GVK 18 Telif Hakkı İstisnası: Yazılım, Tasarım ve Eser Gelirleri
Gelir Vergisi Kanunu'nun 18'inci maddesi; müellif, bilgisayar programcısı, tasarımcı niteliğindeki eser sahibi ve maddede sayılan diğer kişilerin belirli eserlerden ve bu eserler ü
Canonical URL: https://evrenozmen.com.tr/gvk-18-telif-hakki-serbest-meslek-kazanclari-istisnasi
Son kontrol: 27 Eylül 2026
Yazar: Evren Özmen, CPA / SMMM
Gelir Vergisi Kanunu'nun 18'inci maddesi; müellif, bilgisayar programcısı, tasarımcı niteliğindeki eser sahibi ve maddede sayılan diğer kişilerin belirli eserlerden ve bu eserler üzerindeki haklardan elde ettiği serbest meslek kazançları için uygulanabilir. Her yazılım, tasarım, danışmanlık veya proje geliri otomatik olarak telif istisnası değildir.
Kısa Cevap
GVK 18'in uygulanabilmesi için geliri elde eden kişinin maddede sayılan eser sahibi veya kanuni mirasçı olması, ortaya çıkan çalışmanın eser niteliği taşıması ve gelirin eserin yayımlanması, satılması, haklarının devri, temliki, kiralanması, temsil veya benzeri şekilde değerlendirilmesinden doğması gerekir. Hazır yazılım kullanmak, bakım-destek vermek, saatlik danışmanlık yapmak veya müşterinin talimatıyla rutin hizmet sunmak tek başına yeterli değildir.
Kısa Özet
- GVK 18 gerçek kişi eser sahibi odaklı bir serbest meslek kazancı istisnasıdır.
- Bilgisayar yazılımı maddede açıkça sayılır; ancak her kodlama işi özgün eser ve hak geliri sayılmaz.
- Şirket kazancı, kişinin GVK 18 istisnasıyla aynı değildir.
- 2026 için GİB'in açıkladığı 5.300.000 TL sınırı net kazanç üzerinden ayrıca kontrol edilir.
- GVK 94 kapsamındaki ödemelerde yüzde 17 tevkifat gündeme gelebilir; istisna bu tevkifatı ortadan kaldırmaz.
- 20/B, hizmet ihracı ve GVK 18 birbirinden farklı rejimlerdir.
Net Cevap
GVK 18 değerlendirmesinde meslek unvanından önce esere ve sözleşmeye bakılır. Özgün yazılımın lisanslanması veya eser üzerindeki hakkın devri istisna bakımından güçlü bir işaret olabilir. Buna karşılık bakım, kurulum, eğitim, danışmanlık, proje yönetimi ve müşteriye sürekli insan emeği sunulan işler genellikle ayrıca sınıflandırılır. Aynı sözleşmede eser karşılığı ile hizmet karşılığı bulunuyorsa ayrım açık ve belgeli olmalıdır.
Kimler ve Hangi Eserler Kapsamda Olabilir?
GVK 18'de müellif, mütercim, heykeltıraş, hattat, ressam, bestekar, bilgisayar programcısı ve mucitler ile bunların kanuni mirasçıları sayılır. Şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve inceleme, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserler madde kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak üç şart birlikte aranır:
- Geliri elde eden kişi kanunda sayılan sıfata sahip olmalıdır.
- Ortaya çıkan çalışma, vergi ve fikri mülkiyet yönünden eser niteliği taşımalıdır.
- Gelir, eserin veya eser üzerindeki hakkın değerlendirilmesi karşılığında elde edilmelidir.
Yazılım Gelirinde Karar Tablosu
| Gelir modeli | GVK 18 açısından ilk görünüm | Neden |
|---|---|---|
| Özgün yazılımın lisanslanması | Değerlendirilebilir | Eser ve kullanım hakkı bağlantısı bulunabilir |
| Kaynak kodu ve mali hakların devri | Değerlendirilebilir | Hak devri kapsamı açıkça incelenir |
| Müşteriye özel rutin geliştirme | Tek başına yeterli değil | Hizmet, eser ve hak devri ayrılmalıdır |
| Saatlik yazılım danışmanlığı | Genellikle hizmet yönü güçlü | Gelir belirli bir eserin hakkından doğmayabilir |
| Bakım, destek ve güncelleme | Ayrı sınıflandırılmalı | Süreklilik gösteren hizmet niteliği olabilir |
| Hazır programı kullanarak işlem yapmak | Kapsam dışı risk yüksek | Programın eser sahibi olunmaması belirleyicidir |
| Mobil uygulama platform geliri | Önce 20/B ayrımı | Platform, gerçek kişi ve banka şartları farklıdır |
| Yabancı müşteriye yazılım hizmeti | Hizmet ihracı da kontrol edilir | GVK 89/13 veya KVK 10/1-g şartları gündeme gelebilir |
2026 Sınırı ve Beyan Durumu
GİB'in 2026 tarihli serbest meslek kazançlarında istisna infografiğine göre, GVK 18 kapsamındaki kazançlarda giderler düşüldükten sonra kalan tutar 2026 yılı için 5.300.000 TL'yi aşmıyorsa istisna uygulanabilir. Bu tutar aşılırsa kazançların tamamının yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyanı gündeme gelir. Yıllık sınır her takvim yılı için yeniden kontrol edilmelidir.
GVK 94 kapsamında ödeme yapan kişi veya kurumlar, GVK 18 kapsamındaki serbest meslek ödemelerinde yüzde 17 gelir vergisi tevkifatı yapabilir. İstisna, bu tevkifatı ortadan kaldırmaz. Yurt dışı ödeyicide Türkiye'de tevkifat yükümlülüğü bulunmaması halinde dosyanın ödeme ve beyan yapısı ayrıca değerlendirilir.
Kayıt ve Tescil Her Zaman Zorunlu mu?
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu bakımından bazı eserlerde kayıt ve tescil zorunlu, bazılarında isteğe bağlıdır. GİB açıklamalarına göre kayıt ve tescili zorunlu eserlerde bu şartın yerine getirilmesi gerekir; diğer eserlerde her durumda tescil aranmaz. Buna rağmen sözleşme, eser dosyası, sürüm kayıtları, teslim tutanağı ve hak zinciri istisnanın savunulması bakımından önemlidir.
Hızlı Karar ve Dosya Yönlendirmesi
| Aranan konu | Doğru başlangıç sayfası | İlk gönderilecek bilgi |
|---|---|---|
| GVK 18 yazılım/telif | Bu GVK 18 rehberi | Sözleşme, eser örneği, hak devri ve ödeme |
| Telif mi hizmet ihracı mı? | https://evrenozmen.com.tr/yazilimci-tasarimci-telif-hakki-vergi-istisnasi | Müşteri, iş tanımı, yararlanma yeri ve fatura |
| GVK mükerrer 20/B | https://evrenozmen.com.tr/gvk-mukerrer-20-b-sosyal-icerik-mobil-uygulama-istisnasi | Platform, banka hesabı, istisna belgesi ve hasılat |
| Yurt dışına yazılım hizmeti | https://evrenozmen.com.tr/gvk-89-13-kvk-10-1-g-yurt-disi-hizmet-kazanc-indirimi | Mükellef tipi, müşteri ülkesi ve hizmet türü |
GVK 18, 20/B ve Hizmet İhracı Farkı
| Başlık | GVK 18 | GVK mükerrer 20/B | Hizmet ihracı |
|---|---|---|---|
| Ana konu | Eser ve eser üzerindeki hak | İnternet/platform ve mobil uygulama hasılatı | Yurt dışındaki müşteriye belirli hizmetler |
| Yararlanan | Maddede sayılan gerçek kişiler | Şartları sağlayan gerçek kişiler | Gerçek kişi işletme veya kurum, maddeye göre |
| Tahsilat | Sözleşme ve ödeme yapısına göre | Tanımlı Türkiye banka hesabı temel şart | Fatura ve tahsilat/transfer şartları |
| Vergi kesintisi | GVK 94 kapsamında yüzde 17 | Banka tarafından yüzde 15 | İşlem ve müşteri ülkesine göre ayrıca incelenir |
| Kritik belge | Eser, hak devri/lisans sözleşmesi | İstisna belgesi, banka ve platform raporu | Fatura, sözleşme ve yurt dışında yararlanma kanıtı |
Bir kişinin aynı yıl farklı gelir modelleri olabilir. Örneğin özgün yazılım lisansı GVK 18, App Store geliri 20/B ve yabancı müşteriye verilen danışmanlık hizmet ihracı kapsamında ayrı ayrı değerlendirilebilir. Gelirlerin tek banka girişinde birleştirilmesi hukuki niteliği değiştirmez.
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Eserin tanımı, sürüm kaydı ve teslim dosyası
- Lisans, hak devri veya kiralama sözleşmesi
- Mali hakların kapsamı ve süre/ülke bilgisi
- Fatura, serbest meslek makbuzu veya ödeme belgesi
- Ödeme yapan tarafın vergi statüsü ve ülkesi
- Yapılmışsa gelir vergisi tevkifat belgeleri
- Gider listesi ve yıllık net kazanç hesabı
- Zorunluysa kayıt/tescil belgesi
- Hizmet unsuru varsa bakım, destek ve danışmanlık kırılımı
En Sık Yapılan Hatalar
- Bilgisayar programcısı unvanını bütün gelirlere yeterli görmek
- Eser üzerindeki hak ile çalışma saatini aynı bedelde ayırmadan yazmak
- Şirket gelirine gerçek kişinin GVK 18 istisnasını uygulamak
- Bakım, destek ve eğitim gelirlerini otomatik telif saymak
- Tevkifat belgesini almamak veya yanlış oran kullanmak
- 2026 yıllık sınırını brüt hasılatla karıştırmak
- 20/B banka düzeni ile GVK 18'i aynı rejim sanmak
Sık Sorulan Sorular
Her yazılımcı GVK 18'den yararlanabilir mi?
Hayır. Meslek unvanı tek başına yeterli değildir; özgün eser, eser sahipliği ve gelirin eser üzerindeki hakkın değerlendirilmesinden doğması gerekir.
Limited şirket GVK 18 istisnasını kullanabilir mi?
GVK 18, maddede sayılan gerçek kişi eser sahiplerine ve kanuni mirasçılarına yöneliktir. Şirket kazancı kurumlar vergisi hükümleriyle değerlendirilir.
Yurt dışındaki müşteriye yazılım tesliminde GVK 18 mi uygulanır?
Sözleşmenin eser lisansı/hak devri mi yoksa hizmet mi olduğu belirlenir. Şartlarına göre GVK 18 yanında hizmet ihracı, KDV ve stopaj konuları da ayrı ayrı incelenebilir.
Tasarım gelirleri GVK 18 olabilir mi?
Özgün eser, eser sahipliği ve hak değerlendirmesi şartlarına bağlıdır. Rutin tasarım hizmeti veya sürekli üretim sözleşmesi otomatik olarak istisna sayılmaz.
2026 sınırı aşılırsa yalnız aşan kısım mı beyan edilir?
GİB açıklamasına göre net kazanç sınırı aşılırsa kazançların tamamının yıllık beyanı gündeme gelir; yapılan tevkifatlar şartları dahilinde mahsup edilir.
Dosyanızı Ön İncelemeye Gönderin
Sözleşmenizi, eser veya yazılım çıktısını, hak devri maddelerini ve ödeme belgesini göndererek gelirin GVK 18, 20/B, hizmet ihracı veya genel serbest meslek faaliyeti olarak ilk sınıflandırmasını yaptırabilirsiniz.
Başlangıç: https://evrenozmen.com.tr/iletisim
E-posta: info@ozmconsultancy.com
Resmi Kaynaklar
- GİB, 2026 Serbest Meslek Kazançlarında İstisna infografiği: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv%2Fyardim-kaynaklar%2Finfografikler%2Fpdfs%2Fserbest-meslek-kazanclarinda-istisna-infografigi.pdf
- GİB özelgesi, bilgisayar programları ve GVK 18 kapsamı: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/21143
- GİB özelgesi, GVK 18'de eser, hak ve kişi şartları: https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/21118
- GİB özelgesi, kayıt/tescil ve eser kapsamı: https://www.gib.gov.tr/mevzuat/kanun/435/ozelge/38801
- GİB, Diğer Kazanç ve İratlar telif açıklaması: https://gib.gov.tr/vergi-konulari/1_bireysel/7_diger_kazanc_ve_iratlar/7
Bu içerik genel bilgilendirmedir. Eser, hak devri, lisans, tevkifat ve istisna şartları somut sözleşme ile güncel mevzuata göre ayrıca incelenmelidir.
