E-Ticaret Mali Müşavirliği: Pazaryeri Mutabakatı, %1 Tevkifat, Stok ve KDV Kontrolü
E ticaret muhasebesi banka hesabına yatan net tutarın satış kaydı yapılması değildir. Pazaryeri brüt satışı, komisyon, kargo, reklam, kupon, iade, iptal, müşteri tahsilatı, platfor
Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/e-ticaret-mali-musavirlik-pazaryeri-mutabakat
Son kontrol: 10 Ekim 2026
Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM
E-ticaret muhasebesi banka hesabına yatan net tutarın satış kaydı yapılması değildir. Pazaryeri brüt satışı, komisyon, kargo, reklam, kupon, iade, iptal, müşteri tahsilatı, platformun yaptığı vergi kesintisi, e-fatura, stok ve banka hareketi sipariş veya dönem bazında mutabık tutulmalıdır.
Kısa Cevap
E-ticaret işletmesinde sağlıklı mali müşavirlik düzeni her satış kanalını ayrı izler ve brüt satıştan banka tahsilatına kadar köprü kurar. Türkiye pazaryerlerinde 1 Ocak 2025'ten itibaren belirli ödemelerde uygulanan %1 gelir veya kurumlar vergisi tevkifatı, komisyon ya da kargo kesintisi değildir; beyannamede mahsup edilecek vergi kaydı olarak ayrıca takip edilmelidir. Amazon, Etsy, Shopify, Trendyol, Hepsiburada ve kendi internet sitesi aynı mutabakat şablonuyla kapatılmamalıdır.
E-Ticaret Dosyanızı Ön İncelemeye Hazırlayın
- Kullanılan pazaryerleri ve internet siteleri
- Şirket türü ve satış yapılan ülkeler
- Son iki aya ait platform settlement/hakediş raporları
- E-fatura/e-arşiv satış listesi
- Banka ve ödeme kuruluşu hareketleri
- Komisyon, kargo, reklam, kupon ve hizmet faturaları
- İade, iptal, chargeback ve hasar raporları
- Stok listesi ve depo bilgileri
- ETGB veya normal ihracat belgeleri
- Pazaryerinin yaptığı %1 tevkifat kayıtları
Başlangıç: https://evrenozmen.com.tr/iletisim
E-posta: info@ozmconsultancy.com
Net Tahsilat Neden Satış Tutarı Değildir?
Bir pazaryeri, müşteriden brüt satış bedelini tahsil edip aşağıdaki kalemleri düşerek işletmeye net ödeme yapabilir:
- Komisyon ve platform işlem kesintisi
- Kargo ve lojistik kesintisi
- Reklam veya görünürlük bedeli
- Kupon ve kampanya katılımı
- Müşteri iadesi ve iptal
- Chargeback veya ihtilaflı işlem
- Vergi tevkifatı
- Önceki dönem düzeltmesi
Bankaya gelen net tutarı doğrudan satış yazmak, hasılatı ve giderleri aynı anda eksik gösterebilir. Doğru kayıt için platform raporundaki brüt satış, fatura listesi, kesintiler ve banka ödemesi arasında mutabakat kurulmalıdır.
Kanal Bazlı İlk Kontrol
| Kanal | Ana kayıt | Özel risk |
|---|---|---|
| Trendyol / Hepsiburada / N11 | Hakediş ve sipariş raporu | %1 tevkifat, komisyon, kargo, kupon ve iade ayrımı |
| Amazon Türkiye | Settlement ve sipariş raporu | FBA/FBM, depo, komisyon ve stok eşleşmesi |
| Amazon yurt dışı | Marketplace settlement ve ülke kırılımı | İhracat, yurt dışı depo, KDV/VAT ve stok zamanı |
| Etsy | Ödeme hesabı ve siparişler | Fiziksel ürün ile dijital dosya ayrımı |
| Shopify / WooCommerce | Sipariş, ödeme sağlayıcı ve fatura | Sanal POS, chargeback, ülke ve vergi ayarı |
| Kendi sitesi + iyzico/PayTR | POS işlem ve banka raporu | Taksit, komisyon, bloke, iade ve fatura eşleşmesi |
Pazaryeri Ödemelerinde %1 Tevkifat
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94 üncü maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki paralel düzenlemeler kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının belirli ödemelerinde 1 Ocak 2025'ten itibaren vergi tevkifatı uygulanmaktadır. Oran 21 Aralık 2024 tarihli ve 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla %1 olarak belirlenmiştir.
GİB açıklamalarında tevkifat matrahı bakımından şu ayrımlar önemlidir:
- KDV ve konaklama vergisi matraha dahil edilmez.
- Komisyon, kargo, platform işlem kesintisi ve banka komisyonu gibi kalemler matrahı kendiliğinden azaltmaz.
- Vergi, işletmenin nihai vergi hesabından bağımsız bir maliyet gibi kaydedilmemeli; mahsup edilecek vergi olarak izlenmelidir.
- Vergiden muaf esnaf, basit usul veya GVK mükerrer 20/B gibi özel kapsamlar için düzenlemedeki istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.
| Kontrol | Aranacak kayıt |
|---|---|
| Brüt ödeme matrahı | Platformun tevkifat raporu |
| Kesilen vergi | Tevkifat tutarı ve dönem bilgisi |
| Muhasebe kaydı | Mahsup edilecek vergi hesabı |
| Beyanname mahsubu | Dönemsel gelir/kurumlar vergisi çalışma dosyası |
| İade ve düzeltme | Sonraki dönem platform düzeltmesi |
Aylık Pazaryeri Mutabakatı
Her kanal için aylık kapanışta şu denklem kurulmalıdır:
Brüt satış - müşteri iadesi - iptal +/− dönem düzeltmesi = muhasebeleştirilecek net satış hareketi
Ardından komisyon, kargo, reklam, kupon katkısı, ödeme kuruluşu kesintisi ve vergi tevkifatı kendi hesaplarında ayrılır. Son aşamada platform alacağı ile banka tahsilatı kapatılır.
Aylık Kapanış Sırası
- Sipariş ve satış raporu alınır.
- Düzenlenen faturalarla siparişler eşleştirilir.
- İade ve iptaller satış ve stok yönünden işlenir.
- Komisyon, kargo, reklam ve diğer kesinti faturaları ayrılır.
- %1 tevkifat raporu kaydedilir.
- Platform alacağı banka tahsilatıyla kapatılır.
- Stok çıkışı, hasarlı ürün ve geri gelen ürünler kontrol edilir.
- Türkiye içi satış, ihracat ve dijital ürün kanalları ayrılır.
Stok ve İade Dosyası
E-ticarette kârlılık yalnız satış raporundan okunamaz. Stok maliyeti, kargo hasarı, iade edilen ürünün yeniden satılabilir olup olmadığı, kayıp ürün, ücretsiz yeniden gönderim ve platform tazmini ayrıca izlenmelidir.
| Olay | Gerekli belge | Muhasebe kontrolü |
|---|---|---|
| Müşteri iadesi | İade raporu, kargo ve ödeme kaydı | Satış, KDV, stok girişi ve komisyon düzeltmesi |
| Chargeback | Ödeme kuruluşu ihtilaf kaydı | Tahsilat iptali, gider ve alacak durumu |
| Kargo hasarı | Hasar tutanağı ve fotoğraf | Stok kaybı, tazminat ve yeni gönderim |
| Platform tazmini | Settlement düzeltmesi | Satıştan ayrı tazminat niteliği |
| Ücretsiz yeniden gönderim | Yeni kargo ve stok çıkışı | Telafi işleminin belge düzeni |
Türkiye İçi Satış ile İhracat Ayrılmalı
Amazon, Etsy veya Shopify kullanmak tek başına ihracat anlamına gelmez. Fiziksel mal Türkiye'den yurt dışına çıkıyorsa ETGB veya normal ihracat belgesi; dijital ürün ya da hizmet satılıyorsa hizmet, telif veya platform geliri analizi gerekir.
E-ticaret dosyasında en az şu kanallar ayrı izlenmelidir:
- Türkiye içi mal satışı
- Türkiye'den ETGB ile mikro ihracat
- Normal ihracat
- Amazon FBA için yurt dışı stok
- Etsy dijital ürün
- Shopify üzerinden hizmet veya dijital ürün
- Türkiye ve yurt dışı satışın aynı mağazada birleşmesi
İlk 30 Günlük Kurulum Planı
| Dönem | Yapılacak iş | Çıktı |
|---|---|---|
| Gün 1-5 | Kanal, şirket, depo ve ürün akışı çıkarılır. | Satış kanalı haritası |
| Gün 6-10 | Platform raporu, fatura ve banka örnekleri eşleştirilir. | Brüt-net mutabakat şablonu |
| Gün 11-15 | Tevkifat, komisyon, kargo, reklam ve kupon hesapları ayrılır. | Hesap planı ve kayıt kuralı |
| Gün 16-20 | Stok, iade, hasar ve tazmin süreci kurulur. | Stok ve iade kontrol listesi |
| Gün 21-25 | Türkiye içi, ETGB, ihracat ve dijital satış ayrılır. | KDV ve ihracat matrisi |
| Gün 26-30 | İlk kapanış yapılır, farklar ve eksik belgeler raporlanır. | Aylık e-ticaret kapanış paketi |
En Sık Yapılan Hatalar
- Bankaya yatan net tutarı satış hasılatı kabul etmek
- Pazaryeri komisyonunu faturasız veya yanlış dönemde kaydetmek
- %1 tevkifatı komisyon gibi giderleştirmek
- İade edilen ürünün stok ve KDV kaydını düzeltmemek
- Kuponun satıcı mı platform mu tarafından karşılandığını ayırmamak
- Türkiye içi satışla ETGB ihracatını aynı hesapta izlemek
- Etsy dijital ürünü fiziksel mikro ihracat saymak
- Amazon FBA depo hareketini nihai satışla karıştırmak
Sık Sorulan Sorular
Pazaryeri satışında fatura net tahsilata mı kesilir?
Genel yaklaşım net banka girişine göre değil, mal veya hizmet satışının gerçek bedeline ve belge düzenine göre kurulmalıdır. Komisyon ve diğer kesintiler ayrıca kaydedilir.
%1 tevkifat ek bir vergi midir?
Kesinti, nihai gelir veya kurumlar vergisi hesabında mahsup edilmek üzere ayrıca izlenir. Doğru dönem ve belgeyle kaydedilmezse mahsup zinciri bozulabilir.
Her satış kanalı için ayrı şirket gerekir mi?
Hayır. Ancak her kanalın satış, fatura, tahsilat, iade, komisyon ve stok hareketi ayrı raporlanabilmelidir.
Shopify satışında pazaryeri tevkifatı olur mu?
Shopify'ın yalnız altyapı sağladığı ve tahsilatın ayrı ödeme kuruluşuyla yapıldığı model, Türkiye pazaryerinin satıcıya yaptığı ödeme modeliyle aynı değildir. Sözleşme ve ödeme akışı incelenmelidir.
İlgili Rehberler
- Mikro ihracat, ETGB, Amazon, Etsy ve Shopify: https://evrenozmen.com.tr/mikro-ihracat-etgb-amazon-etsy-shopify-vergi
- GVK 89/16 mikro ihracat kazanç indirimi: https://evrenozmen.com.tr/gvk-89-16-mikro-ihracat-etgb-kazanc-indirimi
- E-ticarette kargo, sigorta ve hasar muhasebesi: https://evrenozmen.com.tr/e-ticarette-kargo-sigorta-hasar-surecleri-muhasebesi
- Amazon FBA şirket kuruluşu ve vergi kontrolü: https://evrenozmen.com.tr/e-commerce-amazon-fba-company-registration-turkey
- Şahıs mı limited mi: https://evrenozmen.com.tr/sahis-sirketi-mi-limited-sirket-mi
Resmi Kaynaklar
- GİB, Elektronik Ticarette Yapılan Ödemelerde Tevkifat: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv%2Fyardim-kaynaklar%2Finfografikler%2Fpdfs%2Feticarettevkifat.pdf
- GİB, Elektronik Ticaret Tevkifatına İlişkin Genel Tebliğ: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/teblig/6659
- GİB özelgesi, elektronik ticaret tevkifat matrahı: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/38738
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Mevzuatı: https://ticaret.gov.tr/ic-ticaret/elektronik-ticaret/mevzuat
- T.C. Ticaret Bakanlığı, E-Ticaret Sıkça Sorulan Sorular: https://ticaret.gov.tr/ic-ticaret/sikca-sorulan-sorular/elektronik-ticaret
Bu içerik genel bilgilendirmedir. Platform sözleşmesi, satış modeli, ürün, ülke, şirket türü ve belge akışına göre özel değerlendirme yapılmalıdır.
