli olmalı).
Kalan varsa ödenir; mahsup fazlası iade edilmez (genel kural).
Not: KDV yönü bu özelgede tartışılmamış. Stok platformlardan alınan ödemelerde tipik olarak hizmet ihracı yapmıyorsunuz; çoğu durumda royalty akışıdır. Somut iş modeline göre KDV değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.
4) Örnek Sayısal Senaryolar (Basitleştirilmiş)
Aşağıdaki tablolar, prensibi somutlaştırmak içindir (rakamlar temsili). Gerçek hesaplamada yılın gelir vergisi tarifesi, giderler ve kur tarihleri esastır.
A) ABD Kaynaklı Royalty (Azami %10 Stopaj)
| Kalem | Tutar (USD) | Açıklama |
| Brüt satış bedelleri | 10.000 | Platformun müşteriden tahsil ettiği toplam |
| Platform komisyonu & bankacılık masrafları | (2.000) | Gider yazılabilir |
| Brüt kazanç (gider öncesi) | 10.000 | Vergi tekniği açısından hasılat |
| Safi kazanç (gider sonrası) | 8.000 | 10.000 – 2.000 |
| ABD’de yapılan stopaj | (800) | %10 azami anlaşma oranı |
| Türkiye’de hesaplanan gelir vergisi | ? | Yıllık tarife ile (TL’ye çevrilerek) |
| Türkiye’de mahsup | min(Türkiye vergisi, 800) | Belge karşılığı |
| Türkiye’de ödenecek kalan | Türkiye vergisi – mahsup |
Prensip: Türkiye nihai vergileme yapar; ABD’nin kestiği %10, Türkiye vergisinden düşülür.
B) İspanya Kaynaklı Royalty (Azami %10 Stopaj)
| Kalem | Tutar (EUR) | Açıklama |
| Brüt satış | 12.000 | |
| Komisyon/masraf | (2.400) | |
| Safi kazanç | 9.600 | |
| İspanya stopajı | (1.200) | %10 |
| Türkiye’de hesaplanan gelir vergisi | ? | TL’ye çevrilmiş tutar üzerinden |
| Mahsup | min(Türkiye vergisi, 1.200) | |
| Kalan ödeme | Türkiye vergisi – mahsup |
Önemli: Mahsup için stopajın ödendiğine ilişkin karşı ülke belgesi (tax voucher/withholding statement) gereklidir.
5) Sık Yapılan Hatalar (Ve Kaçınma Reçetesi)
| Hata | Sonuç | Çözüm |
| Net tahsilatı “hasılat” sanmak | Matrah eksik/yanlış; risk | Brüt satış hasılatını tespit edin; komisyonu gider yazın. |
| Kur farkı & tarihlerini ihmal | TL hesap hatası | Her tahsilatı tahsil gününün TCMB kuruyla çevirin. |
| Mukimlik belgesi sunmamak | %10’dan fazla stopaj | Her yıl güncel mukimlik belgesi gönderin. |
| Stopaj belgesini toplamamak | Mahsup reddi riski | Platformdan withholding/tax statement isteyin, saklayın. |
| GVK 18’e bel bağlamak (dijital üretimde) | Hatalı istisna | Dijital üretimde GVK 18 yok. |
| KDV yönünü genellemek | Uygulama hatası | İş modeline özel KDV analizi yaptırın. |
6) Belgelendirme ve Dosyalama Kontrol Listesi
Platform sözleşmeleri ve komisyon şartları
Satış/rapor çıktıları (ülke bazında brüt satış)
Withholding/Tax statements (ABD/İspanya %10)
Mukimlik belgesi (Türkiye tam mükellefiyet) – her yıl güncel
Banka dekontları (döviz tahsilatları)
Kur listeleri (tahsil günleri TCMB)
Gider belgeleri (komisyon, bankacılık, yazılım lisansları, donanım amortismanı vb.)
Yıllık beyanname ve mahsup hesaplaması çalışma kâğıdı
7) 2023 Örnek Veriniz Üzerinden Yol Haritası
Net 88.771,06 TL (komisyon sonrası) rakamınız var. Doğru vergileme için:
Platform raporlarıyla brüt hasılatı bulun.
Komisyon/banka masraflarını gider yazın.
Kaynakta kesilen %10 stopajı (ABD/İspanya) belgeleyin.
Tahsilat bazında kur dönüşü yapın.
Yıllık tarifeye göre Türkiye vergisini hesaplayıp mahsup edin.
Kalan vergi varsa ödeyin.
8) SSS – Hızlı Yanıtlar
Dijital illüstrasyonum için GVK 18 istisnası var mı?
Hayır, dijital üretimde yok.
ABD/İspanya %10 stopajı kesin midir?
Anlaşma limiti azami %10. Mukimlik belgesi vermezseniz platform daha yüksek stopaj uygulayabilir.
Komisyonlarımı nasıl dikkate alırım?
Hasılat brüt alınır; platform komisyonları ve bankacılık ücretleri gider yazılır.
Türkiye’de ayrıca vergi ödeyecek miyim?
Evet, Türkiye nihai vergileme yapar; yurt dışı stopaj mahsup edilir. Türkiye vergisi stopajdan yüksekse farkı ödersiniz; düşükse iade almazsınız (genel kural).
Son söz (doğrudan ve net)
Dijital illustrasyon geliriniz royalty; Türkiye’de beyan ve nihai vergileme şart.
ABD/İspanya %10 keser; mukimlik belgesi olmadan bu oran artabilir.
Brüt/net, kur tarihi, mahsup belgeleri; hepsi denetimde ilk bakılan kalemlerdir.
İşinizi riske atmayın:
İletişim: info@ozmconsultancy.com
